Pakauna

Naituding ti Agosto kas bulan ti pananglagip ti internasyunal a makatao a linteg (IHL wenno international humanitarian law), ti ragup dagiti pagallagadan a tumartarabay kadagiti gera tapno siguraduen dagiti karbengan dagiti karaman ken saan a karaman iti armado a risiris. Nabukel daytoy kangrunaan tapno aywanan ti pagimbagan dagiti sibilyan iti tengnga dagiti armado a risiris.

Kangrunaan kadagiti prinsipyo ti panangiduma kadagiti kombatant iti saan a kombatant, panangipakat ti umannatop a pwersa, panangituding nu siasino laeng ti lehitimo a target, proteksyon laban iti pammapatay, pannakadunor ken dangran kadagiti saan a karaman iti labanan, panangisigurado iti minimal a dangran kadagiti sibilyan ken dagiti komunidad da ken dadduma pay.

Dagitoy a pagallagadan ket rabrabngisen dagiti armado a pwersa ti Gubyerno ti Pilipinas (GRP) iti pannakigubat daytoy iti New People’s Army. Iti napalabas a sangapulo a tawen laeng, iti uneg ti dati a rehimen Duterte ken tatta a rehimen Marcos, pinullo a rebolusyonaryo nga awanan kabaelan a lumaban ti inggagara a pinapatay dagiti pwersa ti Armed Forces of the Philippines (AFP). Adu ti tiltiliwen, tortortyuren ken pilpilaan da kadagiti kaso a kriminal. Adda dagiti babbai a mannakigubat a tiniliw ken inaramid da a hostage, nairaman dagiti annak ken maladaga ti dadduma tapno pwersaen a sumuko dagiti asawa da a mannakigubat. Atiddog met ti listaan ti pammapatay kadagiti sibilyan a parparwaren da a kombatant, dagiti kaso ti panagbomba ken panagriribuk kadagiti sibilyan a komunidad, pwersado a panagpasurender ken panagaramat kadagiti operasyon a kas giya wenno babaunen ken dadduma pay.

Awan nagdumaan ti agdama a presidente ti GRP a ni Ferdinand Marcos Jr iti sinaruno na a ni Rodrigo Duterte iti kinaulpit ken kinaadu dagiti krimen iti gubat ken dadduma pay a panaglabsing iti internasyunal a makatao a linteg. Manipud iti nadara a Development Support and Security Plan (DSSP) Kapayapaan ti rehimen Duterte, binukel ni Marcos ti PLEDS (Peace, Law Enforcement, Development Support) “Panagkaykaysa” tapno ituloy ti brutal a kampanya ti gradual constriction a naarkusan kadagiti deklarasyon ti “istabilidad” ken “lokal a kapya.” Kas ti DSSP Kapayapaan, awan sarday iti PLEDS “Pagkakaisa” ti panagisayangkat ti nalalawa nga operasyon kombat kadagiti komunidad a maatap nga adda nakatakder a “rebolusyonaryo nga imprastruktura.” Saan latta nga agsardeng ti panangmilitarisa ti AFP kadagiti komunidad, panangrabngis ti karbengan ken wayawaya dagiti sibilyan ken panangtubeng iti pagbiagan da, amin iti nagan ti “pananglapped iti panagsubli” ti hukbo ti umili.

Impablaak ti Ang Bayan (AB) daytoy nga espesyal nga ulat kas paset ti panagpinget a pagsungbaten ni Ferdinand Marcos Jr ken dagiti upisyal na iti depensa ken Armed Forces of the Philippines, Philippine National Police ken paramilitar kadagiti krimen da iti gubat ken dadduma pay a seryoso a panaglabsing iti internasyunal a makatao a linteg. Kangrunaan a nakaturong daytoy kadagiti panaglabsing kadagiti pagallagadan kanaig iti direkta ken saan a direkta a karaman iti armado a risiris. Saklawen daytoy nga ulat dagiti armado ken saan nga armado a kamkameng ti Communist Party of the Philippines, National Democratic Front of the Philippines ken New People’s Army. Karaman kadagitoy a krimen dagiti tropa ti 94th IB, 62nd IB, 402nd Ibde, 15th IB, 59th IB, 8th ID, 4th ID, 31st IB ken dadduma pay.

Ti nalawlawa a panagbilang kadagiti krimen ti rehimen Marcos ket nakapauneg kadagiti semestral nga espesyal nga ulat ti AB a masarakan iti website ti PRWC: https://philippinerevolution.nu/. Makita met ditoy ti espesyal nga ulat kanaig kadagiti krimen iti gubat iti uneg ti rehimen Duterte.

