Ap-apuraen itatta ti Bluebird Merchant Ventures Ltd (BMV), kumpanya a nakarehistro iti British Virgin Islands, dagiti proseso ken permit tapno marugian ti Batangas Gold Project iti Lobo, Batangas. Kasosyo ti kumpanya nga Alpha-Diggers Inc, target daytoy a makakali ti 440,000 onse wenno 12.43 tonelada a balitok iti 1,164 ektarya a saklawen ti panagminas.

Idi Hunyo, inikkan ti kumpanya ti permit tapno iyaramid ti kasapulan a panagadal ken panagisagana para iti “underground mining operation.” Kasilpo daytoy iti immuna a permit para iti eksplorasyon nga inted iti Mindoro Resources Limited (MRL) a sigud nga agminminas iti ili ti Lobo. Saklaw ti proyekto dagiti barangay ti Nagtoctoc, Nagtaluntong, Mabilog na Bondoc ken Sawang.

Nayon iti nasao a minas, adda pay maysa a minasan ti BMV iti Barangay Balibago nga addaan lawa a 1,011 ektarya. Nakapa-uneg ti dua a proyekto iti maysa a Mineral Sharing Production Agreement (MPSA) nga addaan bisa aginggana 25 tawen. Salputen ti dua a minasan ti kadakkelan a kabambantayan ti Lobo kas ti Mt. Naguiling, Mt. Masalakot-Nalayag Monolith, Mt. Lobo-Bangkalan ken Nagpatong Peak.

Siguden a sinupiat dagiti residente ti Lobo ken kabangibang nga il-ili ti proyekto a panagminas gapu iti ipaay daytoy a didigra iti aglawlaw. Idi 2015, inaklon ti MRL a plano daytoy nga agusar ti makasabidong a kemikal a cyanide para iti panagminas. Adda ti panagdanag nga aglapyas ti kemikal manipud iti minasan agturong iti karayan ti Lobo ken rumuar iti baybay. Pagpeggaden daytoy ti Verde Island Passage, ti maaw-awagan a sentro dagiti sentro ti marine biodiversity wenno kinabaknang pangbaybay iti intero a lubong. Laksid kadaytoy, mabalin a sagipsipen daytoy ti daga ken lumaok iti mainum a danum.

Dadduma pay manangdadael a proyekto

Laksid iti ganggannaet a panagminas iti Lobo, nagduduma a pagminasan ken dagiti proyekto iti enerhiya, ekoturismo ken dadduma pay nga imprastruktura a manangdadael iti aglawlaw iti iyar-aramid iti Batangas. Adda ti lima nga MPSA, dua a pammalubos tapno agproseso ti mineral, walo nga aplikasyon para iti MPSA, ken 35 aplikasyon para iti eksplorasyon iti probinsya.

Iti ili ti Taysan, agtultuloy ti operasyon ti panagkwari ti Republic Cement and Building Material Inc, kumpanya ti CRH-Aboitiz, a mangdaddadael ti bambantay, bangkag ken karayan.

Iti San Juan, 12 barangay ti nakasagana a saklawen ti proyekto a geothermal kabayatan a sangsangwen ti sumagmamano a barangay iti Rosario ti “proyekto a pagdur-asan” ti San Miguel Corporation. Agtultuloy met laeng ti panangipatakder kadagiti planta a pang-industriya kadagiti ili a saklaw ti Batangas Bay karaman dagiti terminal ti Liquefied Natural Gas (LNG) a mangmangted ti nakaro a polusyon iti angin ken baybay.

Iti laud ti Batangas, rinib-ribu nga ektarya ti daga a pagubraan ti suksukatan-usar para iti nalalawa nga planta a solar ti dadakkel a burgesya kumprador kas ti pamilya a Legarda ken Roxas. Laksid pay ditoy ti rinib-ribu nga ektarya a “pinadur-as” tapno agbalin a lugar-liwliwa ti nababaknang kas ti Sandari-Batulao wellness village, Batulao Artscapes, Punta Fuego, Hamilo Coast ken dadduma pay.

Agtultuloy met ti ekspansyon wenno panagpalawa iti Batangas International Port nga nakasagana a mangpatakyas iti ginasut-ribu a nakurapay nga agnanaed iti nasurok 30 barangay ti Batangas City nga adda iti aglawlaw daytoy. Panggep daytoy nga usaren ti pantalan iti panangiruar ti maminas a balitok, pilak ken tanso mapan iti sabali a pagilian.

59th IB: Ahente ti panaggamrud

Tapno masigurado ti todo a panaglarga dagitoy a proyekto, awan-sarday nga operasyon ti irusrussuat ti 59th IB iti probinsya. Iti agdama, kangrunaan a saksaklawen dagiti operasyon a kombat daytoy ti nagsasabatan dagiti barangay kadagiti kabambantayan ti Lobo, Taysan ken San Juan para iti Batangas Gold Project.

Iti rekord ti Ang Bayan, saan a bumaba iti 60 dagiti kaso ti panaglabsing iti karbengan-tao ti 59th IB manipud timmugaw ni Marcos iti poder. Karaman iti nakaam-ames a krimen daytoy a yunit ti panampapatay iti 9-tawen a ni Kylene Casao idi Hulyo 18, 2022 iti Taysan ken iti mannalon nga addaan kinakurang iti panagpanunot a ni Maximo Digno idi Hulyo 26, 2022 iti Calaca. Daytoy met laeng a yunit ti mangiyun-una iti panagusar ti Anti-Terrorism Law tapno kasoan ken lipiten dagiti manangsalaknib ti karbengan-tao. Idadauloan ti berdugo a ni Lt.Col. Ernesto R Teneza Jr ti 59th IB nga agin-indeg iti Barangay Tulos, Rosario, Batangas.