Sa kasagsagan sang mga aktibidad sang Balikatan sadtong Mayo 1, gin-anunsyo sang AFP ang plano sini nga pagtukod sang “Strategic Defense Command” sa subong nga tuig. Tukuron ang bag-o nga command agud dumalahan kuno ang ginatos ka war games nga ginalunsar sang US sa Pilipinas, lakip na ang Balikatan. Ang kumand nga ini ginasiling nga kuhaon halin sa subong nga Education, Training, and Doctrine Command sang AFP nga sadto pa hugot na nga nagasunod sa mga doktrinang militar sang US.

Kadungan sang pagtukod sang bag-o nga kumand sang AFP, suguran sang US subong nga tuig ang operasyon sang mga bag-o nga yunit militar sini sa Pilipinas. Una na nga nagsugod ang operasyon sang Littoral Rotational Force Luzon sang US nga permanente nga magadikit sa norte nga bahin sang isla.

Ang pagtukod sang AFP sang Strategic Defense Command kag pagtalana sang permanente nga LRF sa Pilipinas kabahin sang ginpasingki nga paghanda sang US sang gyera batuk sa China. Padayon nga ginapasingki sang US ang tensyon militar sa tunga sini kag sang China sa hungod nga pagpatigayon malapit sa Taiwan sang dalagkuan nga mga war games, pagpwesto diri sang mga long-range kag anti-ship missile system nga nakatuon sa mainland China, kag pag-deploy sang mga tropa kag war ship sa lugar nga tuman ka lapit sa Taiwan kag sa gina-awayan nga pormasyon sa South China Sea. Tayuyon ang pagtambak sang ginatos ka armas, salakyan kag iban pa nga gamit-militar sa lain-lain nga lokasyon sa Pilipinas.

Protesta kontra-Balikatan

Ginsug-alaw sang demonstrasyon sang mga pungsodnon-demokratiko nga grupo ang pagbukas sang Balikatan 40-25 sadtong Abril 21. Ginbatikos nila ini bilang magasto kag wala sang kapuslanan sa mga Pilipino. Siling nila, pagtapak ini sa sobereniya sang pungsod.

Sa halos 3-semana nga Balikatan, nalista ang presensya kag aktibidad militar sang US kag iban pa nga dumuluong nga pwersa sa Batanes, Cagayan, Zambales, Subic Bay, Bulacan, Nueva Ecija, Aurora, Cavite, Palawan, Manila City, kag Quezon City. Nagpatigayon man sang mga maniobra panggyera sa teritoryo pangkahawaan kag kadagatan sa Philippine Sea kag South China Sea. Nadiskaril sang mga aktibidad militar sang Balikatan indi lang ang kalinong sa mga komunidad, kundi ang palangabuhian sang pigado nga mangingisda kag mangunguma.

Sa Aparri, Cagayan, nagpatuman sang pagdumili sa pagpalawod sang mga mangingisda sadtong Mayo 3-4 para sa Counter Landing Live Fire. Naglab-ot sa 15,000 ka nakarehistro nga mangingisda ang naperwisyo sang pagdumili.

Sa Zambales, ginpatuman man ang pagdumili nga makapalawod sadtong Abril 25-27 sa mga banwa sang San Antonio, San Narciso, San Felipe, Cabangan, Botolan kag Subic. Liwat ini nga ginpatuman sadtong Mayo 5-6.

Bisan tubtob Mayo 9 lang ang Baliktan, magadugay pa ang mga tropang Amerikano para sa kasugpon sini nga mga aktibidad.