Naigagara a pammapatay kadagiti natiliw ken awanan kabaelan a lumaban

Iti listaan ti AB, 78 a kamkameng ti Partido ken kameng ti hukbo ti umili ti inggara a pinatay dagiti pwersa ti AFP manipud Hulyo 2022 agingga Hulyo 2025. Kaniwas iti parparwaren ti militar ken ul-uliten dagiti ahensya ti estado a natay da kadagiti engkwentro, gistay amin kadakwada ket natiliw ken adda iti kustodiya ti militar idi pinatay da. Ti dadduma, masansan a nasugatan, ket naipasuli ken nakemmeg a sibibiag ngem inuloyan da pay laeng a pinatay.

Dokumentado ken adu ti makaisalaysay kadagiti sirkunstansya dagiti pammapatay, kasta met dagiti saksi nga awan dagiti napasamak nga engkwentro kadagiti lugar nga iyul-ulbod da a nakapasamakan dagitoy. Mailasin met kadagiti bangkay dagiti marka ti tortyur. Sumagmamano kadakwada ket naaramidan ti ulat ti awtopsiya, nu sadinno a klaro a nalabes a naparigatan sakbay da a patayen.

Makatawenen idi Agosto 5 manipud idi minasaker dagiti soldado ti 3rd ID ti 10 a Nalabbaga a mannakigubat iti nagbeddengan ti Antique, Aklan ken Iloilo. Segun kadagiti mannakigubat a nakalasat, kaniwas iti upisyal nga ulat ti AFP, awan ti napasamak a serye dagiti engkwentro nu sadinno a naabak ti 11 kas ti ilaslastog ti militar. Dakkel nga inuulbod ti dinakamat ti 3rd ID ken 301st Bde nga adda napasamak a serye ti engkwentro idi Agosto 5, Agosto 7, Agosto 8, Agosto 15 ken Agosto 24 idi 2024. Ngem ti agpayso, ti laeng napasamak ket ti umuna nga engkwentro (Agosto 5), nu sadinno a namartir ni Ka Amor (Benjamin Cortel). Iti daytoy a gundaway, nakemmeg ti siyam pay, natortyur ken impan dagiti militar iti nadumaduma a lokasyon tapno idiay a patayen. Kolektibo a nabigbig kas Martir ti Agosto ti Panay da Vicente Hinojales (Ka Emil/Hadji), kalihim ti pangrehiyon a komite ti Partido iti isla ken Ma. Conception Araneta-Bocala (Ka Concha), tagapagsarita ti Partido iti Panay ken konsultant ti NDFP iti saritaan iti kapya, karaman da Rewilmar Torrato (Ka Mara/Minerva), Aurelio Bosque (Ka Rio/Zarco), Juvelene Silverio (Ka Porang/Akay), Romulo Gangoso (Ka Reagan/Pedik), Jerry Tacaisan (Ka Miller), Armando Sabares (Ka Nene/Kulot) ken Jielmor Gauranoc (Ka Tango/Doc). Nakalasat ni John Paul Capio (Ka Roling/Ronron), ngem nakemmeg met laeng bayat nga agbibyahe ken inggagara da a pinatay.

Agingga tatta, saan pay laeng a naala dagiti pamilya da dagiti bangkay da Benito Tiamzon (Ka Laan) ken Wilma Tiamzon (Ka Bagong-tao), kalpasan a mapapatay dagitoy, kabilang dagiti dadduma pay a mabigbig a Martir ti Catbalogan. Natiliw ti dua karaman da Ka Yen, Ka Jaja, Ka Matt, Ka Ash, Ka Delfin, Ka Lupe ken Ka Butig idi Agosto 22, 2022 bayat nga agbibyahe da manipud Northern Samar agturong ti Catbalogan City. Pinarigat ken pinapatay da dagitoy. Inlugan ti kabusor dagiti bangkay da iti maysa a bilog, pinaadayo iti maysa a kilometro manipud iti igid-baybay sa danto pinabettak. Tukko-tukkol ken saan a malasin dagiti bangkay nga agkasapulan ti atiddog a proseso ti panag-eksamin ti DNA tapno mabigbig dagiti bangkay. Pinarwar dagiti berdugo a “nagkikinnamat ken nagpipinnaltog” dagiti grupo, kaniwas iti salaysay dagiti residente iti igid-baybay a maysa a kanalbuong laeng ti nangngeg da. Ti masaker ken pammarang a rinnupak ket inyaramid ti Task Force Storm ti 8th ID ken ti Joint Special Operations Task Force-Trident, maysa a yunit a sinanay ken indireksyon ti US.

