Iti tarabay ti tignayan a panangilinteg Agpingpinget ti hukbo ti umili iti Northern Negros
Kalpasan ti dua a tawen, agsukat manen ti kumander ti 79th IB, ti batalyon a mangimaton iti kampanya a kontra-insurhensiya idiay Northern Negros. Kas iti target dagiti immuna a kumander ti batalyon a mangparmek iti New People’s Army (NPA) ken iti rebolusyonaryo a tignayan iti erya, napaay a bumaba iti puesto ni Lt. Col. Arnel Calaoagan.
Nagbalin a battalion commander ni Calaoagan idi Hunyo 29, 2023, kas kakasukat ni Lt. Col. ni J-Jay Javines, a nagserbi iti dua a tawen. Iti pannakadutok na, inkarina nga ituloy ti “balligi” dagiti sigud a kumander ti 79th IB.
Idi Abril 6, 2021, ti batalyon ken ti nangatngato a komand ket opisyal a nangideklara a naparmeken ti larangang gerilya idiay Northern Negros. Kasaruno daytoy ken ti kinunada a pannakaparmek ti dadduma pay a larangan iti isla, ti isla ti Negros ket naipauneg iti kategorya a state of stable internal peace and security (SIPS) idi umuna a kuarto ti 2024.
Panangilinteg
Adayo iti palso a panpanunot ni Calaoagan ti kasasaad ti rebolusyonaryo a tignayan iti Northern Negros ket. Inreport ti BHB-Northern Negros (Roselyn Jean Pelle Command) dagiti mapangeddeng nga addang da a rimbawan dagiti nagkapuyan, ilinteg dagiti nagbiddutan ken umabante basar iti panawagan ti Partido Komunista ti Pilipinas para iti tignayan a panagilinteg.
Inkagumaan ti Nalabaga nga hukbo nga itandudo ti kaammuan iti gerilya a gubat babaen kadagiti pang-ideolohiya a panagadal. Dagiti komander ken mannakigubat ket mangsuksukog iti muging wenno seryoso a nagadal da tapno mapadur-as ti panag-aplikar ti inadal iti partikular nga erya. Rinisut da ti parikut iti bukod a panangpailet ken pinadur-as ti kabaelan da iti gerilya a taktika iti konsentrasyon, panagakar, dispersal ken napardas a tignay.
Segun iti yunit, uray iti sanguanan ti kakaruan a kombat nga operasyon ken ti focus military operation ti 79th IB iti larangan gerilya, nabaelan na a pagtalinaeden ti pwersa ken panagiruswat kadagiti naintiempuan a kontra-kubkob a kampanya ken panagpalawa iti erya ti operasyon.
Iti panawen ni Calaoagan, nangaramid ti NPA-Northern Negros iti nasurok a 20 opensibo nga operasyon a nagduduma ati tipo ken saklaw . Kadagitoy nga operasyon, nakasamsam da iti lima a nangato ti kalibre na a paltog, nasurok 10 ti nababbaba ti kalibre na a paltog ken ginasut a bala ken dadduma pay nga ramit iti gubat.
Kasupaditi ibagbaga ni Calaoagan a maib-ibusen ti NPA iti erya, nairekord ti yunit ti 12% ngimmato ti bilang dagiti Nalabaga a mannakigubat. Napaadu pay ti yunit ti agarup 20% ti bilang ti milisyang bayan iti sakup a lugar iti agarup 20%.
Signipikante met ti panagabante ti baseng masa idiay Northern Negros gapu iti naalibtak a pannakabukel ti komite a pang-organisa tapno itakder dagiti ganap a samahang masa. Nagtignay ti masa para iti dayalogo ken panagkaykaysa kadagiti opisyal ti barangay. Tinakderanda ken nakipagkomprontasyon kadagiti militar tapno masalakniban da dagiti kalintegan da.
Kanaig daytoy, mapagparnuay ken nalimed a maisaysayangkat dagiti panagadal iti kurso ti Partido iti mismo nga asideg ti kabusor. Umad-adu dagiti lokal a myembro ti Partido a nakaturpos iti Basaran a Kurso iti Partido.
“Ti ubbaw a pablaak ni Calaoagan maipapan iti ‘estratehiko’ a balligi… ket puro a parbo laeng. Pumanaw iti puesto na nga awan ti nagun-od na a balligi bayat nga agtultuloy ti rinugian a panangilinteg ti Partido a mangpauneg iti ramut iti Northern Negros”, segun ken ni Ka Cecil Estrella, tagapagsarita ti NPA-Northern Negros.
Ti laeng maipagpannakkel ni Calaoagan ken ti 79th IB nga indauluan na ket ti atiddog a listaan ti panaglabsing iti karbengan-tao. Iti dua a tawen a panagturay na, saan a bumaba iti 49 kaso ti panaglabsing iti karbengan-tao ti inaramid dagiti puersa ti 79th IB iti Northern Negros. Nasurok 22,000 a tattao ti biktima kadagitoy a kaso a pakairamanan ti 5,000 nga ubbing.
Iti ipapanaw ni Calaoagan iti 79th IB, manamnama a maituding isuna iti nangatngato a puesto iti dibisyon iti Negros. Masapul nga agkaykaysa dagiti umili a Negrosanon a mangibutaktak ken labanan ni Calaoagan ken kadagiti berdugo a kas kenkuana.