Editoryal

Makasuluka ang baho sang burukrata kapitalismo sa idalom ni Marcos

, ,

Ang pagkadiskaril sa paghukom sang kaso nga impeachment batuk kay Sara Duterte isa ka barahubal nga pagbusal sa mabaskog nga singgit sang pumuluyo para siya ang pasabton sa maanomalya nga paggamit sang ginatos ka milyon ka piso nga pondo sang banwa kag iban pa nga malala nga kaso sang korapsyon kag pagpang-abuso sa gahum.

Nagdesisyon ang bilog nga Korte Suprema kag mayoriya sang Senado, upod ang kadam-an sang mga kaalyado ni Marcos, kabaliskaran sa handum sang pumuluyo nga pasabton kag silotan ang mga korap nga upisyal kag naga-abusar sa mga sikreto nga pondo sang reaksyunaryong gubyerno.

Sa tikang nga ini, nagpangibabaw ang impluwensya kag interes sang nagkalain-lain nga burukrata-kapitalista nga pampulitika nga paksyon. Ginapakita sang pagbasura sa impeachment ang nagasingki nga pampulitika nga maniobrahanay kag banggianay, kag kunsabuhay kag akomodasyon, sang nagkalain-lain nga paksyon sang nagahari nga sahi.

Pinakaulihi lang ini sa pila ka sulit na nga sampukanay sa tunga sang mga Marcos kag Duterte. Ang madalom nga awayan nga ini sang mga pinakabat-ulan nga hubon sang pasista kag kawatan, upod na ang nagkalain-lain nga paksyon sang mga reaksyunaryo nga nagaharing sahi, ang sigurado nga magasagrab pa sa nagkalain-lain nga dagway kag pamaagi, ilabi na nga nagatutok na sila tanan sa eleksyon 2028.

Sa ginhimo nga pagtiyog-tiyog kag paghampang sa kaugalingon nga laye kag mga proseso sang reaksyunaryong gubyerno, ginpaslaw sang Korte Suprema kag Senado ang handum sang pumuluyo nga pasabton sa korapsyon si Sara Duterte. Ginapaabot sang pumuluyo ang higayon nga busisi sa publiko ang ginhimo niya nga pag-gasto sa ₱612.5 milyon bilang bise presidente kag sadto tiglikom sang Department of Education. Apang labaw diri, ginahulat nila ang paghukom agud maladlad kag mabuyagyag ang patakaran sang korapsyon sa bilog nga nagahari nga reaksyunaryong gubyerno.

Nakahibalo ang pumuluyong Pilipino nga ang pagwaldas ni Duterte sa pondo sang banwa ang repleksyon lamang sang mas malala kag mas masangkad nga korapsyon sang bug-os nga nagaharing reaksyunaryo nga gubyerno. Ang panawagan nga siya ang pasabton kag silotan ang kabahin lang sang singgitan para pasabton ang tanan nga upisyal nga nagapagusa sa gahum.

Ang malala nga kaso sang korapsyon kag pagpangawat sa gubyerno sa idalom sang amay niya nga si Rodrigo Duterte, subong ginalabawan pa sang barahubal nga pagpangawat sa idalom ni Ferdinand Marcos Jr—ang subong nga hari sang mga kawatan sa gubyerno. Ang sadto pila ka napulo ka bilyon ka piso nga ginbulsa ni Duterte ang gindaog sang subong ginatos ka bilyon nga ginhugakom ni Marcos sa Maharlika Investment Fund, “confidential and intelligence funds,” wala tuo nga proyektong imprastraktura kag nabawi na nga mga kinawat nga manggad sang iya nga pamilya.

Tuman ang pag-antus sang pumuluyo sa malala nga korapsyon sang pinakamataas nga upisyal sa gubyerno. Lakip sa resulta sini ang kasan-o lang nga inagihan nga lapnagon nga pagbaha, nagatinaas nga presyo sang bugas kag mga balaklon, nagadako nga sukot sa inutil nga mga serbisyo publiko, pagpamalibad sang estado nga imando ang umento sa sweldo, pagpang-agaw kag pagbalhin-gamit sa duta, pagdagsa sang imported nga produkto, pagwasak sa kapalibutan, kawad-on sang suporta sa mga biktima sa kalamidad, pati na ang malala nga pagpangdaya sa eleksyon, malubha nga paglapas sa tawhanon nga kinamatarung kag pasista nga kapintas.