Kasta met a naimaldit iti lagip dagiti gagayyem ken pamilya ti abugada a ni Hannah Cesista (Ka Maya), maysa kadagiti lima a mannakigubat a natiliw ken pinatay dagiti pwersa ti 47th IB ken pulis idiay Bilar, Bohol iti bigat ti Pebrero 23, 2024, ti kinaulpit ti militar kenkuana. Kadwa na a pinapatay dagiti pasista da Domingo Compoc (Ka Laser), Parlito Historia (Ka Aldrin), Marlon Omosura (Ka Darwin) ken Alberto Sancho (Ka Juaning) a kolektibo a nabigbig kas Bilar 5. Iti salaysay dagiti saksi, ni Cesista ket pinagkarayam da iti pitak tapno parwaren a limmaban sakbay a pinaltogan da. Kabayatanna, ni Compoc ket naalaan ti maysa a residente ti litrato a sibibiag ken tengngel ti maysa a soldado, sakbay nga inpadamag da a napatay iti pinarbo nga engkwentro.

Kastoy met laeng ti napasamak ken Kaliska Dominica Peralta (Ka Rekka) a nakemmeg, naisina kadagiti kakadwa na ken inggagara a pinatay dagiti elemento ti 48th IB idiay Quezon, Bukidnon idi Abril 10, 2024. Idiay Bukidnon met laeng a nakemmeg da Vincent Madlos (Ka Yuno) ken ti asawa na a ni Glorivic Campos Belandres (Ka Layka) idi Setyembre 1, 2022 nu sadinno nga agur-uray ti mangsukon kadakwada iti Atugan Bridge idiay Impasug-ong, ngem nasalaw dagiti soldado ti AFP. Pinarwar isuda a napatay iti maysa nga engkwentro idiay Capitan Bayong iti kapada a munisipalidad mano nga oras kalpasan a makemmeg da.

Ni Rogelio Posadas (Ka Cocoy), kalihim ti pangrehiyon a komite ti Partido iti isla ti Negros, ket natiliw bayat a nakalugan ti motor a nagbyahe idiay Aranda-La Castellana Road manipud Isabela, Negros Occidental idi Abril 20, 2023, kadwa na ti tallo pay. Pinarwar da a napatay isuna iti maysa nga engkwentro idiay Barangay Santol, Binalbagan iti sumaruno nga aldaw. Nagputar pay dagiti soldado ti tallo a peke nga engkwentro kadagiti asideg a komunidad tapno allilawen dagiti residente. Kastoy met ti inaramid nga istorya ti militar iti panangpatay kada Nonoy Ponteras (Ka Jojo) ken Marisa Pobresa (Ka Kim), personel ti NDF-Negros, a natiliw idiay Bacolod City idi Marso 7, 2025. Naiparang a napatay isuda iti maysa nga engkwentro idiay Caduhaan, Cadiz City iti sumaruno nga aldaw.

Kabayatanna, naigagara a pinatay da ti tagapagsarita ti NPA-Negros Island a ni Romeo Nanta (Ka Juanito Magbanua) idi Oktubre 10, kalpasan a kemmegen da idiay Carabalan, Himamaylan City. Maysa pay a personalidad, ti mannaniw a ni Ericson Acosta (Ka Fredo), ti pinatay dagiti soldado iti pagdagdagusan na a balay ti mannalon idiay Camansi, Kabankalan City idi Nobyembre 30, 2022. Pinatay met dagiti berdugo ti kadwa na a lider-mannalon a ni Joseph Jimenez. Amin da ket pinarwar ti AFP a napatay iti maysa nga engkwentro.

Uppat a masakit a Nalabbaga a mannakigubat ti naigagara a pinapatay dagiti elemento ti 94th IB idiay Barangay Santol, Binalbagan idi Hulyo 6, 2022. Awan iti saad a lumaban da Roel Ladera (Ka Jack), Nikka Dela Cruz (Ka Chai), Alden Rodriguez (Ka Rocky) ken Roel Deguit (Ka Caloy) idi pinalto-paltogan dagiti soldado ti pagdagdagusan na a kallapaw. Nasugatan met da Mario Baldusa (Ka Jekoy) ken Janhel Sarsa (Ka Jorge) idi patayen isuda ti 62nd IB idiay Quintin Remo, Moises Padilla idi Nobyembre 28, 2022.

Agbibyahe met ti lima a mannakigubat ti NPA idi hinarang ken pinaputokan dagiti elemento ti 47th IB ti lugluganan da a traysikel idiay Barangay Tabugon, Kabankalan City idi Setyembre 21, 2023. Dagus a pimmusay iti napuskol a bolyum ti putok dagiti Nalabbaga a medik a da Bobby Pedro (Ka Rekoy), Mario Mullon (Ka Goring) ken Janice Flores (Ka Joyce), karaman ti agassawa nga Alejo delos Reyes (Ka Bravo) ken Melissa dela Peña (Ka Diane) nga idi ket innem a bulan a masikog. Napatay met ti drayber ti traysikel a ni Robin Gaitan. Amin da ket saan nga armado ken saan a nagtignay a lumaban.

