Mga yawe nga obserbasyon hiunong ha naglabay nga reaksyunaryo nga midterm nga eleksyon
Aadi an pira nga yawe nga obserbasyon namon hiunong ha kahuhuman pala nga reaksyunaryo nga eleksyon:
1. Diri gud matatapuran an resulta han midterm nga eleksyon atubangan han nagsusulwak nga ebidensya han hiluagan ngan sistematiko nga panguwat nga iginhimo prinsipal pinaagi han automated o dekompyuter nga panlibo, sugad liwat han panmalit han botos, kamadarahug, disimpormasyon, Red-tagging ngan iba pa nga pamaagi. Tikang ini prinsipal ha kapakyasan han Commission on Elections (Comelec) nga seguruhon an transparency o pagigin abrido ha pagsulukit-sukit han automated nga sistema han pag-ihap nga igin-andam han Miru Systems Co, usa nga kompaniya nga South Korean nga an rekord ha iba nga nasud may mantsa han mga kapalpakan ngan panhukip.
Gintudlok han mga teknikal nga eksperto nga an sistema nga iginbutang ha mga makina nga mag-iihap, diri lagidgid nga ginrebyu, ngan waray umagi ha sertipikasyon nga subay ha mga pagsurundon. Mas grabe, kwestyunable nga iginlanat han Comelec an “upgrade” o pagbabag-o ha sistema nga software nga iginbutang ha mga makina nga mag-iihap (kaiba ha bersyon nga gin-aprubaran), hinungdan nga hul-os nga mawara an pagtapod han publiko, tungod kay seryoso hini nga iginkompromiso an integridad han sistema han pag-ihap. Nagpahayag hin kabaraka an mga eksperto nga posible nga nagamit ini agud magpasulod hin malisyoso nga code ngan algorithm agud manipulahon an resulta han pag-ihap han boto.
Damo gud an iginreport ha midya nga reklamo han mga botante nga waray tumupo ha ira botos an mga resibo nga igin-gawas han mga makina ha pag-ihap han Miru, nagsobra o di ngani nagkulang. Ginsering han election watchdog o tagabantay ha eleksyon nga Parish Pastoral Council for Responsible Voting (PPCRV) nga nakakarawat ini hin waray katupong nga kadamuon han mga reklamo ha syahan nga mga oras han piniliay, lahos ha mga nahikit-an nira ha pagbabantay ha automated nga eleksyon tikang han gintikangan ini hadton 2010 ha Pilipinas. Dugang pa, nagreport an mga tag-obserbar han pamalit hin botos (labina ha porma han pagpapagawas han pondo nga pan-ayuda han gubyerno) ngan pre-shading han mga balota.
Damo liwat an report han mga anomaliya ha quick count han dagko nga midya ngan mga nagbabantay ha eleksyon. Ha usa nga gapil, nagreport an PPCRV han “diri ordinaryo nga kalangan.” Ha luyo nga bahin, mayda mga “nadoble” ha paglista han mga resulta han eleksyon, diin ginsesering nga 15,000 nga election return nga katugbang hin lima kamilyon nga botos an nahireport han midya nga “duha kabeses nga naihap” ha syahan nga mga oras han “quick count,” ngan kahuman “igintul-id” hin waray pagpaklaro ngan lagidgid nga pag-awdit ngan proseso. Nagpapahayag an Comelec han makasaysayan nga 81.37% voter turnout. Kundi, nasering an National Movement for Free Elections mayda sumobra-kumulang 18 kamilyon nga botos nga sumobra ha ihap, direkta nga basar ha datos tikang ha makina ha pag-ihap.
Ini ngatanan nga mga anomaliya iginliligid la han Comelec komo “glitch” o gudti nga problema, nga ginsusukna han mga tag-obserbar komo ura-ura nga pagmenos ha kagrabihon hini nga mga anomaliya. Iginladawan han International Observer Mission nga grabe an nagin disenfranchisement o pagbalewaray han botos han mga tawo.
An hiluagan nga mga anomaliya ha kondukta han nakalabay nga eleksyon, nagduso ha magkalain-lain nga pampulitika nga grupo ngan mga tagabantay ha eleksyon nga manawagan hin manwal nga utro nga pag-iihap han botos. Ginpapakusog liwat hini an maiha na nga panawagan nga tapuson na an automated nga pag-ihap ngan bumalik ha manwal nga pag-ihap (kakombina an elektroniko nga transmisyon), ha pagduso nga seguruhon nga maupay nga naiihap an mga botos ha eleksyon.
