Editoryal

Nangalisngaw ang kadunot sa burukrata-kapitalismo ilalum ni Marcos

, ,

Ang pagdiskaril sa pagtaral sa kasong impeachment batok kang Sara Duterte usa ka dayag nga pagbusal sa kusog nga singgit sa katawhan aron panubagon siya sa anomalusong paggamit sa gatusan ka milyong pisong pondo sa katawhan ug uban pang grabeng kaso sa korapsyon ug pag-abuso sa gahum.

Nagdesisyon ang tibuok Korte Suprema ug mayorya sa Senado, lakip ang mayorya sa mga kaabin ni Marcos, sukwahi sa pangayo sa katawhan nga panubagon ug silutan ang mga korap nga upisyal ug nagaabuso sa mga sikretong pondo sa reaksyunaryong gubyerno.

Sa maong lakang, nagpatigbabaw ang impluwensya ug interes sa lain-laing burukrata-kapitalistang paksyon sa pulitika. Gisalamin sa pagbasura sa impeachment ang nagkagrabeng pulitikanhong maniobra ug panagbangi, ug kunsabuhay ug akomodasyon sa nagkalain-laing paksyon sa nagharing hut-ong.

Kini ang labing bag-o sa pipila na ka beses nga lantugiay tali sa mga Marcos ug Duterte. Ang maong lalum nga bangi sa pinakadunot nga pasista ug korap nga paksyon, lakip na ang lain-laing paksyon sa mga reaksyunaryong nagharing hut-ong, sigurado nga moulbo pa sa lain-laing porma ug pamaagi, ilabina nga nakadungaw na silang tanan sa eleksyong 2028.

Sa gihimong pagsirku-sirko ug pagduladula sa kaugalingong balaod ug mga proseso sa reaksyunaryong gubyerno, gipugngan sa Korte Suprema ug Senado ang pangayo sa katawhan nga panubagon si Sara Duterte sa korapsyon. Matinguhaon ang katawhan sa higayon nga masuta sa publiko ang gihimo niyang pag-usik-usik sa ₱612.5 milyon isip bise presidente ug kanhi kalihim sa Department of Education. Apan labaw dinhi, gipaabot nila ang pagtaral aron mabutyag ug mabisto ang dagan sa korapsyon sa tibuok nagharing reaksyunaryong gubyerno.

Sayod ang katawhang Pilipino nga ang pagwaldas ni Duterte sa pondo sa katawhan salamin lamang sa mas grabe ug mas dunot nga korapsyon sa tibuok nagharing reaksyunaryong gubyerno. Ang panawagan nga panubagon ug silutan siya kabahin lamang sa singgit aron silutan ang tanang upisyal nga nagpakatagbaw sa gahum.

Ang grabeng kaso sa korapsyon ug pagpangawat sa gubyerno panahon sa iyang amahan nga si Rodrigo Duterte, karon gilabwan pa sa dayag nga pagpangawat ilalum ni Ferdinand Marcos Jr―ang kasamtangang hari sa mga kawatan sa gubyerno. Ang kanhing binilyong pisong gibulsa ni Duterte nalabwan sa gatusan ka bilyong gihakop ni Marcos pinaagi sa Maharlika Investment Fund, “confidential and intelligence funds,” walag too nga proyektong imprastruktura ug nabawi nang kinawat nga bahandi sa iyang pamilya.

Hilabihang nag-antus ang katawhan sa grabeng korapsyon sa pinakataas nga upisyal sa gubyerno. Lakip sa resulta niini ang bag-o lang nasinati nga malukpanong pagbaha, sobrang pagmahal sa presyo sa bugas ug mga palaliton, nagkadakung singil sa dunot nga mga serbisyong publiko, pagbalibad sa estado nga imando ang umento sa suhulan, pagpangilog ug kumbersyon sa gamit sa yuta, pagbaha sa imported nga produkto, pagguba sa kinaiyahan, kawalay suporta sa mga biktima sa katalagman, lakip na ang grabeng pagpanglimbong sa eleksyon, grabeng paglapas sa tawhanong katungod ug pasistang kabangis.

Kakunsabo o kasosyo nila ang dagkung negosyante ug mga langyawng kapitalista ug mga bangko nga natanyagan sa mga kontrata sa gubyerno. Nakadawat sila og mga kikbak ug suhol, ug uban pang benepisyo gikan sa ilang gahum o impluwensya. Gamit sa mga burukrata-kapitalista ang ilang gahum aron paburan ang ilang interes, ug interes sa ilang mga paryente, higala o alyado.

