Iti kalkalpas a midterm election idi Mayo 12, maminsan pay a napapaneknekan nga awan iti reaksyunaryo nga eleksyon ti namnama ti masa a Pilipino a mangallangon kadakuada manipud iti kinarigat, panangidadanes ken panaggundaway, nu di iti armado a rebolusyon.

Manen, daytoy nga eleksyon ket nagbalin laeng nga arena ti balubal dagiti agbibinnusor a bunggoy ti agar-ari a dasig, tapno mabukodan ti poder para iti interes ti tunggal maysa. Kas ti panangiladawan ti Communist Party of the Philippines, daytoy nga eleksyon ket nagbalin laeng a ginnubal ti agdama a dua a kangrunaan a bunggoy dagiti bulok a burukrata kapitalista—dagiti bunggoy ti Marcos ken Duterte. Tunggal bunggoy ket nagipataray ti mangibagi kadakuada iti Senado, Kongreso, iti lokal na gubyerno ken uray iti partylist. Isu a ti baro a komposisyon ti mammanday-linteg ken dadaulo kadagiti lokal a gubyerno, ket saan a mangibagi iti umili, nu di ket mangibati kadagiti bunggoy ti Marcos ken Duterte.

Balbaliw a pinalatak daytoy nga eleksyon ti kinabulok ti malakolonyal ken malapyudal a kagagalad ti kagimongan a Pilipinas iti panagrimbaw dagiti pulitikal a dinastiya ken dagiti ubbaw a partylist, panagpipinnatay ken dagiti kinaranggas, dinnadael ken panagririkyar dagiti trapo, ginnatangan ti botos, sinasaur ken dagiti anomalya iti automated a panagbibilang ti botos, panaglayus dagiti peke a damdamag ken nadumaduma a porma ti panangallilaw iti masa, Immirteng ti pasismo ti rehimen Marcos, AFP ken NTF-Elcac iti intar ti demokratiko a tignay ti umili tapno pawilan isuda iti daytoy a panagbobotos.

Papaatiddogen ken patpatibkeren pay daytoy nga eleksyon ti panagari iti Ilocos dagiti kadadakkelan ken kababayagan a pulitikal a dinastiya iti pagilyan—ti dinastiya a Marcos a nangrugi idi 1950s, dagiti Singson idi 1970s ken Ortega idi pay panawen ti kolonyalista nga Amerikano. Dagiti agkakapamilya kadagitoy a dinastiya ket isu met laeng ti naglalaban kadagiti pwesto iti lokal a gubyerno, ken nupay agbibinnusor da ket isuda latta ti makintengngel iti poder.

Iti Ilocos Norte, inladawan ti masa a palalo ti pudot ken kinabulok ti eleksyon ditoy. Gubuay daytoy ti panangidanon ti agkabsat a presidente Bongbong Marcos ken Senador Imee iti susik da iti eleksyon iti prubinsya da. Tunggal maysa ket nagipataray kadagiti bukod da a mayor ken konsehal iti syudad ti Laoag ken kadagiti ili. Kabayatan na, nagsinnukat laeng iti pwesto tatta a panagbobotos da gobernador Matthew Marcos-Manotoc (anak ni Imee) ken bise gobernador Cecilia Araneta-Marcos (ipag iti kasinsin da BBM). Balbaliw met a nabotosan ni Sandro (anak ni BBM) kas kongresman ti umuna a distrito ken ni Angelo Marcos-Barba (kasinsin da BBM).

Iti Ilocos Sur, numanpay saan pay a naglunit ti susik iti pamilya, agtaltalinaed ti panagari dagiti Singson. Agtalinaed kas gobernador ni Jerry Singson, kabsat ti dati a gobernador Chavit, ken maysa pay a kabsat da ti balbaliw a nabotosan a mayor iti ili ti Caoayan. Uppat nga annak ni Chavit ti nakaala ti pwesto kas bise-gobernador, kongresman iti umuna a distrito, mayor ti Vigan City, konsehal ti ili ti Narvacan ken first nominee ti Ako Ilokano Ako party-list. Nayon pay ti lima a kaanakan ken apo ni Chavit ti agtugaw iti provincial board, bise-mayor ti Caoayan ken konseho ti Vigan City.