Kastoy met ti napasamak iti kaso da Arbitrario (Ka Karl), Danielle Marie Pelagio (Ka Seed) ken Erin Sagsagat (Ka Jorly) a pinatay dagiti soldado ti 502nd IBde idiay Peñablanca, Cagayan idi parbangon ti Setyembre 11, 2024. Tiniliw ken pinatay dagiti militar isuda kalpasan a pinarigat dagitoy. Dua nga aldaw pay ti napalabas sakbay nga imparang ti militar ti bangkay ni Arbitrario, maysa kadagiti konsultant ti NDFP iti saritaan iti kapya ken idi ket umak-akem a kalihim ti pangrehiyon a komite ti Partido idiay Cagayan Valley.

Idiay Southern Tagalog, pinapatay dagiti elemento ti 59th IB ken MIG-4 ni Isagani Isita (Ka Ringo) idi Hulyo 30, 2023 idiay Sariaya, Quezon ken imbaga da a “limmaban” bayat nga idasdasaran da ti mandamyento de aresto. Nakemmeg ken napapatay da Jethro Isaac Ferrer (Ka Pascual) ken Peter Rivera (Ka Rochie) idi Nobyembre 13, 2023 bayat nga agipatpatungpal da ti gawaing masa idiay Gloria, Oriental Mindoro. Idiay Rizal, kinemmeg ken pinatay dagiti soldado ti 80th IB ti agpapaimbag a ni Wally Collandes Agudes (Ka KM) idi Hulyo 18, 2024 iti pagdagdagusan na a balay iti ili ti Rodriguez.

Saan laeng a tinortyur nu di ket pinilit da pay nga aggiya iti operasyon kombat ni Rafael Zambrano (Ka Dodong), sakbay a patayen dagiti soldado ti 37th IB idi Oktubre 8, 2023 idiay Kalamansig, Sultan Kudarat. Idiay Sultan Kudarat met a pinatay dagiti soldado da Indot Dulunan (Ka Dennis), Sep Kasa (Ka Ho), Allan Dalimbang (Ka Duran), Annabel Talon (Ka Elena), ken maysa a nabigbig a Ka Pogi, karaman ti sibilyan a ni Gerry Kasa, idi Nobyembre 22, 2023 idiay Barangay Chua iti ili ti Bagumbayan. Segun kadagiti saksi, simmuko ti lima kalpasan a mapalikmutan ken pinalto-paltogan dagiti soldado isuda idi maasitgan dagiti biktima.

Idiay Leyte, pinapatay ti kabusor da Juanito Selleca Jr (Ka Tibor), Sadam Paclita (Ka Dimple) ken Lino Delante (Ka Dodong) bayat nga agpapaimbag idiay Cogon, Carigara idi Hunyo 17, 2025.

Retirado a kadre ken masakit da Rodrigo Mejica Lorezo (Ka Akag) ken Delia Rosco Rotamola (Ka Mema) idi patayen dagiti pasista idiay San Jose de Buan, Samar idi Agosto 7, 2022.

Idiay Kabankalan City, pinatay ti 94th IB ni Arjen Mahinay (Ka Nonong), maysa a pasyente nga agpapaimbag manipud iti stroke, ken ti kadwa na a medik a ni Junjun Callet (Ka Ruben) idiay Barangay Oringao idi Pebrero 4, 2022. Naidaliten ni Anthony Curson (Ka Miguel) gubway ti sakit iti kidney idi patayen isuna ti 62nd IB idiay Budlasan, Canlaon City idi Abril 28, 2023.

Nasugatan iti labanan ni Alvin Bayno (Ka Dagger), nga imbes nga ipaayan ti pakauna a medikasyon, ket pinatay da idiay Banog-banog, Isabela, Negros Occidental idi Mayo 20, 2023. Nadunor met iti labanan ni Marvic Ebayle (Ka Bryan) a layon a pinatay dagiti militar idiay Montilla, Moises Padilla idi Hunyo 20, 2023. Maysa a kilometro manipud iti nakapasamakan ti engkwentro ti NPA- Negros ken 62nd IB, nakemmeg ti sugatan a ni Tony Pahayahay (Ka Pidol) idiay Humay-humay, Guihulngan City. Dagus isuna a pinatay dagiti soldado.

Nadunor met iti labanan da Alvin Lumagsao Sinsano (Ka Zian) idi papatayen isuna dagiti elemento ti 15th IB idiay Barangay Camindangan, Sipalay City idi Agosto 1, 2024. Sakbay daytoy, idi Hulyo 29, 2024 pinidot ti 15th IB ti saan nga armado a ni Reggie Fundador (Ka Tata) idiay met laeng a barangay. Kabigatanna, nasarakan laengen ti bangkay na iti dalan ti Crossing Magtanday iti barangay. Makita iti bangkay na dagiti pagilasinan ti tortyur.

