Ha butnga han mga aktibidad han Balikatan hadton Mayo 1, igin-anunsyo han AFP an plano hini nga pagtukod han “Strategic Defense Command” ha sakob han presente nga tuig. Bubug-uson an bag-o nga kumand agud dumaraon kuno an gatus-gatos nga war games nga iginlalansar han US ha Pilipinas, kalakip na an Balikatan. Ini nga kumand ginsesering nga kukuhaon tikang ha presente nga Education, Training, and Doctrine Command han AFP nga hadto na mahugot nga nakasunod ha mga panmilitar nga doktrina han US.

Kadungan han pagbug-os han bag-o nga kumand han AFP, titikangan han US yana nga tuig an operasyon han mga bag-o nga yunit militar hini ha Pilipinas. Syahan na nga nagtikang an operasyon han Littoral Rotational Force Luzon han US nga permanente nga maduok ha norte nga parte han isla.

An pagbubug-os han AFP han Strategic Defense Command ngan pagdisponer han permanente nga LRF ha Pilipinas kaparte han ginpapintas nga pangangandam han US han gerra kontra ha China. Padayon nga ginpapapintas han US an panmilitar nga tensyon giutan hini ngan han China ha tinuyo nga paghimo hin dagko nga war games hirani ha Taiwan, pagpupusisyon didto han mga long-range ngan anti-ship missile system nga nakapuntirya ha mainland China, ngan pagdeploy han mga tropa ngan war ship ha lugar nga hirani na gud ha Taiwan ngan ha gin-aagwayan nga pormasyon ha South China Sea. Dirudiretso an pagtinambak han gatus-gatos nga armas, sarakyan ngan iba pa nga higamit-militar ha magkalain-lain nga lokasyon ha Pilipinas.

Protesta kontra-Balikatan

Gintapo han demonstrasyon han mga nasyunal-demokratiko nga grupo an pag-abre han Balikatan 40-25 hadton Abril 21. Ginsukna nira ini komo magastos ngan waray pulos ha mga Pilipino. Sering nira, pagtamas-tamas ini ha soberaniya han nasud.

Ha haros 3-kasemana nga Balikatan, nahirekord an presensya ngan aktibidad militar han US ngan iba pa nga langyaw nga pwersa ha Batanes, Cagayan, Zambales, Subic Bay, Bulacan, Nueva Ecija, Aurora, Cavite, Palawan, Manila City, ngan Quezon City. Naghimo liwat hin mga pan-gerra nga maniobra ha pankahanginan ngan kadagatan nga teritoryo ha Philippine Sea ngan South China Sea.

Naringgal han mga aktibidad militar han Balikatan diri la an kamurayawan ha mga komunidad, sugadman an pakabuhi han kablas nga parupangisda ngan parag-uma.

Ha Aparri, Cagayan, nag-imponer han pagdiri nga makapalawod an mga parupangisda hadton Mayo 3-4 para ha Counter Landing Live Fire. Inabot ha 15,000 nga nakarehistro nga parupangisda an naperwisyo han pagdiri.

Ha Zambales, igin-imponer liwat an pagdiri nga makapalawod hadton Abril 25-27 ha mga bungto han San Antonio, San Narciso, San Felipe, Cabangan, Botolan ngan Subic. Iginpatuman ini tikang hadton Mayo 5-6.

Bisan kun tubtub Mayo 9 la an Balikatan, mag-iiha pa an mga tropa nga Amerikano para ha kasumpay hini nga mga aktibidad.