Kahuman han duha katuig, utro naman nga magliliwan han kumander an 79th IB — an batalyon nga nakapokus ha kampanya nga kontra-insurhensiya ha Northern Negros. Sugad han target han mga hadto anay kumander han batalyon nga bungkagon an Bagong Hukbong Bayan (BHB) ngan rebolusyunaryo nga kagiusan ha erya, pakyas nga malusad ha pwesto hi Lt. Col. Arnel Calaoagan.

Nagin kumander han batalyon hi Calaoagan hadton Hunyo 29, 2023, kasaliwan ni Lt. Col. J-Jay Javines nga duha katuig liwat ha pwesto. Ha katuom ha iya, nagsaad hiya nga igpapadayon an “kadaugan” han mga hadto anay kumander han 79th IB.

Hadton Abril 6, 2021, upisyal nga igindeklara han batalyon ngan mas hitaas nga kumand hini nga nabungkag na an prente gerilya ha Northern Negros. Kasunod hini ngan han ginsesering nga kabungkag han iba pa nga prente ha isla, iginpailarum ha kategoriya nga state of stable internal peace and security (SIPS) an isla han Negros hadton syahan nga kwarter han 2024.

Pagtutul-id

Hirayo ha kalurungan ni Calaoagan an kamutangan han rebolusyunaryo nga kagiusan ha Northern Negros. Iginreport han BHB-Northern Negros (Roselyn Jean Pelle Command) an mapagdesisyon nga mga pitad hini agud ungbawan an mga kaluyahan, igtul-id an mga pagsasayop ngan umabante subay ha panawagan han Partido Komunista ng Pilipinas para ha kagiusan nga pagtutul-id.

Nanalinguha an Pula nga hukbo agud pahitas-on an kahibaruan ha ginerilya nga pakiggerra pinaagi han pan-ideolohiya nga mga pag-aram. Nagin mauyatom an mga kumander ngan mangaraway agud pauswagon an pag-aplikar hini ha partikular nga erya. Ginresolba nira an problema han tuyo nga pagpahaligot ngan ginpauswag an kapas ha ginerilya nga taktika han pagkokonsentra, pagbarubalhin, dispersal ngan paspas nga paggios.

Sigon ha yunit, bisan ha atubangan han mga pinakagrabe nga operasyon kombat ngan focus military operation han 79th IB ha prente gerilya nahimo hini nga igpabilin an pwersa ngan naglansar hin mga napapanahon nga kontra-ensirkulo nga kampanya ngan pahiluagon an erya han operasyon.

Nahimo han BHB-Northern Negros ha panahon ni Calaoagan an masobra 20 nga opensiba nga operasyon nga magkalain-lain an klase ngan lupgop. Nakumpiska nira hini nga mga operasyong an lima nga hitaas nga kalibre nga armas, masobra 10 nga mas himubo nga kalibre nga armas ngan gatus-gatos nga bala ngan iba pa nga higamit pan-gerra.

Sukwahi ha ginpapagawas ni Calaoagan nga tikaubos na an BHB ha erya, nahilista han yunit an 12% nga pagdako ha ihap han pultaym nga Pula nga mangaraway. Napadamo liwat han yunit hin haros 20% an ihap han milisya han katawhan ha lupgop nga erya.

Signipikante liwat an pag-abante han base panmasa ha Northern Negros tungod ha maisugon nga pagtukod hin tikadamo nga komite ha pag-oorganisa (OC) agud tukuron an mga hul-os nga asosasyon masa (HAM). Ginios an masa para ha mga dayalogo ngan pakig-alyansa ha mga upisyal han barangay. Nanindugan hira ngan nakig-komprontasyon ha militar agud depensahan an ira mga katungod.

Kabakyang hini, mahimuon ngan sikreto nga nahihimo an mga pag-aram ha kurso han Partido ha atubangan han presensya han kaaway. Natikadamo an mga kaapi han Partido ha lokalidad nga nakahuman ha Batakan nga Kurso han Partido.

“An buaw nga pahayag ni Calaoagan han ‘estratehiko’ nga kadaugan… hul-os nga inop la. Mabaya hiya ha pwesto hin waray dara nga kadaugan samtang an kagiusan nga pagtutul-id nga ginpatikangan han Partido padayon nga nagpapahilarum hin gamot ha Northern Negros,” sigon kan Ka Cecil Estrella, tagapagyakan han BHB-Northern Negros.

An mahirarakudako gud la ni Calaoagan ngan han 79th IB ilarum niya amo an hilaba nga listahan han mga pagtalapas ha tawhanon nga katungod. Ha duha katuig niya nga paglingkod ha poder, diri mamenos ha 49 nga kaso han pagtalapas ha tawhanon nga katungod an iginhimo han mga pwersa han 79th IB ha Northern Negros. Biktima hini nga mga kaso an masobra 22,000 katawo kaupod an 5,000 nga kabataan.

Ha paggikan ni Calaoagan ha 79th IB, ginlalauman nga igtutuin hiya ha mas hitaas nga pwesto ha dibisyon ha Negros. Kinahanglan padayon nga magkaurusa an masa nga Negrosanon agud ibuksas ngan atuhan hi Calaoagan ngan mga berdugo sugad ha iya.