Iti maikadwa a distrito ket agtalinaed ti panagari ti pamilya ni Eric Singson a kabagyan met laeng ni Chavit. Ni Eric ket balbaliw nga agtugaw a mayor ti Candon City, dua nga anak na kas kongresman ken konsehal ti syudad, ken dua a kaanakan na ti agtugaw kas bise-mayor ken konsehal ti syudad.

Iti La Union, balbaliw a pinapudot dagiti Ortega ti susik iti pamilya iti panaglalaban da itay napalabas nga eleksyon. Naglaban iti kina-gobernador ti incumbent Vice Gov. Mario Ortega ken ti apo na a Raphaelle Ortega-David nu sadinno a nangabak ti lakay. Maysa nga anak ni Mario ket nangabak kas konsehal iti San Fernando city. Naglaban met ti agkasinsin nga incumbent congressman Paolo Ortega ken incumbent provincial board member Joy Ortega para iti kina-kongresman ti umuna a distrito nu sadinno a nangabak ni Paolo. Ti ama ni Paolo Ortega ti agtugaw a bise-mayor ti San Fernando City ken ti ina na a ni Mariquita ti nabotosan a mayor ti San Juan (a kinalaban ti kasinsin ni Paolo a ni Vice Mayor Mannix Ortega) ken ti kabsat na a ni Luzan Ortega-Valero, ti second nominee ti Solid North Partylist. Malaksid kadakuada, uppat pay nga Ortega ti kimmandidato iti nadumaduma a posisyon iti lokal a gubyerno.

Rimmimbaw iti Ilocos dagiti peke a partylist a pataray dagiti dinastiya a sumupsuporta kadagiti Marcos. Kabilang ditoy ti Ako Ilokano Ako a pundar dagiti Singson, ti Solid North Partylist nga idadauluan ti dinastiya a Bernos ti Abra ken ti PBBM Partylist nga idadauluan met ti dinastiya a Valera ti Abra.

Kas ti nakairuamanen dagitoy a dinastiya, napeklan ken sipaparang ti ginnatangan ti botos ken pinnasuksok iti Ilocos. Inladawan ti masa ti vote-buying ditoy, a “sobra a nakaro” uray iti mismo a prubinsya dagiti Marcos ket sipaparang dagiti pila para kadagiti pay-out kadagiti barangay. Dadaulo iti panagpasuksok ditoy ni presidente Marcos, kas ti panangibunong na ti ayuda kadagiti mannalon iti panawen a nalpasen ti kalamidad ti El Niño ken umadanin ti eleksyon.

Iti daytoy nga eleksyon, balbaliw a nakibalubal ti nailyan-demokratiko a tignay masa dagiti mangmangged, mannalon, mangngalap, nakurapay iti syudad, kabataan, kababaihan, manursuro ken dadduma pay a marginalized a sektor tapno makaala ti representasyon iti lehislatura, ngem napaay da a makaala ti posisyon iti Senado ken minimal ti naala da iti partylist. Simmarakusok da a siririing iti kagagalad daytoy nga eleksyon a rimrimbawan dagiti babaknang a dinastiya ken burukata kapitalista a dadakkel a burges kumprador ken apo’t daga, isu a saan da a nangnamnama a makaala ti mayorya a posisyon iti reaksyunaryo a pagpandayan-linteg. Gaputa isuda ket timpuyog dagiti nakurapay, awanan da ti dadakkel a pondo ken rekurso tapno ipasuksok, igatang ti botos, ibayad kadagiti nangina a patalastas, troll army ken dagiti sikat nga artista nga agkampanya para kadakuada. Ti laeng puonan da ket ti suporta dagiti maidadanes a sektor nga ibagbagi da isu a ti kampanya da ket inturong da iti panagtapog, panangammo iti kasasaad, panangriing, panang-organisa ken panangidaulo iti pannakidangadang ti masa para iti karbengan ken pagimbagan da.

