RCSP sa AFP, paantus sa katawhan sa Masbate ug Mindoro
Gikan sa Luzon hangtud sa Mindanao, padayon nga miigo sa kabukiran ang Retooled Community Support Program (RCSP) sa mga yunit sa Armed Forces of the Philippines. Kini nga programa nakapailalum sa Development Support and Security Plan sa “Oplan Kapayapaan” nga programa pa sa rehimeng Duterte nga gipadayon ni Ferdinand Marcos Jr.
Ang RCSP, sa esensya, mao ang Special Operations Team sukad pa sa Oplan Lambat Bitag sa dekada 1990. Gitawag usab kini og “Community Organizing for Peace and Development” ug “Community Support Program” ubos sa Oplan Bayanihan sa rehimeng Aquino. Kabahin kini sa kontra-rebolusyonaryong estratehiya nga ihikaw sa rebolusyonaryong armadong kalihukan ang “pisikal ug sikolohikal nga base” pinaagi sa grabeng militarisasyon sa mga komunidad sa lumad ug mag-uuma. Sa miaging walo ka tuig, katambayayong niini ang focused military operations diin gipalihok ang gatusan hangtud sa liboang mga pwersa militar sa subsub ug lapad nga operasyong kombat.
Kabangis sa RCSP sa Masbate
Sa isla sa Masbate, gipailalum sa RCSP sa 22nd IB ug 96th IB ang dili moubos sa 58 ka barangay sa 12 ka lungsod ug syudad sukad pa sa Enero. Niining panahona, narekord sa maong mga lungsod ang 36 ka kaso sa paglapas sa tawhanong katungod. Dili moubos sa walo ka mag-uuma sa maong mga barangay ang gipatay sa mga sundalo.
Kaylap sa mga lugar nga adunay RCSP ang pagpatawag sa militar sa mga upisyal sa barangay. Gipatawag usab ang mga “surrenderee” nga gipasurender niadto pang 2021. Gitukod niini ang nagkalain-laing mga kapunongan ug organisasyon nga gipugos nilang magpahigayon og mga mini nga rali alang sa kalinaw batok sa rebolusyonaryong kalihukan. Gihulga sa militar ang mga residente nga kasuhan kung dili moangkon nga aktibo sa organisasyon o may kalambigitan sa hukbong bayan.
Aron ipadawat, nagpa-seminar kalabot sa RCSP ang mga lokal nga ahensya, nagpahigayon og liga sa kabatan-onan ug naghatag og uban pang “serbisyo.” Nagpasalida ang mga sundalo og mga bidyu nga nangdaut ug nang-red-tag sa mga progresibong organisasyon.
Gidumtan pag-ayo sa mga residente ang pagpasiugda sa mga sundalo sa sugal ug mga bisyo sama sa inum ug uban pang anti-sosyal nga aktibidad nga gigamit aron makakuha og impormasyon ug makapaniid. Gipugos usab ang mga lumulupyo nga moapil sa mga grupong paramilitar, mag-CAFGU o mahimong aset sa pagpaniktik.
RCSP sa komunidad sa Mangyan
Sa Mindoro, gawas sa dinosenang kampo-militar, gatusan ka komunidad ang giokupar sa mga pwersa sa RCSP sa 203rd Brigade ug PNP-MIMAROPA. Nagkampo kini sa tunga o kilid sa mga baryo sa mga mag-uuma ug Mangyan sukad pa 2019.
Gisentrohan sa militar ang upat ka magkasikbit nga barangay sa utlanan sa Oriental Mindoro (Bulalacao) ug Occidental Mindoro (San Jose ug Rizal). Anaa sa maong mga lungsod ang mga operasyon sa kwari ug pagmina, ug ang Tamaraw Reservation Expansion Project nga molukop sa kapin sa 100,000 ka ektarya nga yutang kabilin.
Nagpahamtang ang mga sundalo og curfew ug uban pang pagpanghasi. Gipugos nila ang mga lumad nga mouban sa operasyong kombat alang sa “bantay tunob” sa kantidad nga ₱300 kada adlaw ug ₱500 kung adunay makit-an nga tunob. Gitarget nila nga i-rekrut isip aset sa pagpaniid bisan ang mga menor de edad.
Usa sa pinakadugay nga RCSP ang kampo sa Sityo Mantay, Barangay Monteclaro sa San Jose nga gikampuhan sa mga sundalo sukad 2019. Gipapalista sa logbook ang mga mosulod-gawas sa sityo, bisan ang mga lumulupyo.
Giulipon sa mga sundalo ang mga Mangyan isip tigpalit ug tigdala sa suplay. Kaylap ang mga kaso sa pagpanghimulos ug pag-abuso sa kababayen-an.
Grabe ang epekto sa mga operasyong militar sa mental nga kahimsog sa mga Mangyan. Nakasinati og troma ang mga tigulang ug mga bata gikan sa mga pagpamomba. Troma usab ang gihatag sa bangis nga interogasyon diin ginatiunan og pusil o sundang ang mga biktima. Sukad 2019, unum na ka Mangyan-Buhid ang nareport nga nagpakamatay tungod sa grabeng tortyur ug saywar sa proseso sa interogasyon.