Manipud Luzon agingga Mindanao, agtultuloy a mangperperhuwisyo iti kaaw-awayan ti Retooled Community Support Program (RCSP) dagiti yunit ti Armed Forces of the Philippines. Daytoy a programa ket nakaipasidong iti Development Support and Security Plan ti “Oplan Kapayapaan” a programa pay laeng ti rehimen Duterte nga itultuloy ni Ferdinand Marcos Jr.

Ti RCSP, iti esensya, ket ti Special Operations Team ti Oplan Lambat Bitag idi pay dekada 1990. Naawagan daytoy a “Community Organizing for Peace and Development” ken “Community Support Program” iti sidong ti Oplan Bayanihan ti rehimen Aquino. Paset daytoy ti kontra-rebolusyonaryo nga estratehiya nga ipaidam iti rebolusyonaryo nga armado a tignay ti “pisikal ken sikolohikal a base” babaen ti nakaro a militarisasyon kadagiti komunidad ti katutubo ken mannalon. Iti napalabas a walo a tawen, kakuyog daytoy ti focused military operations nu sadinno a mapatpatignay ti ginasut agingga mano ribo a pwersa ti militar kadagiti nasedsed ken nasaknap nga operasyon kombat.

Kinaranggas ti RCSP iti Masbate

Iti isla ti Masbate, naipasidong iti RCSP ti 22nd IB ken 96th IB ti saan a bumaba iti 58 barangay iti 12 munisipalidad ken syudad manipud pay Enero. Daytoy a panawen, naimaldit kadagitoy a munisipalidad ti 36 a kaso ti panaglabsing iti karbengan-tao. Saan a bumaba iti walo a mannalon kadagitoy a barangay ti pinapatay dagiti soldado.

Nasaknap kadagiti lugar nga addaan RCSP ti panagpaawag ti militar kadagiti upisyal ti barangay. Mapapaawagan met dagiti “surrenderee” a pinasuko da idi pay 2021. Ipatpatakder da ti nadumaduma a timpuyog ken organisasyon a pilpilitenda a mangiyaramid kadagiti peke a rali para iti kapya kontra iti rebolusyonaryo a tignay. Butbutngen ti militar dagiti residente a makasuan nu saanda nga umamin nga aktibo iti organisasyon wenno adda kainaiganda iti hukbo ti umili.

Tapno parwaren nga ak-aklunen ti umili daytoy, agpaspaseminar dagiti lokal nga ahensya panggep iti RCSP, agpalpaliga da kadagiti agtutubo ken mangmangted da ti dadduma pay a “serbisyo.” Agipabpabuya dagiti soldado kadagiti pelikula a pammadakes ken red-tagging kadagiti progresibo a timpuyog.

Palalo a kagurgura dagiti residente ti panagipasaknap da ti sugal ken dagiti bisyo kas ti panaginom ken dadduma pay nga anti-sosyal nga aktibidad nga ar-aramaten ti militar tapno makaala ti impormasyon ken makapagtiktik. Pilpiliten da met ti bumaryo a agkameng kadagiti grupo a paramilitar, ag-CAFGU wenno agserbi nga aset ti panag-espiya.

RCSP iti komunidad ti Mangyan

Idiay Mindoro, malaksid iti dose-dosena a kampo-militar, ginasut a komunidad ti inokupar dagiti pwersa ti RCSP ti 203rd Brigade ken PNP-MIMAROPA. Nagkampo dagitoy iti tengnga wenno igid dagiti baryo ti mannalon ken katutubo a Mangyan manipud pay 2019.

Sinentroan ti militar ti uppat nga agkakaabay a barangay iti beddeng ti Oriental Mindoro (Bulalacao) ken Occidental Mindoro (San Jose ken Rizal). Adda kadagitoy nga ili dagiti operasyon ti kwari ken panagminas, ken ti Tamaraw Reservation Expansion Project a sumakop iti nasurok 100,000 ektarya nga ansestral a daga.

Nagipataw dagiti soldado ti karpyu ken dadduma pay a pananglipit. Pilpilitenda dagiti katutubo a sumurot kadagiti operasyon kombat para iti “panagbirok ti tugot” iti gatad a ₱300 kada aldaw ken ₱500 nu adda nabirokan da a tugot. Punpuntiryaen da nga irekrut kas aset nga espiya uray dagiti menor-de-edad.

Maysa kadagiti kabayagan nga RCSP ti kampo iti Sityo Mantay, Barangay Monteclaro iti San Jose a nagkampuan dagiti soldado manipud 2019. Pagpirpirmaen da iti logbook dagiti rumwar-sumrek iti sityo, uray dagiti residente.

Ad-adipenen dagiti soldado dagiti Mangyan kas para gatang ken para bunag ti suplay. Nasaknap dagiti kaso ti panaggundaway ken sekswal a panagabuso kadagiti babbai.

Nakaro ti epekto dagiti operasyon militar iti mental a salun-at dagiti Mangyan. Makapaspasar ti troma dagiti natataengan ken ubbing manipud kadagiti panagbomba. Troma met ti ituntunda ti narurungsot nga interogasyon nu sadinno a tuttutukan da ti paltog wenno buneng dagiti biktima. Manipud 2019, innem a Mangyan-Buhid ti naiyulat a nagpakamatay gapu iti kinakaro ti tortyur ken saywar iti proseso ti interogasyon.