Pagkatapos sang duha ka tuig, liwat naman nga maga-ilis sang kumander ang 79th IB – ang batalyon nga nakatutok sa kampanyang kontra-insurhensya sa Northern Negros. Kaangay sa target sang mga anay kumander sang batalyon nga dugmukon ang Bagong Hukbong Bayan (BHB) kag rebolusyonaryong kahublagan sa erya, magapanaog sa pwesto nga napaslawan si Lt. Col. Arnel Calaoagan.

Nangin kumander sang batalyon si Calaoagan sadtong Hunyo 29, 2023, bulos kay Lt. Col. J-Jay Javines nga duha ka tuig man sa pwesto. Sa iya pagpusisyon, nagpangako siya nga ipadayon ang “kadalag-an” sang mga anay kumander sang 79th IB.

Sadtong Abril 6, 2021, opisyal nga gindeklarar sang batalyon kag mas mataas nga kumand sini nga nabungkag na ang larangan gerilya sa Northern Negros. Sunod sini kag sang ginasiling nga pagkabungkag sang iban pa nga larangan sa isla, ginpaidalum sa kategorya nga state of stable internal peace and security (SIPS) ang isla sang Negros sadtong una nga kwarto sang 2024.

Pagpanadlong

Malayo sa kabuangan ni Calaoagan ang kahimtangan sang rebolusyonaryong kahublagan sa Northern Negros. Ginreport sang BHB-Northern Negros (Roselyn Jean Pelle Command) ang desasysibo nga mga tikang sini agud pangibabawan ang mga kahuyangan, tadlungon ang mga kasaypanan kag magsulong santo sa panawagan sang Partido Komunista ng Pilipinas para sa kahublagan panadlong.

Nagpanikasog ang Pulang hukbo agud ipasaka ang ihibalo sa pakig-away gerilya paagi sa pang-ideolohiya nga mga pagtuon. Nagpakurinot sang agtang ang mga kumander kag hangaway agud pauswagon ang pagdapat sini sa partikular nga erya. Ginsolbar nila ang problema sang pagpakitid sa kaugalingon kag ginpauswag ang ikasarang sa taktikang gerilya sang pagkonsentrar, pagbalhin, dispersal kag madasig nga paghulag.

Suno sa yunit, bisan sa atubang sang pinakamasingki nga operasyon kombat kag focus military operation sang 79th IB sa larangan gerilya nahimo sini nga ipabilin ang pwersa kag naglunsar sang mga napanahon nga kontra-kubkob nga kampanya kag palaparon ang erya sang operasyon.

Napatigayon sang BHB-Northern Negros sa panahon ni Calaoagan ang masobra 20 ka opensiba nga operasyon nga lain-lain ang tipo kag sakop. Nakuha nila sa mga operasyon nga ini ang lima ka mataas nga kalibre nga armas, masobra 10 ka mas manubo nga kalibre nga armas kag ginatos ka bala kag iban pa nga kagamitan pang-away.

Taliw-as sa ginapagwa ni Calaoagan nga nagakaubos na ang BHB sa erya, nalista sang yunit ang 12% nga pagdako sang isip sang pultaym nga Pulang hangaway. Napadamo man sang yunit sang kapin 20% ang isip sang milisyang bayan sa sakop nga erya.

Signipikante man ang pagsulong sang baseng masa sa Northern Negros tungod sa makahas nga pagtukod sang nagadamo nga komite sa pag-organisa agud tukuron ang mga lubos nga asosasyon masa. Maghulag ang masa para sa mga dayalogo kag pakig-alyansa sa mga opisyal sang barangay. Nagapanindugan sila kag nagapakig-konprontasyon sa militar agud pangapinan ang ila mga kinamatarung.

Katimbang sini, matinugahon kag sekreto nga napatigayon ang mga pagtuon sa kurso sang Partido sa mismo punta sang ilong sang kaaway. Nagadamo ang mga katapo sang Partido sa lokalidad nga nakatapos sa Sandigan nga Kurso sang Partido.

“Ang wala sang unod nga pahayag ni Calaoagan sang ‘estratehikong’ kadalag-an…puros imahinasyon lang. Magahalin siya sa pwesto nga wala sang dala nga kadalag-an samtang ang kahublagan panadlong nga ginsugdan sang Partido padayon nga nagapadalum sang ugat sa Northern Negros,” suno kay Ka Cecil Estrella, tigpamaba sang BHB-Northern Negros.

Ang bugtong nga mapadayaw ni Calaoagan kag sang 79th IB sa idalum niya amo ang malaba nga listahan sang mga paglapas sa tawhanon nga kinamatarung. Sa duha ka tuig niya nga pagpungko, indi magnubo sa 49 ka kaso sang paglapas sa tawhanon nga kinamatarung ang ginpatigayon sang mga pwersa sang 79th IB sa Northern Negros. Biktima sa mga kaso nga ini ang masobra 22,000 ka tawo lakip ang 5,000 ka bata.

Sa paghalin ni Calaoagan sa 79th IB, ginasigahum nga italana siya sa mas mataas nga pwesto sa dibisyon sa Negros. Dapat padayon nga maghiliusa ang masang Negrosanon para ibuyagyag kag pakigbatuan si Calaoagan kag mga berdugo nga kasubong niya.