Nagidatag ti petisyon dagiti mannalon iti Barangay Bantud, San Roque ken dadduma pay a barangay idiay Guimba, Nueva Ecija tapno aramiden a ₱20 kada kilo ti minimum a panaggatang ti nabasa nga irik tatta a bulan ti Hulyo. Kunada, dumandanon iti ₱14 kada kilo ti puonan iti irik ngem magatgatang laeng daytoy iti presyo a ₱10-12. Iti kapatur ti panagaani, adda dagiti komersyante a nangibagsak pay ti presyo iti ₱5/kilo.

Awan ti pasilidad a pagpamagaan ken awan met dagiti trak tapno maipan dagiti mannalon ti apit da iti National Food Authority. Kurang iti pondo ti ahensya tapno masuportaran dagiti mannalon. Gapu ditoy, mapilpilitan da nga awaten ti panangbarat dagiti komersyante kadakuada.

Ti Nueva Ecija, partikular ti Guimba ti maysa kadagiti kadakkelan a prodyuser ti bagas. Iti datos para iti umuna a kwarto ti 2023, nakaapit daytoy ti 345,547 metriko tonelada (MT) ti pagay. Daytoy ket 39.8% ti kabuklan a produksyon ti pagay iti Central Luzon. Bukbuklen met ti Central Luzon ti 18.1% ti nailyan nga apit ti pagay.

Idi Hunyo, nagitakder ti NFA ti ₱63.9 milyon a Rice Processing System (RPS) II Facility idiay Muñoz City. Nasurok 19 kilometro ti kaadayo daytoy idiay San Roque, ken kabaelan daytoy nga agserbisyo iti agingga 6,000 a mannalon. Idiay Guimba pay laeng, adda ti mapatta-patta a 7,500 – 15,000 a mannalon.

Malaksid iti ₱20 a presyo, kiniddaw met dagiti mannalon nga ibasura ti Rice Liberalization Law (RLL) wenno RA 11203 gapu ta kunada nga idurduron laeng daytoy ti gubyerno a mangnamnama iti agrikultura ti sabali a pagilyan para iti pagkasapulan dagiti Pilipino.

Nairut a sinuportaran dagiti komersyante ti panaglayus ti imported a bagas tapno ad-adda pay nga ibagsak ti presyo ti lokal nga irik. Iti daytoy a kasasaad, maluglugi ken ad-adda a mailumlumlom iti utang dagiti mannalon ti pagay. Dagiti laeng trader ken importer ti agnumnumar.