2. Ha estratehiko nga katuyuanan nga seguruhon an iya panmaihaan nga interes ha ekonomiya ngan heyopulitika, nagpatuman hin yawe nga papel an imperyalista nga US ha nakalabay nga eleksyon ha Pilipinas. Gin-gamit hini an direkta ngan diri direkta nga impluwensya ha magkalain-lain nga reaksyunaryo nga barkadahan, an hul-os hini nga kontrol ha militar ngan establisimyento ha depensa, ngan an iya bug-os nga arsenal o tanan niya nga hinganiban ha panginginlabot (pampulitika, diplomatiko ngan teknikal). Gin-ayad han imperyalista nga US an mga kasarabutan ngan kaayusan ha pinakahigtaas nga balitang pinaagi han ira mga ahente, nga nakit-an ha butaray nga reaksyunaryo nga pulitika han aregluhay nga maiha na nga pangilal-an han pampulitika nga sistema ha Pilipinas.
Pukaw ha importansya han Pilipinas ha “Indo-Pacific Strategy” hini kontra ha China, katuyuanan ha panginginlabot han imperyalista nga US nga seguruhon an kadig-on ngan pahugton an kontrol hini ha kliyente nga rehimen. Sobra hira nga nababaraka (a) ha natikapintas nga madarahug nga sumpakiay giutan han barkadahan nga Marcos ngan Duterte nga nagduduso ha katawhan nga atuhan an dunot nga naghahadi nga sistema; (b) ha natikahilarum nga barana ha sakob han naghahadi nga barkadahan, ngan natikagrabe nga kahimulag han niyutiyo nga rehimen Marcos atubangan han tigda nga sosyo-ekonomiko nga pagbagsak; ngan (c) ha mahinungdanon nga kusog ngan pangayat han kampo nga Duterte, nga nagagamit han China agud padakuon an pampulitika nga impluwensya hini.
Ha partikular, nababaraka an imperyalista nga US kun mapupugngan ba han naghahadi nga barkadahan nga Marcos an paglinanat ni Sara Duterte nga magin presidente, labina kun diri hiya ma-impeach han Senado. Sanglit, samtang padayon nga naghahatag hin panmilitar ngan pampulitika nga suporta ha naghahadi nga barkadahan nga Marcos, gin-gamit han imperyalista nga US an iya mga operatiba, power broker o mga negosyador han bahinay ha poder, tagapondo ngan mga negosyador ha mga pampulitika nga barkadahan han naghahadi nga klase ha Pilipinas, agud impluwensyahan ngan manipulahon an eleksyon agud mapalutaw an “ikatulo nga pwersa” tikang ha mga grupo nga makisasangkayon ha US nga ha presente nakahan-ay ha koalisyon han Liberal-Akbayan-Pink (LAP), usa nga asosasyon han magkakaiba nga pwersa ha pulitika.
Karuyag han US nga magserbe ini nga grupo komo “reserba nga kabayo” ha barkadahan nga Marcos, nga maghahatag hin kritikal nga suporta ha pagdako han presensya militar han US ha Pilipinas, dirudiretso hini nga mga war games, ngan panginginlabot han US ha mga kontra-insurhensiya nga operasyon han AFP. Ha panmaihaan, naglalaum an US nga tanggalan hin impluwensya an China ha mga barkadahan han naghahadi nga klase, ngan mahibalik an daan nga kaayusan nga ngatanan nga pampulitika nga barkadahan sangkay o may utang nga kaburut-on ha US, samtang ginpupuypoy an mga kontra-imperyalista nga pwersa han nasyunal-demokratiko nga kagiusan.