Giaprubahan ug gipatuman nila ang mga balaod o programa nga pabor sa mga langyawng dakung kapitalista nga mamuhunan. Paborito sa rehimeng Marcos, bisan sa mga miaging burukrata-kapitalistang rehimen, ang mga proyektong pang-imprastruktura―mga kalsada, tulay, ug mga “flood control projects” kung asa dili moubos sa 10% sa balor sa proyekto ang ilang gakabulsa.

Sa pamulong ni Marcos sa Kongreso ning bag-o, nagpakaaron-ingnon siyang nasuko sa mga palpak nga proyektong kontra-baha, aron makalikay sa pagpaningil sa katawhan. Ang tinuod, matag usa dinhi iyang girepaso aron masigurong walay proyektong dili motampo sa labaw pang pagpadaku sa iyang kinawat. Nasuko si Marcos sa mga nagsal-ot sa badyet og mga proyekto nga wala pa nasiguro ang makuhang porsyento.

Atubangan niini, labaw nga nagkagrabe ang tinguha sa katawhang Pilipino nga singlon ug panubagon ang mga burukrata-kapitalistang nangdaugdaug ug nagpahimulos kanila. Taliwala sa dili masulbad nga krisis sa ekonomiya sa nagharing sistema sa Pilipinas, labaw nga nahimong dayag, hakog ug walay renda ang paggamit nila sa gahum aron magpakatagbaw, samtang labaw nga nagkabug-at ang ginahamtang nga buwis ug singil sa abaga sa katawhan. Nagkadaku ang utang sa Pilipinas nga ginapapas-an sa katawhan.

Unsaman ang gigamit nga rasong ligal, ang gihimong pagsagang sa Korte Suprema ug Senado kang Sara Duterte batok sa impeachment, sa pinaka-esensya, pagpanalipud sa burukrata-kapitalismo ug sa tibuok nagnana nga sistemang semikolonyal ug semipyudal. Labaw niining ginapadilaab ang tinguha sa katawhan nga tapuson ang nagharing sistema nga gitukod sa pundasyon sa korapsyon ug pagpakatagbaw sa pipila sa bahandi. Labaw nga mituhop ang nangalisngaw nga baho sa dunot nga nagharing sistema.

Sa pagbasura sa impeachment, gitukmod sa rehimeng Marcos ug sa tanan niyang alipures ang mga sektor ug grupong kanhing naghilum ug anaa lang sa kilid nga motingog ug magpakabana sa pagsukol sa katawhan. Naawhag nga magpadayag ang daghang tawong-simbahan, abugado, mga magtutudlo, duktor, nars, gagmayng propesyunal ug uban pa, aron ipadangat ang ilang reklamo batok sa korapsyon ug abuso sa gahum. Ilambigit ug isumpay ang ilang tingog sa mas kusog nga singgit ug pakigbisog sa mga batakan ug demokratikong hut-ong alang sa makabuhi nga suhulan, pagpaubos sa presyo sa mga palaliton ug singil sa serbisyo, tinuod nga reporma sa yuta, regular nga trabaho, katungod sa pangisdaan, libreng serbisyong pabalay, igong badyet sa edukasyon ug uban pa.

Samtang ginapakusog ang nagkahiusang tingog sa katawhan aron batukan ang pagdiskaril sa pagtaral kang Sara Duterte, kinahanglang ipalanog ang singgit sa katawhang Pilipino batok sa imperyalismo, pyudalismo ug burukrata-kapitalismo―ang tulo ka ungo nga mibalikos ug hinay-hinay nga mipatay sa katawhan.

Samtang nagamartsa sa kalsada aron ipadayag ang pinakakusog nga protesta, kinahanglang baktason ang dalan padulong sa kabanikanhan aron palapdon ug pakusgon ang armadong pagsukol sa Bagong Hukbong Bayan. Pinaagi lamang sa rebolusyonaryong pakigbisog, hingpit nga mabungkag ang dunot nga sistema ug maangkon ang tinuod nga demokrasya sa katawhan.

Nangalisngaw ang kadunot sa burukrata-kapitalismo ilalum ni Marcos