Kakunsabo ukon kasosyo nila ang dalagko nga negosyante kag mga dumuluong nga kapitalista kag mga bangko nga napadyaan sang mga kontrata sang gubyerno. Makakuha sila sang mga kikbak kag suhol, kag iban pa nga benepisyo halin sa ila nga gahum ukon impluwensya. Gamit sang mga burukrata kapitalista ang ila nga gahum agud paburan ang ila interes, kag sang ila mga himata, abyan ukon kaalyado.

Ginapabakod kag ginapatuman nila ang mga laye ukon programa nga pabor sa mga dumuluong nga dalagko nga kapitalista nga magapangapital. Paborito sang rehimen Marcos, pati na sang mga nagligad nga burukrata-kapitalista nga rehimen, ang mga proyektong imprastraktura-mga karsada, taytay, pati na mga “flood control projects” kon sa diin naandan na nga indi magnubo sa 10% sang kantidad sang proyekto ang ila nga ginabulsa.

Sa pamulong-pulong kasan-o lang ni Marcos sa Kongreso, nagpakita siya nga akig sa mga palpak nga proyektong kontra-baha, para lang makalikaw sa pagpanukot sang pumuluyo. Ang matuod, kada isa sadto ang maukod nga ginrepaso ni Marcos agud siguraduhon nga wala sang proyekto nga indi mag-amot sa nagadako nga nagadako niya nga nakawat. Akig si Marcos sa mga nagasal-ot sa badyet nga mga proyekto nga wala una ginapasiguro ang ila nga porsyento ngaa amot.

Sa atubang sang mga ini, labi nga nagabaskog ang handum sang pumuluyong Pilipino nga sukton kag pasabton ang mga burukrata-kapitalista nga nagapigos kag nagapa-antus sa ila. Sa tunga sang indi masolbar-solbar nga krisis sa ekonomiya sang nagaharing sistema sa Pilipinas, labi nga nangin barahubal, sakon kag wala sang pugong ang paggamit nila sa gahum para sa pagpamanggad, samtang pabug-at nga pabug-at ang ginapatong nga buhis kag sulukton nga ginapapas-an sa pumuluyo. Nagadako nga nagadako ang utang sang Pilipinas nga ginapapas-an sa pumuluyo.

Bisan ano pa ang ginagamit nga rason ligal, ang ginhimo nga pagharang sang Korte Suprema kag Senado kay Sara Duterte batuk sa impeachment, sa pinaka-esensya, pagpangapin sa burukrata-kapitalismo kag sa kabilogan nga nagakadunot nga sistemang malakolonyal kag malapyudal. Mas sini nga ginapasagrab ang handum sang pumuluyo nga tapuson ang nagahari nga sistema nga gintukod sa pundasyon sang korapsyon kag pagpagusto sa manggad sang pipila. Makasuluka na ang nagasungaw nga baho sang garuk nga nagahari nga sistema.

Sa pagbasura sa impeachment, ginahangkat sang rehimen Marcos kag tanan niya nga alipures ang mga sektor kag grupo nga nga sadto nagahipos kag nagapawala kag nagahulat lang, nga maghambal kag magpakigbahin sa pagpakigbato sang pumuluyo. Napukaw nga magpahayag ang madamo nga tawong-simbahan, abogado, mga manunudlo, doktor, nars, gagmay nga propesyunal kag iban pa, agud ipahayag ang ila reklamo batuk sa korapsyon kag abuso sa gahum. Iangot kag isahon ang ila tingog sa mas mabaskog nga singgit kag paghimakas sang mga sandigan kag demokratiko nga sahi para sa makabuhi nga sweldo, pagpanubo sang presyo sang mga balaklon kag sukot sa serbisyo, matuod nga reporma sa duta, regular nga trabaho, kinamatarung sa palangisdaan, libre nga serbisyong pabalay, nagakaigo nga badyet sa edukasyon kag iban pa.

Samtang ginapabaskog ang nagahiliugyon nga tingog sang banwa para batikuson ang pagdiskaril sa paghukom kay Sara Duterte, dapat nga palanugon ang singgit sang pumuluyong Pilipino batuk sa imperyalismo, pyudalismo kag burukrata kapitalismo—ang tatlo ka ulo nga man-og nga nagasambod kag amat-amat nga nagapatay sa pumuluyo.

Samtang nagamartsa sa kadalanan agud ipahayag ang pinakamabaskog nga protesta, dapat usuyon ang banas padulong sa kabukiran para pasangkaron kag pabaskugon ang armado nga pakig-away sang Bagong Hukbong Bayan. Paagi lamang sa rebolusyonaryong paghimakas, lubos nga madugmok ang garuk nga sistema kag matib-ong ang matuod nga demokrasya sang banwa.

Makasuluka ang baho sang burukrata kapitalismo sa idalom ni Marcos