Sibibiag pay ni Rodbey Lumanog (Ka Wanny) idi matiliw idiay Barangay Camindangan, Sipalay City idi Enero 10, 2025 kalpasan a makaengkwentro ti yunit na dagiti soldado idiay a barangay. Tinortyur da isuna sakbay a pinatay. Idi Oktubre 31, 2024, sibibiag met a nakemmeg ni Alvin Panoy (Ka Belmar) iti maysa nga engkwentro ti yunit na ken ti 12th IB idiay Libacao, Aklan. Saan pay a nakaadayo dagiti ka-yunit na ken nangngeg da pay ti riyaw na sakbay da a pinatudwan ti bala bayat a kasla agramrambak dagiti soldado nga agpukpukkaw ti “Happy new year!”

Tiniliw ken pinatay ti 61st IB ken 301st IBde da Jenny Fariolan (Ka Hope) ken John Eric Talibo (Ka Blue) bayat nga agipatpatungpal ti gawaing masa idi Hulyo 19, 2024 idiay Leon, Iloilo. Kasta met a tiniliw ken pinatay ti 94th IB ni Henry Casido (Ka Nico) bayat nga agsaksakdo ti danum idiay Barangay Oringao, Kabankalan City idi Pebrero 4, 2023.

Dinukot dagiti pwersa ti estado dagiti retirado a kadre a da Rudy Garay (Ka Dano) ken Rosalie Caindoy (Ka Zig) iti maysa nga ospital idiay Misamis Oriental. Pinatay da isuda ken inparang dagiti bangkay da idiay San Juan, Bayugan City idi Marso 26, 2023. Kastoy met laeng ti kaso ti retirado a kadre a ni Emanuel Llanos Anob, a dinukot da iti igid ti haywey ti Butuan City, pinatay ken pinarwar da a napatay iti maysa nga engkwentro iti nagbeddengan ti Barangay Umalag ken Castillo idiay San Miguel, Surigao del Sur. Imparang dagiti soldado ti bangkay na iti maysa a punerarya idiay Bayugan City.

Idi Abril 4, 2023, napalto-paltogan ti kadre ti komite ti Partido iti isla ti Bohol a ni Manuel Tinio (Ka Dodie) bayat nga agbibyahe iti nagbeddengan ti San Miguel ken Ubay idiay Bohol. Naglak-am isuna ti pito a tama ti bala iti bagi na a dagus nga impatay na.

Panagdukot ket pwersado a panagpukaw

Kagiddan dagiti pammapatay ken panagdukot ken pwersado a panagpukaw dagiti rebolusyonaryo, ken dagiti sibilyan a kakadwa da bayat nga agbibyahe, agpapaagas wenno agin-inana.

Agingga tatta, saan pay nga imparparang dagiti soldado da Lynn Grace Marturillas, Renel Delos Santos ken Denald Mialen. Kadwa da iti panagbyahe ni Rogelio Posadas idi madukot isuna iti dalan agturong idiay La Castellana, Negros. Ni Marturillas ket maysa nga organisador ti mannalon, bayat a da Delos Santos ken Mialen ket drayber ti inarkila da a motorsiklo.

Saan pay laeng a nasarakan ni Ariel Badiang (Ka Paolo), maysa a kadre ti komite ti Partido iti Southern Mindanao, a dinukot dagiti soldado idiay Manolo Fortich, Bukidnon idi Pebrero 2, 2023.

Idiay Mindoro Occidental, nakemmeg ken saanen a naiparang ti hors de combat a ni Sonny Rogelio (Ka Ed) ken ti kadwa na a ni Sonny Sambutan (Ka Omeng). Ti dua ket naisina idi makaranget ti yunit da dagiti soldado ti 10th Special Action Battalion ken 76th IB idi Oktubre 17, 2023 iti ili ti Bongabong.

Seryoso a panaglabsing iti proteksyon kadagiti masikog, agdadamo nga ina ken dagiti maladaga da

Tallo a kaso ti pwersado a panagdukot ti babbai a masikog a naka-medical leave, dua nga agdadamo nga ina ken dagiti maladaga da ti naidokumento ken naipadamag ti AB. Nakaro a panaglabsing ti AFP saan laeng ti iligal a sikreto a detensyon dagiti masikog, nu di ket pati ti panagkidnap kadagiti maladaga da ken panagaramat kadakwada kas hosteyds tapno pasukuen ti ama wenno ina a Nalabbaga a mannakigubat.

Pito a bulan a masikog ni Cherilyn Rebita (Ka Jan) idi natiliw isuna, kadwa na ni Jacklyn Egtob (Ka Jane) maysa a sugatan, iti dumagdagusan da a balay idiay Surigao de Norte idi Agosto 22, 2022. Isuda ket sikreto a naibalud iti maysa a “safehouse” ti militar idiay Ata-atahon iti ili ti Nasipit, Agusan del Norte. Ditoy ket paulit-ulit isuda nga ininteroga dagiti upisyal ti 402nd IBde ken dagiti nakiam-ammo a tauhan ti “OPPAP,” kadwa da ti maysa a “simmuko” a Nalabbaga a mannakigubat a ni “Dagat” Rabanes. Ditoyen a sikreto a pagbaludan a nagpasngay ni Rebita ti babai a maladaga a ninaganan na a Baby Rhea. Mano a lawas pay laeng ni Baby Rhea idi pwersado nga insina da isuna iti ina na tapno aramiden a hostage iti iskema a panagpasurender iti ama na a maysa met laeng a mannakigubat. Ni Egtob ket inikkan da met laeng ti “misyon” a panagpasuko iti kabsat na a mannakigubat.

