Hindi bababa sa walong malalakas na bomba ang inihulog ng dalawang FA-50 fighter jet ng Philippine Air Force (PAF) sa Sityo Mainaga, Barangay Iba, Cabanglasan, Bukidnon noong Marso 4, alas-12:30 ng umaga. Kinumpirma ito ng mga residente sa lugar at ng nakasaksing yunit ng Bagong Hukbong Bayan-North Central Mindanao Region (BHB-NCMR).

Taliwas sa ulat ng Armed Forces of the Philippines (AFP) na yunit ng BHB ang tinarget nito, walang direksyon ang paghuhulog ng bomba sa kabundukan, ayon sa BHB-NCMR. Ligtas at walang pinsala ang mga Pulang mandirigma na kumikilos sa lugar, anito.

Sa halip, labis na troma at takot ang idinulot ng pambobomba sa mga komunidad ng magsasaka at Lumad sa kalagitnaan ng kanilang pagtulog. Hindi rin maitatanggi ang idinulot nitong pagkawasak sa mga kagubatan na pinagkukunan ng kabuhayan at pangangailangan ng mga residente, pangunahin ng mga Lumad.

Ang dalawang FA-50 na nambomba sa lugar ay bahagi ng tatlong FA-50 mula pa sa Cebu na ipinadala ng AFP para maghasik ng terorismo mula sa himpapawid. Ang isa sa mga fighter jet ay naiulat na nawala at nahulog sa umagang iyon. Natagpuan ang wasak na wasak na jet fighter kinalaunan sa Mt. Kalatungan Complex at ang bangkay ng dalawang piloto nito.

Ito ang kauna-unahang pagkakataon na nasangkot sa aksidente ang pinaglumaan ng South Korea na mga FA-50 jet fighter na binili ng gubyerno ng Pilipinas noong 2015 hanggang 2017. Dahil sa insidente, ipinahinto ng PAF ang paggamit ng mga FA-50 jet fighter sa mga operasyon ng pambobomba nito sa mga komunidad habang nagsasagawa ng isang imbestigasyon sa pagbagsak nito.

Pahayag ng pambansa-demokratikong grupong Bagong Alyansang Makabayan (Bayan), hindi lamang dapat limitado sa dahilan ng pagbagsak ang imbestigasyon. Anang grupo, dapat ipaliwanag ng PAF at rehimeng Marcos kung bakit gumagamit ng FA-50 jet fighter sa pambobomba sa mga kanayunan at busisiin ang epekto nito sa mga sibilyang komunidad.

“Ang pagbagsak ay nagpatibay sa aming pahayag na ang pangunahing estratehiya ng gobyerno sa paglutas ng armadong labanan ay ang militarisasyon at pagterorisa sa mga komunidad, at ang tinatawag na “whole-of-nation approach” nito ay nagtatago sa paggamit ng nakamamatay na airstrikes,” pahayag ng Bayan.

Panawagan ng grupo na kaagad ihinto ang isinasagawang operasyong kombat ng AFP sa saklaw na erya ng insidente para magbigay-daan sa imbestigasyon at makakalap ng tunay na pahayag at kalagayan ng mga residente. Dapat magkaroon din umano ng pagsusuri sa epekto ng airstrike sa kalikasan at kabundukan.

Samantala, idiniin ng Partido Komunista ng Pilipinas sa isang pahayag na ang walang-habas na pambobomba ay lumalabag sa mga patakaran ng sa ilalim ng internasyunal na makataong batas na nagtatakda na ang lakas ng sandata ay dapat sukat sa target (proporsyunalidad) at iyon lamang kailangan. Ang paggamit ng mga bomba at iba pang katulad na armas pandigma ay kalaibsan at hindi kasukat na paggamit ng pwersa.

“Ang mga operasyong pambobomba ay nagpapatingkad lamang sa kung paanong ang modernisasyon ng AFP, na sinasabing para harapin ang eksternal na banta, ay patuloy na ginagamit laban sa BHB at mamamayang Pilipino,” ayon kay Marco Valbuena, upisyal sa impormasyon ng Partido. Dagdag pa niya, ginagawa ang mga ito sa harap ng paulit-ulit nang deklarasyon na nabuwag na ng AFP ang BHB.

Pagdidiin pa ni Valbuena, “ito ang mukha ng pagbibigay ng pondo ng US na napupunta sa pagbili ng mga bomba, misayl at rocket na ginagamit laban sa sambayanang Pilipino.” Sa kabila ng mga papuri ng AFP sa namatay nitong mga piloto, hindi maitatago ang katotohanang mga berdugo at tagahasik ng terorismo ang mga ito sa mga payapang komunidad, ani Valbuena.

Nanawagan si Valbuena sa iba’t ibang demokratikong mga sektor sa bansa na magkaisa at igiit ang kaagad na pagpapahinto sa aerial bombing, iba pang matitinding paglabag sa karapatang-tao at terorismo ng rehimeng US-Marcos sa mga komunidad sa kanayunan.