Iti kaanoman ket saan a palubosan ti agar-ari a rehimen a makapwesto nailyan-demokratiko a tignay iti gubyerno da isu nga pinairteng da ti kampanya ti AFP-NTF-Elcac iti panangipawil kadagitoy. Iti Ilocos, sipaparang a nagkampanya kadagiti eskwelaan ken kadagiti komunidad dagiti pulis, militar ken NTF-Elcac a saan nga ibotos dagiti kandidato ti Makabayan Bloc. Sakbay pay ti panaglukat ti kampanya iti eleksyon ket pinairteng dan ti kampanya iti Red-tagging, panagipila kadagiti pinarbo a kaso, harassment ken peke panagpasurender kadagiti demokratiko a timpuyog ti masa, kadagiti development workers uray dagiti inosente a sibilyan.

Inkagumaan ti agar-ari a rehimen nga ikusay babaen ti panangkissay iti botos dagitoy a progresibo a kandidato. Sumagmamano laeng ditoy ti naiyulat kadagiti ili ti Sto. Tomas ken Bagulin iti La Union ti panangkissay ti botos dagiti kandidato a senador ken partylist ti Makabayan.

Ninamnaman a masaur dagiti makabayan a kandidato. Nupay kasta, nagpinget da latta iti daytoy nga elektoral a dangadang gapu ta ti motibo da ket ti napudno a panagserbi iti interes ti maidadanes a masa, isu a sarangten da amin a porma ti kinaranggas, panagipawil ken manipulasyon. Mapawpawilan da man, natured da latta a nagkampanya kadagiti plataporma a mangipaay ti madagdagus a gin-awa iti kaadwan a masa a marigrigat, laban ken maidadanes agingga kadagiti pangmabayagan nga adyenda para iti pudno a reporma iti dagaa, nailyan nga industriyalisasyon, soberanya at ken wayawaya ti pagilyan manipud iti imperyalista a kontrol.

Iti Ilocos, inkampanya dagiti mannalon, mangngalap, kabataan, nailyan a minorya, salaknib ti nakaparsuaan ken karbengan-tao dagiti panawagan iti naan-anay nga ayuda ken subsidyo iti produksyon, panangiserbi iti excise tax iti produksyon ti tabako, panangibasura iti rice tariffication law, ti karbengan ti mangngalap iti West Philippine Sea ken Lingayen Gulf laban kadagiti dadakkel a komersyal a pagkalap, ti panagsardeng ti pribatisasyon iti serbisyo ti danum ken panangted ti natalged ken accessible a pangpubliko a serbisyo iti danum. Inpanawagan da ti panangisardeng ti managdadael a black sand mining iti Santa, Ilocos Sur ken ti Buhawind energy project iti Ilocos Norte, ti panangsalaknib iti ansestral a teritoryo dagiti katutubo laban iti panang-agaw dagiti energy companies. Tuloy-tuloy ti kampanya da iti panangsalaknib iti karbengan-tao laban iti militarisasyon ken panaglipit ti AFP-NTF-Elcac, ti panagsupyat iti base-militar ken war exercises ti US iti Ilocos ken panangsalaknib iti soberanya ti pagilyan. Nagbalin a positibo ti sungbat ti masa nga Ilokano ken sinuportaran da dagitoy a kampanya a kasapulan a maawit ken mailaban idiay Kongreso ken Senado.

Napateg nga addang ti demokratiko a tignay ti umili ti panagpinget a sumabak iti elektoral a dangadang tapno iyabante ti adyenda para iti nailyan-demokratiko a panagbalbaliw. Saan a matagibassit ti minilyon a botos a nagun-od da, ken napatpateg a balligi ti nagun-od da iti panang-awid iti suporta, iti panangriing ken panang-organisa kadagiti maidadanes a sektor. Mismo a ti natured a panagtaray dagiti pudno marginalized a mannalon, mangmangged mangngalap, nakurapay iti syudad ken dadduma pay a mangibagi kadagiti maidadanes a sektor ken patriyotiko, inpamatmat da iti masa ti pagkasapulan ti panagkaykaysa ken pannakidangadang.

Iti resulta daytoy nga eleksyon, mapanpaneknekan met a saan pulos nga ipalubos ti agar-ari a dasig a maikkan da iti boses iti uneg ti reaksyunaryo a gubyerno da nu sadinno nga inaramid da ti amin a narugit nga iskema, manipulasyon ken panagikuspil tapno saanda a makapwesto.