Iti panagsubli da Rebita ken Egtob iti yunit da tapno ipatungpal ti “misyon” da, dua pay a masikog ti dinukot ti nasao a yunit-militar. Kinidnap dagiti parehas nga elemento ti 402nd IBde (a nagitulod kada Rebita ken Egtob) da Aurily Havana (Ka Laiza) ken ni Jennifer Binungkasan (Ka Laile) idi Nobyembre 3, 2022 iti maysa a haywey idiay Butuan City.

Nabawi ti pamilya Rebita ni Baby Rhea, dua a bulan kalpasan nga inrupir da a ti nainkalintegan a lugar ti maladaga ket iti kabagyan na.

Dua met a masikog, da Jing Villacarillo (Ka Aubrey) ken Ka Sara ti dinukot dagiti elemento ti 11th IB iti pagin-inanaan da a lugar idiay Siaton, Negros Occidental idi Disyembre 18, 2023. Awanan-asi a tinortyur da dagitoy iti laksid ti delikado a kasasaad da. Pwersado a pinasurender da isuda kasukat ti makatao a panagtrato kadakwada.

Idiay Samar idi Marso 2023, kinidnap ken sikreto a naibalud ti dua nga agdadamo nga ina ken dagiti kaipaspasngay a maladaga da, karaman ti dadduma pay iti kampo ti 8th ID iti Barangay Maulong, Catbalogan. Saan a nabisita isuda dagiti kapamilya da ken awanan da ti ligal a representasyon. Saan a bumaba iti 10 a biktima ti sikreto a detensyon iti nasao a kampo ti agsagsagaba ti emosyonal, pisikal ken mental a torytur dagiti berdugo a soldado. Agtultuloy da a nakabalud nga awan ti nalawag a rason wenno nakaipila a kaso kontra kadakwada. Da Mariel Rebato ken Monica Ogacho ken dagiti kaipaspasngay a maladaga da ket agtultuloy a tengtenglen ti 8th ID. Kadwa da a naibalud da Marygrace Tambis Bicina, Renato Chokoy Rufo ken tallo pay a dinukot ti militar idi Marso 2023. Ti sumagmamano kadagiti biktima ket pinidot dagiti soldado manipud iti ab-abangan da a balay idiay Calbayog City idi pay Disyembre 2022.
Panagtiliw, panagipila ti pinarbo a kaso
ken pwersado a panagpasurender

Innem a konsultant ti National Democratic Front of the Philippines iti saritaan iti kapya ti tiniliw, pinilaan ti pinarbo a kaskaso ken imbalud ti rehimen Marcos manipud idi agtugaw iti poder. Iti maudi a listaan idi Hunyo 2025, saan a bumaba iti 15 konsultant ken dadduma pay a personel ti NDF ti nakabalud iti nadumaduma a pagbaludan iti pagilyan. Ti pannakatiliw ken pannakaidarum da kadagiti kaso a kriminal ket labsing iti Joint Agreement on Safety and Immunity Guarantees (JASIG), maysa kadagiti basaran a katulagan iti saritaan iti kapya, a pinirmaan ti GRP ken NDFP idi 1995.

Ni Ruben Saluta, ti asawa na a ni Presentacion Cordon-Saluta ken ti kadwa da iti balay a ni Yvonne Losaria ket naaresto idiay Labangal, General Santos City idi Enero 30, 2023. Ni Saluta ket napilaan ti pinarbo a kaso a pammapatay, bayat a kaso a rebelyon ti naipila laban kada Cordon-Saluta ken Losario. Sabali pay daytoy iti kaso nga illegal possession of firearms manipud iti “ebidensya” nga innem a nangangato a kalibre ti armas, bala ken dadduma pay a ramit-militar nga immula ti nag-aresto a tim iti pagnanaedan da. Agpada a nataenganen ken masakit ti agassawa a Saluta. Agsagsagaba met laeng ti seryoso a sakit ti kadwa da a ni Losaria.

Iti kiddaw dagiti awtoridad ti Pilipinas, naaresto idiay Langkawi, Malaysia idi Abril 1 ni Eric Jun Casilao, konsultant ti NDFP para iti Reciprocal Working Committee on the Comprehensive Agreement on Socio Economic Reforms (CASER). Naideport isuna manipud Malaysia idi Abril 18, 2023, naideklara a “terorista” ken naiparada a kasla kriminal idiay Ninoy Aquino International Airport.