Sobra nga “kinalasan” an mga kandidato nga ginsusuportahan han LAP nga hira Bam Aquino ngan Francis Pangilinan ha ira tigda nga pagsaka ha ikaduha ngan ikalima nga pwesto (tikang ha gawas han listahan han mga ngaran nga ginlalauman nga magdaug ha magkalain-lain nga sarbey pira kaadlaw antes an piniliay). Ini nga “makusog nga pagdaug” iginpapagawas yana nga bunga han pagsuporta han hadto anay bise presidente nga hi Leni Robredo, nga kaupod ha mga igin-aandam para ha utro nga pagdalagan kontra ha mga Duterte ha 2028. Iginkasina han damo nga nakig-aregluhay ha pulitika hi Robredo han ig-endorso niya an lunod-patay nga maka-Duterte ngan kandidato han Iglesia ni Cristo (INC) nga hi Rodante Marcoleta (taga-atake ni Duterte kontra ha ABS-CBN hadton 2020) kabalyo han suporta han INC kan Aquino. Hi Marcoleta “pakalas” liwat nga sinaka ha ikaunom nga pwesto. Ginsuportahan liwat ni Robredo an mga kandidato ni Marcos nga hira Manny Pacquiao ngan Benhur Abalos, kundi iginreport nga diniri hiya nga butaray nga suportahan an iba nga mga kandidato han Pink.
Nakabulig kan Marcos an pagsulod nira Aquino ngan Pangilinan nga mabug-os an mayoriya nga kontra-Duterte ha Senado. Sugadpaman, aada ha peligro an iya duha-nga-ikatulo (2/3) nga ginkikinahanglan agud maseguro an pag-impeach kan Bise Presidente Sara Duterte. Samtang karuyag ni Marcos nga pugngan an pagdalagan ni Duterte ha 2028, nababaraka liwat hiya nga bumuto an pagbista ha impeachment ha usa nga hiluagan nga krisis ha pulitika, sanglit nadistansya hiya yana ha mismo nga proseso.
Kaupod liwat ha koalisyon han LAP an kilalado nga abugado nga tagdepensa han tawhanon nga katungod nga hi Chel Diokno ngan an hadto anay senador nga hi Leila de Lima, nga nakapwesto ha House of Representatives pinaagi han sistema nga party-list. Ngaduha hira madig-on nga tinindog kontra ha gerra kontra druga ni Duterte ngan maiha na nga mga kaalyado han mga organisasyon han katawhan nga nadepensa ha tawhanon nga katungod.
Mamingaw an grupo nga LAP ha luyo han kawaray hin transparency ha kahuhuman pala nga piniliay, ngan baga hin ginbabalewaray nala an mga report han anomaliya. An mga yawe nga tawo ha grupo nga LAP, diin damo liwat an mamingaw kahuman han hiluagan nga panlimbong nga naghatag ha mga Marcos ngan Duterte hin 32 kamilyon nga boto hadton 2022, mamingaw gihapon yana atubangan han hiluagan nga anomaliya nga ginkakadabihan han Miru Systems. Igin-eeksplikar nira an “sorpresa” nga resulta nira Aquino ngan Pangilinan pinaagi han mga bana-bana sugad han “boto han Gen-Z” ngan iba pa nga pagteorya ha pulitika.
Padayon nga natikagrabe an krisis han naghahadi nga pampulitika nga sistema kadungan han natikapintas nga sumpakiay ha ranggo han mga reaksyunaryo nga barkadahan. Segurado nga magrabe pa ini samtang tikahirani an eleksyon para ha pagkapresidente ha 2028. Dugang nga nahihimulag ha katawhan an rehimen Marcos tungod ha mga kontra-katawhan nga palisiya ngan programa. An pampulitika nga larang han US nga pakusgon an grupo nga LAP baga hin nagpapaluya ha barkadahan nga Marcos, sukwahi ha plano han pamilya Marcos nga pahilawigon an ira paghahadi. Nahinunumduman pa gihapon han mga Marcos tiunan-o hira “igintalwas” han gubyerno han US ngan iginlupad an ira pamilya ngadto ha Hawaii hadton 1986. Makikit-an pa naton kun matugot an mga Marcos ha mga plano yana han US.
Nakatalaan nga pakusgon han grupo nga LAP an ira pagpartisipar ha eleksyon han 2028. Poyde makapili an koalisyon hin usa nga kandidato kundi kinahanglan pa gihap nira ungbawan an mga sumpakiay giutan han ira magkakaiba nga pwersa.