Kalpasan ti eleksyon a midterm 2025, anya ti mapasamak? Marisut kadi ti kinarigat, ti kinaawan ti daga, ken trabaho, ti saan a malapdan a panagngato ti presyo ti gagatangen, ti korapsyon? Agkaykaysa kadin dagiti agar-ari a bunggoy? Sumardeng kadin ti pasismo ti rehimen? Nalawag a saan. Saan a risuten ti rehimen Marcos ken ti baro a komposisyon ti Senado, Kongreso ken dagiti lokal a gubyerno daytoy a krisis iti pulitika ken ekonomiya, nu di ket ad-adda pay a kumaro, ad-adda pay nga umirteng ti susik da ken ad-adda pay a kumaro ti korapsyon ken pasismo. Gapu ditoy, sigurado nga umirteng pay ti panagrukwas ti masa.

Iti panaglepaas daytoy nga eleksyon, balbaliw nga agsubsubli tayo kongklusyon nga agingga a ti gimong ket pagar-arian ti dadakkel a burges kumprador, dagiti apo’t daga ken kontrolado ti imperyalista a US, ti eleksyon ket para laeng kadagiti mangibagi kadakuada a pulitikal a dinastiya ken partido. Agsubsubli tayo iti pakasaritaan a ti proseso ti eleksyon iti pagilyan ket binuangay ti ti imperyalista a US tapno ipatugaw dagiti mangibagi a mangitandudo interes daytoy. Ti reaksyunaryo nga eleksyon ket nagbalin nga instrumento ti imperyalista a US tapno mapatibker ti kina-neokolonya ti Pilipinas.

Isu nga agsubsubli tayo iti basaran—a saan a ti reaksyunaryo nga eleksyon nu di ket ti armado a rebolusyon ti kaykaysuna a mangipaay ti remedyo iti saan a malapdan ken kumarkaro a kinarigat ken panangidadanes iti umili. Babaen ti armado a rebolusyon ket kasapulan a dupraken ti istruktura ti malakolonyal ken malapyudal a kagimongan a kontrolado ti imperyalista a US ken iturturayan dagiti burukrata-kapitalista a dadakkel a burges-kumprador ken apo’t daga.

Usto ti pukkaw ti umili—agtuloy ti laban! Agtuloy ken iyabante pay dagiti dangadang ti masa ken gubat ti umili. Ken kabayatan nga ipagpaganetget ti demokratiko a karbengan iti parlamentaryo a partisipasyon, ad-adda a kasapulan a talmegan ti militante a dangadang iti kalsada, kadagiti eskwelaan, kadagiti komunidad ti nakurapay ken dagiti welga kadagiti pabrika. Dagitoy a militante a dangadang ti mangdayyeg iti kuta ti agar-ari a dasig, kabayatan nga iti kaaw-awayan ket mabuangbuangay ti bileg iti pulitika ti umili iti panangitukit iti bin-i ti demokratiko a gubyerno ti umili babaen ti armado a dangadang.

Kalpasan ti napalabas a panagbobotos, ti rumbeng a pangibukbokan ti pigsa ken pinget dagiti rebolusyonaryo a pwersa ti Ilocos ket ti panangibangon, panagkonsolida ken panagpalawa kadagiti rebolusyonaryo nga organisasyon ti masa a bugas ti dangadang ti masa ken bubon ti Nalabbaga a hukbo. Kasapulan a pokusan ti panagisayangkat ti agraryo a rebolusyon, iti kadagusan ket maikkan ti solusyon dagiti parikut ti mannalon iti nangato nga abang iti daga, panang-agaw ti daga da, usura ken nadumaduma a langa ti pyudal ken malapyudal na panaggundaway. Iti agreb ket mapalpalawa ken mapatpatibker dagiti rebolusyonaryo a base para iti armado a dangadang.

Umaw-awag ti NDF-Ilocos nga ibukbok ti panagpinget tayo iti panagpasampa iti New People’s Army ken panangiyabante iti armado a dangadang. Kalpasan ti kalkalpas nga eleksyon, agburburek ti panagrukwas ti masa ken rebbengen tayo nga iturong isuda iti demokratiko a rebolusyon ti umili.