Ang mga anakbalhas sa isla sang Negros madugay na nga nagapanghakroy sa indi makabuhi kag indi tawhanon nga sweldo nga gintalana sang reaksyunaryong estado. Amo ini ang isa sang rason sang wala untat nga kalbaryo sa kabuhi sang mga mamumugon sa isla, ilabi na ang mga mamumugon sa kampo.

Dismayado ang hanay sang mga anakbalhas sa gintalana nga mumho nga saka sa sweldo sang Regional Tripartite Wages and Productivity Board (RTWPB) Region 6 nga para sa agrikultural nga mga mamumugon nga ₱40 nga nangin ₱480 ang adlaw, kag sa indi agrikultural nga mamumugon (industriyal kag serbisyo) ₱33 nga nangin ₱515 ang adlaw. Ipatuman ini sa Nobyembre 17.

Ang ining pagpasaka tuman ka layo kon ikumparar sa family living wage para sa lima ka tawo nga pamilya sa Western Visayas nga ₱1,027 nga kinahanglanon kada adlaw. Luyag sang reaksyunaryong gobyerno nga tabunan ang reyalidad nga ang ginabaton nga sweldo haluson makabuhi sa mga Pilipino paagi sa pagtalana sang Philippine Statistics Authority (PSA) sang manubo nga talaksan sang kaimolon nga ₱454 kada adlaw ukon ₱64 nga kinahanglanon sa pagkaon kada tawo kada adlaw.

Pila na ka dekada nga tuman ka hinay ang pagsaka sang sweldo kag padayon nga nagasarurot ang lebel sang pagpangabuhi sang mga anakbalhas sa isla, ilabi na ang kadam-an nga mamumugon sa mga sentrales kag mamumugon sa kampo. Ginalansang sila sa manubo nga sweldo samtang indi na masarangan ang mataas nga presyo sang mga balaklon lakip na ang mga serbisyo sosyal. Ginahigot pa sila sa kontra-mamumugon nga laye kaangay sang kontrakwalisasyon kag sa polisya nga “no union, no strike” nga nagadingot sa mamumugon sa ila kinamatarung sa pagpakig-away batok sa mapiguson nga kahimtangan sang pamugon.

Apang wala man gihapon sang maasahan nga pagsaka sang sweldo ilabi na ang mga mamumugon sa kampo tungod mayoriya sang mga asyendero madugay na nga wala nagatuman sang minimum nga sweldo kag wala ukon kulang pa sang mga benepisyo. Ang iban nga asyendero ginamanipular ang pagpatuman sini paagi sa inoras nga pagpa-obra ukon tatlo lang ka oras matag-adlaw nga magakita lang sila sang ₱150/adlaw.

Mas manubo pa diri ang ginakita sa sistema sang pakyaw. Mas ginapalapnag sa subong ang pakyaw nga sistema sang obrahanay, nga mas manubo pa sa gintalana nga taripa sang Department of Labor and Employment. Ang mas malala pa, ginapaagi na sa kontraktor ang obrahanay sa kampo gikan sa kultibasyon sang tubo tubtob sa pag-harvest sini, isa ka iskema sang pagtalikod sa responsibilidad sang asyendero sa iya mga obreros.

Wala sang iban nga ginapamensar ang mga agalon mayduta-kumprador kundi ang pagpadaku sang ila ganansya paagi sa pagpanghimulos sa barato nga kusog-pangabudlay sang mga mamumugon. Naga-korus sila sa pagpamalabag sa pagpasaka sang sweldo kaangay sang pahayag sang Metro Bacolod Chinese Chamber of Commerce and Industry nga nagasiling nga unahon ang pagsolbar sang implasyon antes ang pagpasaka sang sweldo. Ang matuod, indi sila ang maapektuhan kay ang ano man nga pagsaka sang gastos sa ila produksyon, ginapatong ini tanan sa produkto nga ila ginabaligya. Ang malapad nga konsumedor amo ang magalukdo sa wala untat nga kabug-aton sang mga presyo sang balaklon.

Ang reaksyunaryo nga estado kakonsabo ang mga dalagku nga kapitalista wala sang kabulosgan kag wala konsensya nga padayon nga nagamani-obra kon paano wasakon ang kinamatarung kag baraton ang mga mamumugon paagi sa pagpasar sang mga laye nga kontra mamumugon. Kinahanglan sang mamumugon nga pukawon kag pahulagon ang iya kubay agud matay-og ang reaksyunaryong gobyerno para mapatuman ang ₱1,200 nga across the board nga saka sa sweldo nga ila ginahimakasan agud mabuhi sang desente. Dapat man bungkagon ang RTWPB nga amo ang nagamanipular sang saka sang sweldo.

Ang National Democratic Front-Negros (NDF-Negros) nagapakig-isa sa mga anakbalhas sa Negros sa ila paghimakas para sa pag-angkon sang matarung nga sweldo kag pagbugras sang kadena sang paghimulos sang sahing kapitalista sa ila. Bilang pinaka-abanse nga sahi sa katilingban, dapat mangin bag-as ang mga proletaryado kaupod sa pgpakig-alyansa sa pinakamalapad nga sahi nga mangunguma nga isulong ang armadong paghimakas nga amo ang matuod nga makapukan sang gahum sang sahing kapitalista batuk sa bug-os nga pumuluyong Pilipino. Paagi lang sa pagtukod sa sosyalistang katilingban mabutang sa kamot sang mga mamumugon ang pagdesisyon sang ila buasdamlag kag palaabuton.