Protesta ti mannalon laban iti liberalisasyon, bimmuelo manen idiay India
Idi Marso, inallukoy ti Communist Party of India-Maoist ti rinib-ribu a mannalon nga ituloy ti protesta da agingga a saan da magun-od dagiti kiddaw da. Manipud katengngaan ti Pebrero, nagtultuloy dagiti pangmasa a panagtignay a linaukan ti 30,000-50,000 mannalon tapno irupir ti nainkalintegan a presyo ti pananggatang kadagiti produkto da ken panangipatungpal kadagiti kari ti agturturay a partido a Bharatiya Janata Party (BJP) iti napalabas a dua tawen.
Sakay kadagiti traktora da, ginandat dagiti mannalon nga idanon idiay Delhi, kabisera ti India, ti protesta da ngem sinerraan ken winara ida idiay Shambu, maysa nga ili a 200 kilometro ti kaadayo iti kabisera. Manipud Pebrero 13, namin-ano a rinebba dagiti soldado ken pulis ti protesta da babaen iti panangitupak ti bomba a teargas usar dagiti drone ken panangpaltog usar ti pudno a bala ken rubber bullets. Saan a bumaba iti dua a raliyista ti natay ken ginasut ti nasugatan. Adda dagiti nabengngeg ken nabulag gapu iti panagatake. Kaaduan kadagiti limmaok iti protesta ket manipud iti estado ti Punjab ken Haryana.
Idi Marso 14, nagturong idiay Delhi ti 5,000 kadakuada iti panangidaulo ti Samyukt Kisan Morcha (Di Pulitikal) ken Kisan Mazdoor Morcha. Imbagi da ti saan a bumaba iti 40 unyon a pang-agrikultura a kalaok iti protesta iti pannakipagdayologo iti gobyerno nga Indian.
Ti kabarbaro a pugso ti panagtignay ket kasilpo ti nasurok maysa tawen a protesta ken panagkampo dagiti mannalon idi 2020-2021 a nangpasanud iti tallo a linteg a nangpanggep nga ipauneg ti sektor ti agrikultura kadagiti patakaran a liberal. Maysa kadagiti kari idi ni Narenda Modi, daulo a ministro ti India, ti panagdoble ti birok dagiti mannalon sakbay nga aglippas ti agdama a termino na intuno 2025.
Dua tawen kalpasan dagiti kari, nagudua ti birok dagiti mannalon. Nakarkaro, ganggandaten ti rehimen a Modi nga ilusot ti liberalisasyon iti linnakuan ken pribatisasyon dagiti serbisyo iti agrikultura a saan nga ipadpadalan iti parlamento.
Iti agdama a panagtignay, iruprupir dagiti mannalon a pasingkedan ti estado ti minimum price support (MSP) wenno presyo ti pananggatang ti estado kadagiti produkto laban iti panangbarat dagiti komersyante ken killaat a panagtupak ti presyo ti merkado. Kunada, rumbeng nga ikeddeng ti MSP a 50% a nangatngato iti gastos da iti produksyon tapno masigurado a mabiag da dagiti pamilya da. Panawagan da a saklawen na amin dagiti mula ken saan laeng iti 23 mula kas ti ipatpatungpal ti BJP.
Kasilpo na, impanawagan da ti panangibasura kadagiti katulagan a sinerrek ti India iti World Trade Organization ken saan a panagserrek iti aniaman a katulagan para iti “nawaya a linnakuan.” Kinundenar da ti panangiduron ti nabileg a bloke iti WTO para iti panangibasura ti sistema nga MSP kas maysa a porma ti subsidyo. Supsuppiaten da met ti panangiduron ti WTO para iti panangikkat ti subsidyo iti abono, pestisidyo, bin-i, kuryente ken dadduma pay a serbisyo a nakaro a kasapulan dagiti mannalon.
Iruprupir dagiti mannalon ti panangunas kadagiti utang da, a naiballigi da kadagiti panagtignay idi 2020-2021. Impanawagan da met ti hustisya para iti 750 mannalon a natay gapu iti panagranggas ti estado kadagitoy a panagtignay.
Ti pannakidangadang dagiti mannalon ket saan a nakasina iti pannakidangadang ti dadduma pay a sektor ti gimong nga Indian, partikular iti pannakidangadang dagiti Adivasi (nailian a minorya), kuna iti CPI-Maoist. Agpada a panggep dagitoy a panagtignay a salakniban ti kinabaknang ken nainsigudan a rekurso ti pagilian. Iti kasdiay, rumbeng a suportaan daytoy ti amin a demokratiko a sektor ti gimong nga Indian kas iti panagsuporta da kadagiti protesta idi 2020-2021. Adda iti 40%-60% ti 1.4 bilyon nga umili nga Indian ket mangnamnama iti agrikultura. Nasurok kagudua kadakuada ket awanan bukod a daga, ken ti dadduma ket babassit a mannalon.