Ha luyo han impeachment kan Sara Duterte ngan pagkapriso kan Rodrigo Duterte ha The Hague, padayon pa gihapon hira nga nakakapakusog han impluwensya ha pulitika, pinaagi han ira koneksyon ha militar, suporta han mga lokal nga grupo han naghahadi nga klase, ngan diri-direkta nga suporta han China. Nahihimo nira nga uwaton an publiko gamit an mga binaydan nga social media influencer ngan mga troll army. Sugadpaman, kinahanglan nira atubangon an mga internal nga sumpakiay atubangan han pagdako han impluwensya ngan pagkusog han pira nga grupo ha ira ranggo, ngan mismo ha pamilya Duterte (labina han manguna ha pwesto ha Senado ni Bong Go, maiha na nga sidekick ni Duterte).
3. Basar ha mga patikang nga resulta han naglabay nga midterm nga eleksyon, dugang nga natanggalan hin tingog an mga party-list nga nagtataglawas ha mga batakan nga sektor han katilingban Pilipino, labina an mga nakahan-ay ha nasyunal-demokratiko nga kagiusan. Gindodominaran yana an party-list nga sistema han mga grupo nga ginpondohan ngan kontrolado han mga pulitiko ngan dinastiya han naghahadi nga klase.
An pagduso nga tanggalan hin tingog an grupo han mga progresibo nga party-list, nga iginlansar kadungan han grabe nga kontra-kampanya kontra ha Koalisyon nga Makabayan, subay ha estratehiko nga katuyuanan han US ngan han mga pasista nga ahente ha seguridad ngan depensa ha NTF-Elcac ngan National Security Council nga patalsikon an mga patriyotiko ngan demokratiko nga taglawas ha parlamento, nga nagin bukug ha tutulnan han mga nakalabay nga reaksyunaryo nga rehimen. Tungod ini kay igin-uundong nira an mga isyu han katawhan, ginbubuksas an korapsyon, ngan gintitipahan an mga pagtalapas ha tawhanon nga katungod. Militante nira nga gin-aatuhan an panginyupo han rehimen Marcos ha mga iskema han US nga gamiton an Pilipinas komo lansaran para ha igin-aandam hini nga gerra ngan panulsol ha karibal nga imperyalista nga China, iskema nga gin-abuyunan ngan aktibo nga ginsusuportahan han Akbayan ngan han tagabandera hini nga hi Risa Hontiveros.
Pinaagi han magkalain-lain nga alipures ngan pampondo nga programa, igin-uundong han US an mga “makaru-karawat nga ‘Wala'” (gintatawag danay nga “otorisado” o “gintutugutan nga Wala”) nga ginkokomponer han mga grupo nga repormista nga burges nga sayop nga iginlaladawan nga mga “progresibo” o “sosyalista.” “Makaru-karawat” ini nga mga grupo tungod kay diri nira gin-aayat an makaklase nga paghahadi han maka-US nga dagko nga kumprador burgesya, mga burukrata kapitalista ngan dagko nga agaron maytuna, diri ngani aktibo nga gin-aatuhan an paghahadi han US ha militar, pulitika, ekonomiya ngan kultura. Katuyuanan han US nga kontrahon an kusog ngan impluwensya han mga nasyunal-demokratiko nga pwersa ha Pilipinas, nga waray hunong nga nananawagan para ha nasyunal nga katalwasan tikang ha imperyalista nga kontrol han US, ngan para ha pagbabag-o han matalumpiguson ngan matiyupion nga makaklase nga istruktura ha nasud.
Ha pira nga nakalabay nga eleksyon, ini nga mga progresibo nga party-list nga grupo, nga pirme nangunguna ha eleksyon ha party-list hadton dekada 2000 ngan 2010, nagin target han sik-on nga kampanya han pampulitika nga panmuypoy ha porma han ekstrahudisyal nga pagpatay, pagsikmit, pag-aresto, Red-tagging ngan panmilitar nga atake agud pwersahon nga bumaya an mga membro han ira mga lokal nga tsapter. Ini nga suportado han US nga kampanya han estado kontra ha mga grupo han progresibo nga party-list, naggrabe tikang 2019 ngan nagpadayon ilarum han rehimen US-Marcos nga tuyo nga piangon an mga grupo agud diri epektibo nga makaglansar hin nasyunal nga kampanya nga pan-eleksyon. Nagin target hira han panlimbong ha eleksyon ha porma han automated nga pag-iban han botos agud hinay-hinay nga ibanan an ira nakukuha nga pwesto ha parlamento ha naglabay nga mga eleksyon. Ha ngatanan nga mga taktika nga gin-gamit han AFP-NTF-Elcac kontra ha ira, ini an pinaka-direkta nga hampak nga tuyo nga patalsikon hira ha kongreso.
