Dungan sa pagdaghan sa mga detatsment sa militar ang pagsulod sa daghang kumpanya sa mina sa Agusan del Sur ug Surigao del Sur, ilabina sa bahandianon sa minerales nga Andap Valley Complex. Gipanag-iya ang maong mga minahan sa pinakadagkung kumprador, kasosyo ang dagkung langyawng kumpanya.

Sumala sa Mines and Geosciences Bureau niadtong Agosto, dili moubos sa 13 ka Mineral Production Sharing Agreement ang gihatag sa nasudnon ug lokal nga gubyerno sa mga kumpanya aron magmina sa lain-laing bahin sa Agusan del Sur ug Surigao del Sur. Aduna usab kini gihatag nga upat ka exploratory permit, tulo ka small scale mining contract, duha ka minahang bayan, usa ka special mines permit ug usa ka mineral processing permit.

Lakip sa mga adunay pinakalapad nga operasyon ang Marcventures Mining and Development Corporation (kinatibuk-ang 9,659 ka ektarya), CTP Construction & Mining Corporation (8,452 ka ektarya), Ludgoron Mining Corporation (2,062 ka ektarya), Kafugan Mining, Inc (1,186 ka ektarya), Philsaga Mining Corporation, (8,548 ka ektarya), Philex Gold Philippines, Inc. (6,207 ka ektarya) ug Consolidated Ores Philippines, Inc (1,953 ka ektarya). Ang Marcventures ug partner niining Bright Kindle Resources & Investments, Inc. kabahin sa RYM Business Management Corporation nga gipanag-iyahan sa pamilya ni House Speaker Martin Romualdez.

Niadtong Hulyo, nagsumite og dugang aplikasyon sa pagmina ang Benguet Corporation nga gipanag-iyahan usab sa mga Romualdez aron magmina og karbon sa mga lungsod sa San Miguel, Marihatag ug Tago. Nangayo kini og lisensya aron malukop ang 12 ka “coal block” sa lugar, katugbang sa 12,000 ka ektarya. Gikontrol sa mga Romualdez ang Benguet Mining sukad pa sa panahon sa diktadurya ni Marcos Sr. Kauban niini karon ang kumpanyang Amerikano nga Rothschild Investment LLC.

Kauban usab sa Philex Mining, nga gipanag-iya sa dagkung burgesya nga si Enrique Razon, ang Medusa Mining Limited, usa ka kumpanyang Australian. Usa ka kumpanyang Australian usab (Ten Sixty Four Limited) ang kauban sa Philsaga Mining, nga gipanag-iyahan sa kanhing mga sundalo ug paramilitar.

Ang Benguet Corporation usa sa mga kumpanya nga nakabenispisyo, kundiliman nagtukmod, sa brutal nga militarisasyon sa Andap Valley Complex. Ang uban pang kumpanya mao ang Abacus Coal Exploration and Development Corp, ug ang kasosyo niining Oriental Vision Mining Philippines (ORVI) Corp sa pamilyang Zamora. Langkub sa aplikasyon sa ORVI ug Abacus ang 5,000 ka ektaryang kalasangan sa AVC. Ang uban pang kumpanya mao ang Great Wall Mining and Power Corp nga usa ka kumpanyang Chinese; ASK Mining and Exploration Corp nga niadto pang 2009 gihatagan og permit alang sa eksplorasyon; ug ang CoalBlack Mining Corp.

Makita sa Andap Valley ang usa sa pinakadakung reserba sa karbon sa tibuok kalibutan. Langkub niini ang magkasikbit nga lungsod sa San Miguel, San Agustin, Marihatag, Cagwait, Tago ug Lianga sa Surigao del Sur.

Sulod sa taas nga panahon, napugngan ang pagpangawkaw sa maong mga kumpanya sa Andap Valley tungod sa hugot nga pagsupak sa masang Lumad, ug pagdumili sa paghatag sa ilang free and prior informed consent. Sukad 2015, gipailalum ang San Miguel, San Agustin, Marihatag, Cagwait, Tago ug Lianga sa brutal nga paghari sa militar aron sumpuon ang pagsukol sa mga Manobo ug Mamanwa, ug pugson sila nga buhian ang ilang katungod sa ilang yutang kabilin.

Lakip sa mga krimen sa militar ang mga masaker sa Lianga niadtong 2015 ug 2021. Biktima sa unang masaker silang Emerito Samarca, executive director sa Alternative Learning Center for Agricultural and Livelihood Development (Alcadev); Dionel Campos, lider sa lokal nga organisasyon sa mga mag-uuma nga Mapasu; ug myembro niini nga si Datu Juvello Sinzo. Tungod sa masaker, napugos niadto nga mobakwit ang 3,000 ka Lumad. Duha ka mag-uumang Lumad ug usa ka 12 anyos nga estudyante ang biktima sa ikaduhang masaker.

Sa mga misunod nga tuig, pipila ka higayon pang napugos nga mobakwit ang mga lumulupyo tungod sa walay hunong nga pagpatay ug militarisasyon. Sa mando sa kanhing rehimeng Duterte, gitarget sa militar ang mga eskwelahan sa Lumad nga gidumalahan sa mga lokal nga komunidad. Sa kadugayan, napugos nga magsira kini nga mga eskwelahan ug hangtud karon wala pa kini naablihan pag-usab.