Pipila ka adlaw ayha ang ika-upat nga State of the Nation Address ni Ferdinand Marcos Jr, gipatawag siya ni Donald Trump, presidente sa US, alang sa “negosasyon” niadtong Hulyo 20-22 mahitungod sa gidak-on sa taripa sa mga produkto gikan sa Pilipinas ug uban pang konsesyon sa ekonomiya ug militar. Sama sa masinugtanong tagasunod, gihalad ni Marcos sa iyang imperyalistang amo ang kagawasan ug kaugalingnan sa nasud.

Misugot si Marcos nga hingpit nga tangtangon ang mga taripa sa mga produktong Amerikano. Ginapagawas ni Marcos na ang pakanang “zero tariffs” usa ka “konsesyon” nga nakab-ot human “gipaubsan” ni Trump ang ipahamtang niining taripa sa mga eksport sa Pilipinas og 1%, gikan 20% ngadto sa 19%. Pugos usab nga ginapakaminusan sa rehimen ang epekto sa “zero tariffs” sa mga produktong pang-eksport sa Pilipinas ug nag-ingong anaa lamang sa $3-$6 bilyon ang mawalang kita sa Pilipinas gikan dinhi.

Ang tinuod, walay nakab-ot si Marcos sa pagpaubos sa taripa. Ayha napili si Trump sa iyang ikaduhang termino, anaa lamang kini sa 2%-3.6%. Gipatas-an ni Trump ang taripa sa tanang mga ginaeksport sa US ngadto sa 10% sa paglingkod sa pwesto. Niadtong Abril, gitakda niya sa 20% ang “tugbang nga taripa” sa mga mayor nga produkto sa agrikultura nga gina-eksport sa Pilipinas sa US sama sa lubi, mga prutas ug asukal. Sama sa nangagi, laip sa gipahamtangan sa gipataas nga taripa ang mga produktong sama sa semikonduktor, nga ginamanupaktura para sa mga kumpanyang Amerikano sa Pilipinas.

Sa pikas bahin, labaw nga giabli ni Marcos ang lokal nga ekonomiya sa paghan-ok og sobrang produkto gikan sa US sama sa mga kotse, soy, trigo ug parmasyutikal. Sa maong mga produkto pa lang, gibanabanang mawad-an na og hangtud ₱3.9 bilyong kita ang estado. Sa banabana sa Ibon Foundation, mamahimong mokabat og ₱31-₱35 bilyon kada tuig ang mawala nga kita sa Pilipinas kung ilakip ang uban pang mga eksport sa US sa nasud.

Ang Pilipinas ang pinakadakung han-ukanan sa US sa mga produkto niini sa agrikultura sa Southeast Asia ug ika-8 sa tibuok kalibutan. Lakip sa mga ginaeksport niini sa Pilipinas mao ang karne ug giprosesong utan, nga siguradong mobira paubos sa produksyon ug bili sa lokal nga produksyon. Samtang, ang pagbaha sa mga human-daang produkto labaw nga magpaubos sa kapasidad sa nasud nga magmanupaktura ug magprodyus alang sa kaugalingong panginahanglan.

Konsesyong militar

Dugang usab sa gisurender ni Marcos kay Trump ang kagawasan sa Pilipinas dihang iyang gihatagan og labaw pang mga insentiba ug konsesyon ang mga kumpanyang Amerikano aron magtukod og mga pabrika ug operasyon sa nasud. Pipila dinhi ang Cerberus, I Square Capital, KKR & Co ug Global Infrastructure Partners, mga kumpanyang nakatakdang mamuhunan sa paghimo og barko, lohistika ug enerhiya aron suportahan ang pagpalapad sa merkado ug presensyang militar sa US sa Pilipinas ug sa Asia. Nagsaad ang US nga magbubu og hangtud $3 bilyong pondo sa Pilipinas, apan para kini sa kumpanyang Amerikano nga mamuhunan sa gitawag og Luzon Economic Corridor.

Bisan sa wala pa ang pagbisita niadtong Hulyo, napuliki na si Marcos sa paghatag og dugang nga mga lokasyon aron mahimong base militar sa US. Pinakabag-o dinhi ang pag-abli niya sa kasadpang bahin sa baybay sa Davao Gulf (langkub ang Davao City, Davao del Sur ug Malalag Bay) aron tukuron ang “fuel depot” nga tipiganan sa 159 milyong litrong disel matag tuig para sa dagkung barkong iggugubat sa US. Dinhi mokuha og gasolina ang mga barko ug eroplanong iggugubat nga nakapondo sa mga dagat sa Sulu ug Celebes. Ang maong fuel depot panghulip sa mayor nga depot sa militar sa US sa Hawaii, nga permanenteng gisirado niadtong 2022 tungod sa hungaw niini nga mikontamina sa mainum nga tubig sa kasikbit nga mga komunidad.

Ayha niini, giabli na ni Marcos ang Subic alang sa pabrika sa bala, bomba ug uban pang amunisyon; ang mga isla sa Grande ug Chiquita nga duul sa baybay sa Subic para sa dugang nga baseng pangsarbeylans sa mga pwersang Amerikano; ug ang mayorya sa baybay ug kadagatan sa amihanang bahin sa Palawan, lakip ang Oyster Bay, isip base ug baraderohan sa mga barkong iggugubat sa US.