An mga atake kontra ha Makabayan klaro nga ginplano han US, han rehimen Marcos ngan han NTF-Elcac hini, subay ha ginawas pala nga Memorandum Order No. 83 o gintatawag nga National Action Plan for Unity, Peace and Development. Gin-abat bisan han Comelec an pan-gigipit han NTF-Elcac han waray ini ginhimo bisan kun igindeklara hini nga usa nga “pagtalapas ha eleksyon” an Red-tagging. An panalinguha nga hikawan hin tingog an mga organisasyon masa iginlalansar ha tahub han pagpuo ha “insurhensiya nga natago ha eleksyon,” nga ha kamatuoran mayda kontra-epekto han pagduso ha mas damo pa nga tawo nga pumartisipar ha armado nga rebolusyon.
Darayawon ini nga mga grupo nga party-list, kaupod an mga progresibo ngan patriyotiko nga kandidato ha pagka-senador ilarum han Koalisyon nga Makabayan, nga nahimo pa gihapon nira nga makaglansar hin makusog nga kampanya ha eleksyon, ha luyo han butaray nga duso ni Marcos ngan han NTF-Elcac nga puypuyon an ira paningkamot. Ginpakyas han mga kandidato ngan tagakampanya an mga tarhug han mga pasista nga ahente ni Marcos ngan ira iskema han pagpuypoy, samtang naglalansar hira hin nasyunal nga panmasa nga kampanya agud sumpayan ngan pakusgon an ira ranggo ha hiluag nga masa.
Ini nga mga grupo, kaupod an mga unyon, organisasyon han mga estudyante, mga asosasyon han mga parag-uma ngan kablas ha syudad ngan iba pa, naatubang ha dagko nga pampulitika nga ayat nga pira kapilo nga magpahiluag ngan magpakusog han ira organisado nga ranggo agud mapahitaas an ira kapas nga atuhan an panginginlabot han US ha pulitika ngan militar ngan ipakigbisog an kadagmitan nga mga demanda han katawhan. Kinahanglan nira bug-uson, konsolidahon ngan pahiluagon an ira solido nga organisado nga kusog. Ini nga solido nga organisado nga kusog an batakan nga rekisito agud epektibo nira nga mahipasulong an kontra-pasista, kontra-pyudal ngan kontra-imperyalista nga mga pakigbisog kontra ha rehimen US-Marcos.
Kinahanglan nira atuhan ngan ihimulag an rehimen US-Marcos pinaagi han pagpapapintas han mga panmasa nga pakigbisog para ha mas hitaas nga suhol, trabaho ngan mas himubo nga presyo han mga papliton, ngan ira pag-ato ha pampulitika nga panmuypoy ngan pag-agaw ha ira pakabuhi. Ginkikinahanglan nira magbug-os hin usa nga hiluag nga nagkakaurusa nga prente ngan magpauswag hin madig-on nga kagiusan kontra ha natikagrabe nga interbensyon militar han US ha Pilipinas nga nagbubutang ha nasud ha kadelikaduhan nga madanas han US ha iginsusulsol hini nga armado nga agway ha China.
Ha tiarabot nga mga bulan, kinahanglan pagiuson han demokratiko nga kagiusan masa an hiluag nga katawhan ngan ig-urusa an ngatanan nga mga positibo nga pwersa, kaupod an mga bag-o nga gin-eleher ha kongreso, agud ipasulong an panawagan han katawhan nga masentensyahan hi Vice Presidente Sara Duterte ha Senado para ha korapsyon ngan iba pa nga sala, ngan hi Rodrigo Duterte ha International Criminal Court para ha krimen kontra ha bug-os nga katawhan. Kinahanglan padayon nga utro nga palandawon an mga pasista nga krimen, korapsyon, ngan pananalumpigos han rehimen Duterte agud atuhan an mga buwa ngan panguwat nga iginpapakarawat nira ha katawhan Pilipino.
