Ang mahimuslanon nga makinarya pang-gyera sang estado nga 15th IB nagsabwag naman sang ila kabangis batok sa pumuluyo sa Sur nga bahin sang Negros. Sang Hulyo 29, ala 1:00 sang hapon ginpatay ang masakiton nga si Ramon Ensenyales, 69 anyos, sang kumbinado nga pwersa sang 15th IB sang Armed Forces of the Philippines (AFP) kag Special Action Force (SAF) sang Philippine National Police (PNP) sa Sityo Pasto, Barangay Basak, Cauayan, Negros Occidental sa isa ka peke nga engkwentro. Gindakop siya sang mga soldado sa gintineran niya nga balay kag gindala sa lasang. Gintortyur si Enseniales antes ginpatay sang nasambit nga mga tropa.

Sa masobra duha ka tuig sa idalum sang rehimen Marcos II, indi matabunan kag matago ang listahan sang duguon kag madata nga pagpanglapas sa tawhanon nga kinamatarung sang AFP kag PNP sa isla sang Negros. Naglab-ot sa 754 ka insidente nga may masobra 55,000 ka mga biktima ang ila ginkomiter batok sa pumuluyo.

Sa 48 ka mga mangunguma nga biktima sang ekstrahudisyal nga pagpamatay sang AFP/PNP sa isla, pito sini ang brutal kag makasiligni nga ginpatay sang 15th IB. Magluwas kay Enseniales, gindakop kag ginpatay ang tatlo pa ka mangunguma sa Cauayan kag ginpagwa nga peke nga engkwentro nga nanday Gusting Mapos sadtong Mayo 21, 2023, Warren Cadarin kag Jovy Moreño sadtong Nobyembre 7, 2023. Subong man, ginpang-abdak kag ginpamatay ang tatlo ka iban pa sa Sipalay City nga nanday Jonel Bayno kag Rogelio Lacton sadtong Mayo 20 kag Mayo 27, 2023, kag drayber sa traysikol nga si Peter Agravante sadtong Setyembre 15 sang nagligad nga tuig. Si Agravante upod ni Deah Lopez, isa ka organisador sang mga mangunguma, nga gin-abdak. Padayon nga nadula si Lopez tubtob subong.

Samtang, ang pagtanyag sang amnestiya sa mga anay rebelde ukon ‘surrenderees’ kag ang pagpangtikal sang AFP nga kuno nyutralisado na ang insurhensya sa isla, sa pagkamatuod, paghatag ligwa sa mga neoliberal nga mga proyekto sang mga agalon mayduta-kumprador-burukrata upod sa ila dumuluong monopolyong mangapital. Tuman ka athag nga ang 15th IB, sa idalum sang bag-o nga commanding Officer sini nga si Lt.Col. Brian M. Bagaipo, ginagamit bilang makinarya para magsabwag sang terorismo agud bubuan sang mabugnaw nga tubig ang nagasagrab nga kaakig sang pumuluyo batuk sa sining makahalalit nga mga proyekto sa isla.

Pagalauman nga mas magasingki pa ang militarisasyon kag landgrabbing sa sur sang isla, ilabi na sa subong nga gina-ibwalan sang mga mangunguma sa banwa sang Candoni ang pinakalapad nga 6,652 ektarya nga oil palm nga proyekto sang Hacienda Asia Plantation Incorporated (HAPI), nga joint venture sang mga agalon mayduta-kumprador nga sila Alfred Joseph Araneta kag Sirawai Plywood and Lumber Corporation sang pamilya Consunji sa idalum sang Integrated Forest Management Agreement (IFMA) sang Department of Environment and Natural Resources (DENR). Maapektuhan sini ang puluy-an kag palangabuhian sang masobra 1,000 ka mangunguma upod na ang mga pungsodnon nga minorya (IP) sa sini nga lugar.

Subong man, ang Non-Government Organization (NGO) nga Paghidaet Development Group (PDG) Inc. nga nagabulig kag nagaserbisyo sa sining mga ginapigos kag ginahimuslan nga mga mangunguma makapila ka beses man nga nakaagum sang pagpangharas kag pagpamahug sa mga katapo sang 15th IB. Ang malala pa sini ginapasakaan man sang pato-pato nga mga kaso agud punggan ini sa kinamatarung sa pag-organisa kag maghulag para sa lihitimo nga kinamatarung sang mangunguma.

Nagapanawagan ang NDF-Negros sa mga demokratikong sektor sang pumuluyo sa isla, ilabi na sa mga mangunguma sa sur nga bahin nga magmaisog, maghiliusa kag pangapinan ang ila mga kinamatarung para sa duta, puluy-an kag palangabuhian. Indi magpa-kugmat sa teroristang pakana sang estado gamit ang mga berdugo kag bayaran nga militar pareho sang 15th IB.

Untaton ang militarisasyon sa isla sang Negros!

Palayason ang militar sa kaumhan!

Pamatukan ang mga neoliberal nga makahalit nga proyekto sa palangabuhian kag kapalibutan!

Pamatukan ang makahalalit nga oil palm nga plantasyon sang mga Consunji!