Idi maikapat a kwarto ti 2024, agsasaruno a kinemmeg ti rehimen ti uppat pay a konsultant iti nadumaduma a lugar. Kinemmeg ti 10th ID ni Porferio Tuna (Ka Simon Santiago) idiay Tagum City idi Oktubre 2, 2024. Impan da isuna idiay kampo ti 10th ID ken pilit a paspasukuen da tapno baliktaden ti pangngeddeng na iti pulitika. Idi Oktubre 21, 2024, tiniliw da ni Simeon Naogsan (Ka Filiw) idiay Bacarra, Ilocos Norte nu sadinno nga agpapaimbag kadagiti sagsagabaen na a sakit. Dua nga aldaw kalpasan daytoy, tiniliw dagiti ahente ti militar ken pulis ni Wigberto Villarico, pati ti kadwa na a ni Marjorie Lizada iti pagdagdagusan da a balay idiay Quezon City.

Idi Disyembre 5, 2024, sinerrek dagiti ahente ti militar ken pulis ti pagdagdagusan a balay ni Tomas Dominado idiay Iloilo City. Kinemmeg da isuna ken ti mangay-aywan kenkwana a ni Jofel, ken inyakar da iti pagbaludan iti saan a makatao a kundisyon. Ni Dominado ket paralisado ken agsagsagaba iti adu a sagubanit, a nayon iti pannaka-stroke na idi napan a tawen. Iti detensyon, naipaidam kenkwana ti maiparbeng nga atensyon medikal, a nangpakaro iti nakaam-ames a kasasaad na. Naipan laeng iti ospital isuna kalpasan nga impaganetget dagiti annak ken ti abugado na.

Kabayatanna, kadawyanen nga aramid ti AFP ti agdukot kadagiti Nalabbaga a mannakigubat, ikabil isuda kadagiti sikreto a pagbaludan tapno piliten a sumuko ken tallikudan ti ilablaban da. Maysa ditoy ni Gerald Gestole, kameng ti NPA- Sorsogon nga agpapaagas, a nadukot idiay San Pedro, Laguna idi Nobyembre 11, 2024. Nakapadas ti pammutbuteng ken intimidasyon ti pamilya na idi biruken da ni Gestole iti pulis ken kampo ti militar. Idi agangay ket pinalubosan da ni Gestole a kumontak iti pamilya na, a nagkuna a karaman isuna iti dadduma pay a “simmuko” nga adda iti kustodiya ti militar. Saan a napalubosan ti pamilya na a bumisita wenno uray ipakaammo ti ayan na.

Nadukot met ni Rachel Dahoyla Santillan, a nabigbig a kadre ti Partido, bayat nga agbibyahe idiay Bukidnon. Pinarwar da a naaresto isuna idiay Bumbaran (tatta ket Amai Manabilang) idiay Lanao del Sur idi Setyembre 4, 2022. Pinilit da nga agsurender sakbay a rinuk-atan da.
Panagpilit, saan a makatao a detensyon ken panagtrato

Idiay Southern Tagalog, maysa a nasugatan a Nalabbaga a mannakigubat ti natiliw ti 85th IB kalpasan ti labanan idiay San Francisco, Quezon idi Nobyembre 30, 2022. Imbes nga agasan, imparada da isuna iti social media a kasla tropeyo.

Maysa met a naakusaran a Nalabbaga a mannakigubat ti agtultuloy a nakabalud iti saan a makatao a kundisyon idiay Laguna Provincial Jail iti ili ti Sta. Cruz iti nasao a prubinsya. Ni Acer Tucerbo, ket maak-akusaran a platun lider ti NPA idiay Matuguinao, Western Samar idi Pebrero 12, 2023.

Panagrabngis kadagiti bangkay

Siyam nga insidente ti panagrabngis iti bangkay dagiti kadre ken mannakigubat ti nailista ti AB iti napalabas a tallo tawen. Tallo iti kakarwan a kaso ket ti panagrabngis kadagiti bangkay dagiti kakadwa a nakemmeg ken naigagara a napapatay, kabilang dagiti bangkay dagiti Martir ti Catbalogan, Bilar 5 ken ti agassawa a Madlos ken Belandres.

Idiay Sultan Kudarat, rinabngis dagiti pulis ken soldado ti bangkay ni Emmanuel Fernandez (Ka Ampog) nga imbati dagiti medik iti maysa a kalapaw tapno maala ti pamilya na idiay Sen. Ninoy Aquino idi Oktubre 30, 2022. Ni Fernandez ket natay iti sakit iti uneg ti yunit ti NPA, ken pinili dagiti Nalabbaga a medik nga iyakar ti bangkay iti pamilya na tapno maitabon. Idi nadamag ti lokal a pulis, impakaammo da iti 603rd IBde a napan iti lugar ken tinakaw da ti bangkay. Pinarwar da a napatay isuna iti engkwentro tapno makubra ti patong iti ulo na. Ni Fernandez ti kalihim ti pangrehiyon a komite ti Partido iti Far South Mindanao ken kameng ti Komite Sentral iti didiay a panawen.

