Iti kangitingitan dagiti aktibidad ti Balikatan idi Mayo 1, inyanunsyo ti AFP ti plano daytoy a panangitakder ti “Strategic Defense Command” ita a tawen. Buklen daytoy ti baro a kumand tapno kano imatonan ti ginasut a war games nga isaysayangkat ti US iti Pilipinas, kabilangen ti Balikatan. Daytoy a kumand ket kunkunada a maadaw manipud iti agdama nga Education, Training and Doctrine Command ti AFP a datin a nairut a nakapasurot kadagiti doktrina a militar ti US.

Kagiddan ti panangbukel ti baro a kumand ti AFP, rugyan ti US tatta a tawen ti operasyon dagiti baro a yunit militar daytoy iti Pilipinas. Immunan a nangrugi ti operasyon ti Littoral Rotational Force Luzon ti US a permanente a dumket iti amianan a paset ti isla.

Ti panangbukel ti AFP ti Strategic Defense Command ken panangituding ti permanente nga LRF iti Pilipinas ket paset ti mapapainget a panagsagana ti US ti gera laban iti China. Agtultuloy a papairtengen ti US ti tensyon a militar iti baet daytoy ken ti China iti naigagara a panangiyaramid ti dadakkel a war games iti asideg ti Taiwan, panagipwesto idiay kadagiti long-range ken anti-ship missile system a nakapaturong iti mainland China ken panagideploy kadagiti tropa ken war ship iti lugar a nakaas-asidegen iti Taiwan ken iti pagaapaan a pormasyon iti South China Sea. Tuluy-tuloy ti panagitambak ti ginasut nga armas, luglugan ken dadduma pay nga usar-militar iti nadumaduma a lokasyon iti Pilipinas.

Protesta kontra-Balikatan

Sinabat ti demonstrasyon dagiti nailyan-demokratiko a grupo ti panaglukat ti Balikatan 40-25 idi Abril 21. Binabalaw da daytoy kas nagastos ken saan a pagnumaran dagiti Pilipino. Kunada, panangrabngis daytoy iti soberanya ti pagilyan.

Iti dandani 3-lawas a Balikatan, naimaldit ti presensya ken aktibidad militar ti US ken dadduma pay a gangannaet a pwersa idiay Batanes, Cagayan, Zambales, Subic Bay, Bulacan, Nueva Ecija, Aurora, Cavite, Palawan, Manila City ken Quezon City. Naiyaramid met dagiti maniobra a panggubat iti teritoryo a pangtangatang ken kabaybayan iti Philippine Sea ken South China Sea.

Nadiskaril dagiti aktibidad militar ti Balikatan saan laeng ti talinaay kadagiti komunidad, nu di ket ti pagbiagan ti nakukurapay a mangngalap ken mannalon.

Idiay Aparri, Cagayan, naiyatnag ti panangiparit nga aglayag kadagiti mangngalap idi Mayo 3-4 para iti Counter Landing Live Fire. Dumandanon iti 15,000 a nakarehistro a mangngalap ti naperwisyo ti panangiparit.

Idiay Zambales, naiyatnag met ti panangiparit nga aglayag idi Abril 25-27 kadagiti ili ti San Antonio, San Narciso, San Felipe, Cabangan, Botolan ken Subic. Balbaliw a naipatungpal daytoy idi Mayo 5-6.

Numan pay agingga Mayo 9 laeng ti Balikatan, agbayag pay dagiti tropa nga Amerikano para kadagiti kasilpo daytoy nga aktibidad.