Mano nga aldaw sakbay ti maikapat nga State of the Nation Address ni Ferdinand Marcos Jr, inpaawag isuna ni Donald Trump, presidente ti US, para iti “negosasyon” idi Hulyo 20-22 seknan iti kadakkel ti taripa kadagiti produkto manipud iti Pilipinas ken dadduma pay a konsesyon iti ekonomya ken militar. Kas ti napudno a paspasurot, insagut ni Marcos iti imperyalista nga amo na ti wayawaya ken panagwaywayas ti pagilyan.

Immannugot ni Marcos a naan-anay nga ikkaten dagiti taripa kadagiti produkto nga Amerikano. Parparwaren ni Marcos a ti iskema a “zero tariffs” ket “konsesyon” a nagun-od kalpasan nga “ibaba” ni Trump ti inpataw daytoy a taripa kadagiti eksport ti Pilipinas iti 1%, manipud iti 20% agturong ti 19%. Pilit met a pabpabassiten ti rehimen ti epekto ti “zero tariffs” kadagiti produkto a pang-eksport ti Pilipinas ken kuna daytoy a $3-$6 bilyon laeng ti mapukaw a pastrek ti Pilipinas manipud ditoy.

Kinapudno na, awan ti nagun-od ni Marcos iti panangpababa ti taripa. Sakbay a nabotosan ni Trump iti makadwa a termino na ket adda iti 2%-3.6% laeng daytoy. Inngato ni Trump ti taripa ti amin dagiti iyeks-eksport ti US agturong 10% apagtugaw na iti pwesto. Idi Abril, intuding na iti 20% ti “kabatog a taripa” kadagiti mayor a produkto iti agrikultura nga iluluwas ti Pilipinas iti US kas ti niyog, prutas ken asukar. Kas ti napalabas, saan a mapatawan ti inngato a taripa kadagiti produkto kas ti semikonduktor, a maar-aramid para kadagiti kumpanya nga Amerikano iti Pilipinas.

Iti sabali a bangir, ad-adda nga iluklukat ni Marcos ti lokal nga ekonomya iti panagitambak ti sobra a produkto manipud iti US kas kadagiti kotse, soy, trigo ken parmasyutikal. Kadagitoy a produkto pay laeng, mapatta-patta a mapukawanen ti agingga ₱3.9 bilyon a pastrek ti estado. Iti tantya ti Ibon Foundation, mabalin a dumanon iti ₱31-₱35 bilyon a tinawen ti mapukaw a pastrek ti Pilipinas nu saklawen ti dadduma pay nga eksport ti US iti pagilyan.

Ti Pilipinas ti kadakkelan a pagigabsuonan ti US kadagiti produkto nga agrikultura na iti Southeast Asia ken maika-8 iti intero a lubong. Karaman kadagiti inyeksport daytoy iti Pilipinas ket karne ken prinoseso a gulay, a sigurado a mangguyod pababa iti produksyon ken gatad ti lokal a produksyon. Kabayatanna, ti panaglayus dagiti nalpas a produkto ket ad-adda a mangtiltil iti kapasidad ti pagilyan nga agmanupaktura ken agprodyus para iti bukod a kasapulan.

Konsesyon a militar

Nayon pay nga insuko ni Marcos ken Trump ti wayawaya ti Pilipinas idi ikkan na ti nalablabes pay nga insentiba ken konsesyon dagiti kumpanya nga Amerikano tapno agitakder kadagiti pabrika ken operasyon iti pagilyan. Sumagmamano kadagitoy ti Cerberus, I Square Capital, KKR & Co ken Global Infrastracture Partners, dagiti kumpanya a nakaituding nga agpuonan iti panagaramid ti barko, lohistika ken enerhiya tapno suportaran ti panagpalawa ti pagtagilakuan ken presensya a militar ti US iti Pilipinas ken iti Asia. Nagkari ti US nga agibuyat ti agingga $3bilyon a pondo iti Pilipinas, ngem para daytoy iti kumpanya nga Amerikano nga agpuonan iti naawagan a Luzon Economic Corridor.

Uray pay sakbay ti panagbisita na, makumikomen ni Marcos iti panangited kadagiti nayon a lokasyon tapno agbalin a base militar ti US. Kaudyan ditoy ti panangilukat na iti laud a paset ti igid-baybay ti Davao Gulf (sakupen ti Davao City, Davao del Sur ken Malalag Bay) tapno itakder ti “fuel depot” a tinawen a pagimbakan ti 159 milyon a litro ti diesel para iti dadakkel a barko a panggubat ti US. Ditoy nga agala da ti pagsungrod agpada dagiti barko ken eroplano a panggubat a nakapondo kadagiti kabaybayan ti Sulu ken Celebes. Daytoy a fuel depot ket pangsukat a mayor a depot ti militar ti US idiay Hawaii, a permanente a naiserra idi 2022 gapu iti tagas daytoy a nangkontamina iti mainom a danum kadagiti asideg a komunidad.

Sakbay daytoy,inlukaten ni Marcos ti Subic para iti pabrika ti bala, bomba ken dadduma pay nga amunisyon; dagiti isla ti Grande ken Chiquita nga asideg iti baybay ti Subic para iti nayon a base a pangsarbeylans dagiti pwersa nga Amerikano; ken ti kadakkelan a paset ti igid-baybay ken kabaybayan ti amyanan a paset ti Palawan, karaman ti Oyster Bay, kas base ken pagtarimaanan kadagiti barko a panggubat ti US.