Idiay Batangas, binastos ti 59th IB dagiti napatay iti labanan idi Disyembre 17, 2023 a da Maria Jetruth Jolongbayan (Ka Orya), Alyssa Lemoncito (Ka Ilaya), Precious Alyssa Anacta (Ka Komi), Joy Mercado (Ka Kyrie) ken Leonardo Manahan (Ka Mendel). Binaybay-an dagiti soldado a mabilag iti init dagiti bangkay da ken nabayag a binaybay-an da iti nakapasamakan ti labanan. Gapu ditoy, dandani saan a mabigbig ti pito a bangkay gapu ta naburaken ti rupa da, maig-igges ken bimsugen dagiti bagi da ken nabuyoken ti angot dagitoy.

Dagiti met laeng tauhan ti 59th IB ti karaman iti panangrabngis kadagiti bangkay da Gladys Cassandra “Ka George” Mendoza (25), Jethro Royce “Ka Alex” Magtira (21) ken Jian Markus “Ka Reb” Tayco (23) a napapatay iti labanan idi Hunyo 23, 2024 idiay Tuy, Batangas. Imbilag ken binaybay-an da nga agrupsa dagiti bangkay a saanen a mabigbig gapu ta bimsugen dagiti rupa ken bagi da.

Idiay Capiz, tinatek ti bala dagiti soldado manipud iti 12th IB ti natayen a bagi ni Jyrel Katipunan (Ka Jason), maysa a Nalabbaga a mannakigubat a napatay iti maysa a labanan idi Disyembre 9, 2024. Kastoy met laeng ti inaramid dagiti soldado iti bangkay ni Onal Osia Balaoing (Ka Puk-et) idiay Balbalan, Kalinga kalpasan a matay idi Disyembre 17, 2023. Pinalto-paltogan da ti bangkay agingga a bimtak ti bituka ken utek na. Tinukko-tukkol met dagiti soldado ti im-ima ken saksaka na.

Panagaramat ti saan nga umiso wenno nalablabes a pwersa

Labsing iti prinsipyo ti proportionality ti panagaramat dagiti militar a pwersa kadagiti 250-libra ken 500-libra a bomba a maitentennag manipud kadagiti fighter jet tapno dadaelen dagiti temporaryo a kampo ti NPA. Kadawyan nga irasrason dagiti soldado iti lublubiden da nga istorya a dagiti nalabes a panagbomba da ket pangkontra kadagiti command detonated explosives (CDEx) ti hukbo ti umili. Dagitoy a bomba ket agresresulta ti pannakarangrangkay ti bagi dagiti mannakigubat, pannakadadael dagiti kabakiran ken kataltalonan ken pannakariribuk dagiti sibilyan a komunidad.

Saan a bumaba iti tallo nga insidente ti panagbomba ti nagresulta iti nakaro a dangran kadagiti napapatay a mannakigubat.

Maysa ditoy ti panangitennag ti saan a bumaba iti siyam a bomba idiay Las Navas, Northern Samar parbangon ti Nobyembre 23, 2022. Kagiddan ti dadakkel a bomba, inistraping dagiti helikopter ken kinanyon dagiti 105 howitser ti temporaryo a kampo ti NPA. Innem a mannakigubat ti napatay, kabilang ni Helenita Pardalis (Ka Elay), kalihim idi ti pangrehiyon a komite ti Partido iti Eastern Visayas ken kameng ti Komite Sentral. Kadagiti ladawan a naala iti nakapasamakan ti panagbomba, makita ti nalabes a tama iti ulo, bagbagi ken dagiti naguneg (internal organs) dagiti mannakigubat. Nagitunda met dagiti bomba a naitennag ti abut nga agatiddog ti tallo a metro ken aguneg ti dua a metro iti daga.

Saan a bumaba iti lima a kameng ti NPA idiay Anticala, Butuan City ti dagus a natay iti nalabes a pigsa ti lima a 500-libra a bomba nga intennag dagiti eroplano a Super Tucano ti AFP iti temporaryo a kampo ti hukbo ti umili.

Idiay Bukidnon, 10 a mannakigubat ti natay idi tinennagan ti Tactical Air Wing ti 4th ID ti uppat a bomba ti temporaryo a kampo ti hukbo idiay Barangay Can-ayan, Malaybalay City idi Disyembre 25, 2023. Nalablabes ken dursok ti panagitennag ti mano a 250-libra a bomba, a nagimula ti teror iti umili ti prubinsya.