Human sa duha ka tuig, subli na usab nga mag-ilis og kumander ang 79th IB—ang batalyon nga nakapukos sa kampanya kontra-insurhensiya sa Northern Negros. Sama sa tumong sa mga nangaging kumander sa batalyon nga bungkagon ang Bagong Hukbong Bayan (BHB) ug rebolusyonaryong kalihukan sa lugar, pakyas nga monaog si Lt. Col. Arnel Calaoagan sa iyang posisyon.

Nahimong kumander si Calaoagan sa batalyon niadtong Hunyo 29, 2023, nga nagsunod kang Lt. Col. J-Jay Javines nga duha usab ka tuig ang serbisyo. Sa iyang pagdawat sa katungdanan, nagsaad siya nga ipadayon ang “kalampusan” sa mga nangaging kumander sa 79th IB.

Niadtong Abril 6, 2021, upisyal nga gipahibalo sa batalyon ug sa taas nga kumand niini nga nabungkag na ang natarang gerilya sa Northern Negros. Human niini ug sa giingong pagkabungkag sa ubang nataran sa isla, giila ang isla sa Negros nga usa ka state of stable internal peace and security (SIPS) sa unang kwarto sa 2024.

Pagtul-id

Layo kaayo sa pagpanghinambog ni Calaoagan ang kahimtang sa rebolusyonaryong kalihukan sa Northern Negros. Gitaho sa BHB-Northern Negros (Roselyn Jean Pelle Command) ang ilang determinadong mga lakang aron mapatigbabawan ang mga kahuyangan, matul-id ang mga sayop ug moabante sumala sa panawagan sa Partido Komunista ng Pilipinas alang sa kalihukang pagtul-id.

Naningkamot ang Pulang hukbo aron ipataas ang kahibalo sa gerilyang pakigbisog pinaagi sa mga pagtuon sa ideolohiya. Nagpakunot og agtang ang mga kumander ug manggugubat aron palambuon sa pagdapat niini sa partikular nga erya. Gisulbad nila ang problema sa pagpasigpit sa kaugalingon ug gipalambo ang kahibalo sa gerilyang taktika sa konsentrasyon, pagbalhin-balhin, dispersal ug paspas nga lihok.

Matud sa yunit, bisan atubangan sa pinakakusog nga kombat ug focus military operation sa 79th IB sa natarang gerilya, napabilin nila ang pwersa ug nakalunsad og mga pupanahong kontra-kubkob nga kampanya ug napalapad ang erya sa operasyon.

Nalunsad sa BHB-Northern Negros sa panahon ni Calaoagan ang kapin sa 20 ka nagkalainlaing klase ug langkub nga opensibang operasyon. Sa maong mga operasyon, nasakmit nila ang lima ka tag-as nga kalibreng armas, kapin 10 ka mugbo nga kalibreng armas, ug gatusan ka bala ug uban pang himang iggugubat.

Sukwahi sa giingon ni Calaoagan nga gakahurot na ang BHB sa lugar, narekord sa yunit ang 12% nga pagdaku sa ihap sa mga Pulang manggugubat. Nadugangan usab ang ihap sa milisyang bayan sa maong lugar og halos 20%.

Daku usab ang kalamboan sa baseng masa sa Northern Negros tungod sa mapangahas nga pagtukod sa daghang komite sa pag-organisa aron matukod ang hingpit nga mga organisasyong masa. Milihok ang masa para sa mga pakigdayalogo ug pakig-alyansa sa mga upisyal sa barangay. Mibarog sila ug miatubang sa militar aron panalipdan ang ilang mga katungod.

Dungan niini, mamugnaon ug sikretong nahimo ang mga pagtuon sa kurso sa Partido sa sulod mismo sa teritoryo sa kaaway. Nagkadaghan ang mga myembro sa Partido sa lokalidad nga nakatapos sa Batakang Kurso sa Partido.

“Ang haw-ang nga pamahayag ni Calaoagan sa ‘estratehikong’ kalampusan… damgo lamang niya. Mibiya siya sa pwesto nga walay dala nga kalampusan samtang ang kalihukang pagtul-id nga gipasiugdahan sa Partido padayon nga nagpalalum sa gamot niini sa Northern Negros,” saysay ni Ka Cecil Estrella, tigpamaba sa BHB-Northern Negros.

Ang bugtong ikapasigarbo ni Calaoagan ug sa 79th IB ilalum sa iyang pagdumala mao ang taas nga listahan sa mga paglapas sa tawhanong katungod. Sa iyang duha ka tuig nga pagdumala, dili moubos sa 49 ka kaso sa paglapas sa tawhanong katungod ang gihimo sa pwersa sa 79th IB sa Northern Negros. Biktima niini ang kapin sa 22,000 katawo lakip ang 5,000 ka mga bata.

Sa pagbiya ni Calaoagan sa 79th IB, gilauman nga itudlo siya sa mas taas nga posisyon sa dibisyon sa Negros. Kinahanglang magpadayon nga magkahiusa ang mga Negrosanon aron ibutyag ug batukan si Calaoagan ug ang mga berdugong sama niya.