4. Dugang nga nabuksas ha naglabay nga eleksyon an dunot nga rubas han reaksyunaryo nga sistema ha pulitika, nga ginhahadian yana han pasista ngan korap nga pulitikal nga dinastiya han mga Marcos ngan Duterte ngan ira mga tagasunod, nga iginhulagway han automated nga panlimbong, pampulitika nga aregluhay ngan sistematiko nga pag-atake agud tanggalan hin tingog an hiluag nga masa han katawhan. Ha resulta han eleksyon 2025, nga gin-uungbawan han daan ngan bag-o nga tinaglawas han naghahadi nga klase, segurado nga padayon nga mag-aantos ha mas grabe nga pananalumpigos an katawhan Pilipino ilarum han mga palisiya ngan programa han rehimen US-Marcos.
Ginpapamatud-an han resulta han eleksyon 2025 an panginahanglan nga makigbisog para ha tinuod nga nasyunal nga katalwasan ngan demokrasya han katawhan, diin prayoridad an interes han hiluag nga masa han katawhan, parag-uma, han anakbalhas ngan iba pa nga demokratiko ngan patriyotiko nga sektor ngan klase. Utro hini nga ginpapadig-on an panginahanglan han paglansar han rebolusyunaryo nga armado nga pakig-away pinaagi han panmaihaan nga gerra han katawhan.
Kada eleksyon, nagbubul-iw an mga reaksyunaryo nga partido ngan pulitiko han buaw nga mga saad han “pagbabag-o,” ha matamay nga pangamuyo ha hiluag nga masa han mga Pilipino nga maiha na nga naghihingyap hin pagbabag-o. Mas natikakusog an panawagan han mga katawhan para ha tinuod nga pagbabag-o samtang naghihimakuri hira tungod ha natikagrabe nga sosyo-ekonomiko nga kamutangan. Samtang mas nabubuksas an dunot ngan korap nga sistema, mas nagigin piho ha mga Pilipino nga an pagbabag-o diri magtitikang ha mga reaksyunaryo nga pulitiko ngan mga burukrata nga kapitalista nga nagsasaad hini. Samtang gin-aayat nira an dominasyon ha eleksyon han mga nananalumpigos ha katawhan, kinahanglang nira ipokus an panlantaw ha dalan han pakigbisog gawas han eleksyon.
Makakab-ot la an pagbabag-o han katawhan nga kolektibo nga nakikigbisog ngan naglalansar hin pag-ato ha mga natipa ha pagbabag-o. Ha mga rebolusyunaryo nga erya, nabutho an pagbabag-o samtang ginbubutok han tinalumpigos nga katawhan an ira ranggo ngan gin-aarmasan an ira kalugaringon agud bag-uhon an balanse han pwersa ngan an matiyupion nga relasyon han mga klase.
Pinaagi han paglansar han gerra han katawhan, nahitatanum an mga liso han demokratiko nga gubyerno han katawhan ha kabaryuhan. Nagpupursige an mga rebolusyunaryo nga pwersa ha pagtukod han mga organo han pampulitika nga poder, o mga batakan nga yunit han demokratiko nga gubyerno han katawhan, nga natindog ha pundasyon han kusog han organisado nga katawhan ngan armado nga pwersa. Sukwahi ini ha reaksyunaryo nga gubyerno nga an bug-at ginsusugbong han katawhan. An Partido ngan an Bagong Hukbong Bayan, sugad liwat an mga rebolusyunaryo nga organisasyon masa han National Democratic Front ngaduha ha mga syudad ngan sona nga gerilya, padayon nga nagpapakusog ngan nagpapahiluag.
Ha diwa hini, nananawagan kami ha katawhan Pilipino nga umapi ngan suportahan an Bagong Hukbong Bayan ha diinman nga yunit hini ha bug-os nga nasud. Nananawagan kami ha ngatanan nga may malibsog nga kalawasan ngan panhunahuna, labina ha mga kabatan-unan, nga magserbe komo Pula nga mangaraway han BHB. Pinaagi la han pagsugbong ha mga kakurian ngan ginkikinahanglan nga sakripisyo ha paglansar han gerra han katawhan mababag-o han katawhan an dalagan han kasaysayan han Pilipinas agud kab-uton an ira hingyap para ha nasyunal ngan pankatilingban nga katalwasan.