Laksiden ti ubbaw a kapya, agpinget iti dana ti gubat ti umili
Sigurado nga ipasaw ni Marcos iti maikapat nga State of the Nation Address ti programa ti “kapya ken panagdur-as” nga itantandudo ti rehimen. Aramaten na daytoy nga okasyon tapno mapalakpakan dagiti pasista a gamat ken alipures na iti “panangrebbek iti armado a risiris.” Kagiddan daytoy, kaluban na dagiti nakaro a panagabuso iti bileg ken panangrabngis kadagiti demokratiko a karbengan, iti kasyudadan ken nangruna iti kaaw-awayan.
Ubbaw ken eppes ti “kapya ken panagdur-as” a linaon ti “National Action Plan for Unity, Peace and Development” ni Marcos. Maysa daytoy a manangallilaw a karatula tapno kaluban ti kinapudno ti nasaknap a kinarigat, panagbisin ken panagsagaba ti manopulo a milyon a mannalon ken mangmangged ken awanan pagsapulan. Panggep daytoy nga ipaaklon iti umili a gasat da ti sagsagabaen da a pannakaidadanes ken pannakagungundaway tapno pilayen ti pakinakem ken pigsa da nga agsalaknib ken lumaban ken parukmaen isuda iti bileg ti terorista nga estado.
Iti linged ti “kapya,” ar-aramaten ni Marcos dagiti armado a pwersa ti estado iti panangipataw ti linteg militar iti kaaw-awayan tapno pawilan ti panaglaban ti masa a mannalon. Panggep daytoy a siputan ti tunggal garaw ti bumaryo, kontrolen ti suplay ti taraon ken komersyo, uray ti oras ti panagtrabaho dagiti mannalon iti taltalon. Maob-obligar amin nga agpa-“clear” iti nagan da ken “makitinnulong” kadagiti upisyal militar. Dagiti lider ken aktibo iti timpuyog ti mannalon ket saan a masarsardengan. Agsusumbangir dagiti kaso ti pammapatay, panagtiliw ken iligal a panagibalud, tortyur ken dagiti masaker, panagkanyon ken panagitennag ti bomba asideg kadagiti komunidad.
Tapno kigtoten dagiti bumaryo, agkamkampo ti pangkat-pangkat dagiti soldado kadagiti baryo ken us-usaren da a baraks dagiti eskwelaan wenno barangay health center. Rirriribuken da iti kinaulimek ti bumaryo iti panagbartek, panagsugal, panagdroga ken awan turturong na a panagpappaputok ti paltog. Iti nagan ti “depensa a pangteritoryo,” pwersado a rekrekruten dagiti soldado dagiti mannalon kadagiti paramilitar a grupo a CAFGU ken Barangay Intelligence Network tapno usaren isuda laban kadagiti kabaryoan da.
Iti nagan ti “panangingato iti kapasidad” dagiti komunidad iti kasyudadan, ar-aramaten ni Marcos dagiti armado a pwersa na tapno pawilan ti karbengan dagiti mangmangged, mala-mangmangged, kabataan-estudyante ken dadduma pay a sektor iti kasyudadan, dagiti unyonista ken dagiti aktibista iti pagadalan ken komunidad ket maipaspasidong iti sarbeylans ken pammutbuteng tapno pagsardengen iti panag-organisa ken panagtulong kadagiti kapada da. Kas iti kaaw-awayan, maar-aramat a taktika ti pananglipit ken awan-sarday a panagpangta kadagiti pamilya da tapno pwersaen isuda a sumurot iti pagayatan ti militar ken pulis.
Engrande a panangallilaw iti masa a mannalon ti ipanpannakkel ni Marcos a “panangiwaras ti titulo” idinto a kaadwan kadagidiay ket sigud nga iggem dan a kolektibo a titulo (Certificate of Land Ownership Award) iti sidong ti “agrarian reform communities,” karaman dagiti daga a siguden a naiwaras ti rebolusyonaryo a tignay kadagiti mannalon ken katutubo, a nagudwa-gudwa tapno nadardaras a gatangen wenno agawen ti dadakkel a managkamkam ti daga.
