Atol sa mga aktibdad sa Balikatan niadtong Mayo 1, gianunsyo sa AFP ang plano sa pagtukod sa “Strategic Defense Command” karong tuiga. Ang bag-ong kumand tukuron aron kuno magdumala sa gatusan ka mga war games nga gipahigayon sa US sa Pilipinas, lakip na ang Balikatan. Ang maong kumand kuhaon gikan sa kasamtangang Education, Training, and Doctrine Command sa AFP nga dugay nang hugot nga nagsunod sa mga doktrina militar sa US.

Dungan sa pagtukod sa bag-ong kumand sa AFP, sugdan sa US karong tuiga ang operasyon sa ilang bag-ong mga yunit militar sa Pilipinas. Nagsugod na ang operasyon sa Littoral Rotational Force-Luzon sa US nga permanenteng nakapwesto sa amihanan sa isla.

Ang pagtukod sa Strategic Defense Command sa AFP ug ang pagbutang sa permanente nga LRF sa Pilipinas kabahin sa gipakusog nga preparasyon sa US alang sa gubat batok sa China. Padayon nga gipalig-on sa US ang tensyon militar niini sa China pinaagi sa dagkung war games duul sa Taiwan, pagbutang didto og long-range ug anti-ship missile system nga nakapunting sa mainland China, ug pagdeploy sa mga tropa ug war ship sa lugar nga duul kaayo sa Taiwan ug sa giilugang mga pormasyon sa South China Sea. Padayon usab ang paghan-ok sa gatusan ka armas, sakyanan, ug uban pang gamit militar sa lain-laing lugar sa Pilipinas.

Protesta batok sa Balikatan

Gisugat og protesta sa mga nasudnon-demokratikong grupo ang pagsugod sa Balikatan 40-25 niadtong Abril 21. Gisaway nila kini isip gasto kaayo ug walay kapuslanan sa mga Pilipino. Sumala nila, pagyatak kini sa soberanya sa nasud.

Sa halos tulo ka semana nga Balikatan, nadokumento ang presensya ug aktibidad militar sa US ug uban pang langyawng pwersa sa Batanes, Cagayan, Zambales, Subic Bay, Bulacan, Nueva Ecija, Aurora, Cavite, Palawan, Manila City, ug Quezon City. Naghimo usab sila og mga maniobra sa teritoryo sa kahanginan ug dagat sa Philippine Sea ug South China Sea.

Natugaw sa mga aktibidad militar sa Balikatan dili lang ang kalinaw sa mga komunidad, apan bisan ang panginabuhi sa mga kabus nga mananagat ug mag-uuma.

Sa Aparri, Cagayan, gipahamtang ang pagbawal sa pagpanagat niadtong Mayo 3-4 alang sa Counter Landing Live Fire. Kapin sa 15,000 ka rehistradong mananagat ang naapektuhan.

Sa Zambales, gipahamtang usab ang pagbawal sa pagpanagat niadtong Abril 25-27 sa mga lungsod sa San Antonio, San Narciso, San Felipe, Cabangan, Botolan ug Subic. Subli kining gipatuman niadtong Mayo 5-6.

Bisan og hangtud Mayo 9 lang ang Balikatan, magpabilin pa ang mga tropang Amerikano alang sa kasumpay niining mga aktibidad.