Pananagutan at hustisya ang sigaw ng Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid (PKM)-Masbate sa walang patumanggang pamamaril ng mga sundalo ng 2nd IB sa Sityo Balunos, Barangay Rizal, Dimasalang, Masbate noong Enero 19, alas-3:30 ng hapon. Natamaan at nasugatan sa likod ang 61-anyos na dating barangay kagawad at magsasaka na si Marcial Detalo dahil sa insidenteng ito.

Para pagtakpan ang krimen at pagsasapanganib sa mga sibilyan, maling ipinahayag sa midya ng 2nd IB na natamaan ng bala ng Bagong Hukbong Bayan (BHB)-Masbate si Detalo sa gitna ng pinalalabas na isang engkwentro sa lugar. Muhing-muhi ang mga residente sa pagpapamahak sa kanila ng mga sundalo at sa kasinungalingan nito.

Hindi nakaligtas mula sa mga residente ang paskil sa Facebook ng 2nd IB hinggil sa insidente. Binatikos nila ang yunit sa pagpapalaganap ng kasinungalingan at sinabihan na mahiya sila sa kanilang ginawa. Ayon pa sa komento ng isa, ang ganitong mga aksyon ng 2nd IB ang dahilan “kaya nawawala ang respeto at tiwala ng mamamayan sa [kanila.]”

Sa ulat ng PKM-Masbate, kaagad ding nagbuhos ng karagdagang mga sundalo ang 2nd IB sa lugar noong gabi ng insidente. Kinabukasan, tinipon ng mga berdugo ang mga residente at inamin ng mga sundalo na sila ang nakabaril sa matandang magsasaka. Pinagbantaan din umano ang mga ito na huwag makikipag-ugnayan sa BHB-Masbate.

Matapos nito, nagkalat ng kasinungalingan ang ang 2nd IB sa midya na mga Pulang mandirigma ng BHB-Masbate ang maysala. Tuso ring sinamantala ng mga sundalo ang insidente para palabasin na sila ay “mabubuting” sundalo nang dalhin ang biktima sa Masbate Provincial Hospital para ipagamot ang biktima ng kanilang pamamaril.

“Galit na galit ang mga residente sa lugar. Ayon sa kanila, madali lang sa militar na ilagay sa peligro ang kanilang mga buhay at patayin. Patunay rito ang hindi pagsaalang-alang sa kanilang kaligtasan bago niratrat ang kanilang kabahayan,” pahayag ng PKM-Masbate.

Nanawagan ang rebolusyonaryong samahan ng mga magsasaka sa mga grupo sa karapatang-tao at iba pang mga organisasyong nagtatanggol at nangangalaga sa karapatan na imbestigahan ang sunud-sunod nang mga krimeng kinasasangkutan ng militar sa prubinsya. “Higit sa lahat, tulungan ang mga biktima na mapanagot ang mga kriminal na militar at makamit ang hustisyang nararapat sa kanila,” anang grupo.

Hinamon rin ng grupo ang mga residente at mamamayang Masbatenyo na magkaisa upang ilantad at labanan ang mga militar na walang ibang ginagawa kundi maghasik ng karahasan sa prubinsya ng Masbate. “At singilin ang rehimeng US-Marcos Jr sa pagpapailalim sa prubinsya sa batas militar na nagbigay-laya sa mga militar at pulis upang lapastanganin ang karapatan ng mamamayang Masbatenyo,” pagtatapos nito.

Nagsisilbing kumander ng 2nd IB si Lt. Col. Dennis Santos. Nakapailalim ang yunit sa kontrol ng 9th ID na pinamumunuan ni Maj. Gen. Noe Alberto Peñafiel.