Nalalawa a daga ti isubsubasta ni Marcos kadagiti gangannaet a dadakkel a kapitalista iti langa ti “panagpaabang” iti agingga 99 a tawen. Pinullo a ribo a mannalon ken dagiti katutubo ti mapadpadisi tapno wayaan dagiti plantasyon, minasan, dagiti proyekto a pang-enerhiya, turismo ken dadduma pay nga operasyon ti dadakkel a kumpanya a gangannaet ken lokal. Guyguyugoyen isuda ni Marcos nga agpuonan nga awan wenno nganngani awan ti bayadan da a buwis. Sigurado a nadagdagsen pay nga kontra-umili ken kontra-nasyunal a patakaran ti imandar ni President Trump ti US iti paspasurot a ni Marcos iti panagkita da idiay White House.
Bagbagi da laeng ti loklokuen da Marcos, dagiti upisyal militar ken kakunsabos da iti NTF-Elcac iti panagipanpannakkel nga asideg dan a marebbek ti New People’s Army (NPA). Maymaysa laeng kanon ti larangan gerilya iti intero a pagilyan, ngem mayorya pay laeng kadagiti pangkombat a batalyon ti AFP ket nakapakat laban iti NPA iti intero a pagilyan.
Ar-aramaten ni Marcos ti sumagmamano a nagtraydor iti masa tapno agkanta ti pammadayaw iti “kapya ken panagdur-as” na. Isuda ket agpapada a reaksyunaryo nga espesyal nga ahente tapno agisawang ti disimpormasyon ken inuulbod laban iti rebolusyonaryo a tignay.
Ti “kapya” ni Marcos ket kinaulimek ti tanem dagiti biktima iti pasista a panagari na. Ramrambakan ti imperyalismo a US ken dagiti lokal nga agar-ari a dasig ti kinaulimek nga ipanpannakkel ni Marcos tapno siwayawaya da a kamkamen ti daga ti masa a mannalon, rebbaen dagiti banbantay ken karayan, gamruden ti kinabaknang ti pagilyan, takawen ti kaban ti pagilyan ken itakder iti pagilyan ti turay ti pwersa a militar ti US.
Daytoy nga ubbaw a “kapya” ni Marcos ken ti NTF-Elcac ken AFP na ket dakkel a tubeng iti saritaan iti kapya iti NDFP. Lapped met ti agtultuloy a panangkamat, panangibalud ken pammapatay kadagiti konsultant ken mangibagi ti NDFP, kaniwas kadagiti sigud a katulagan. Saan a magun-od ti nainkalintegan, mamagwayawaya ken mataginayon a kapya agingga a saan a sangsangwen ken risrisuten dagiti basaran a parikut a ramut ti armado a risiris iti pagilyan, ken nu ti laeng panggep ket parmeken, pawilan ken pasukuen ti amin a lumablaban.
Kasapulan a laksiden ti umili a Pilipino ti ubbaw ken eppes a kapya ni Marcos. Iti sango ti kumarkaro a panagikuspil, kumarkaro a langa ti panangidadanes ken panaggundaway ken panagkaro ti krisis ti bulok a sistema a malakolonyal ken malapyudal, awan ti sabali a pagpilyan ti umili a Pilipino nu saan a ti dana ti armado a dangadang. Ti armado a dangadang ti kapigsaan nga armas ti umili tapno salakniban ti karbengan, biag ken pagbiagan da. Nu awan ti armado a dangadang ti umili, ti imperyalismo a US ken ti agar-ari a dasig ket saan nga agpatengga a mangidadanes ken manggundaway iti umili.
Iti laksid kadagiti sinagaba a dangran gubway ti bukod a pagkapuyan ken iti sango ti todo nga atake ti AFP, determinado ti New People’s Army nga agpinget iti dana ti armado a dangadang, ilinteg dagiti sigud a pagkapuyan ken papigsaen ti rebolusyonaryo a panaglaban. Iti panangidaulo ti Partido, tuloy-tuloy a lumawa ken pumigsa ti NPA ken ti base a masa na iti intero a pagilyan. Agtaltalinaed a nadam-eg ti daga tapno umabante ti armado a dangadang ken balbaliw a papigsaen dagiti larangan gerilya tapno agserbi a sadiri ti panaglaban ti umili para iti wayawaya ti pagilyan ken kagimongan.