Irigasyon ken kumpensasyon, panawagan dagiti mannalon
Manipud Ilocos agingga Bicol, agpapada ti arungaing dagiti mannalon iti kinainutil ken panagbaybay-a ti rehimen Marcos iti sango ti nasaknap a danyos iti agrikultura nga intunda ti agsaruno a didigra a bimmaut iti pagilyan.
Nakidayalogo dagiti mannalon manipud iti Malolos City, Plaridel ken Calumpit, amin iti Bulacan, iti National Irrigation Administration idi Setyembre 26, tapno irupir ti madagdagus a panangisimpa kadagiti sistema ti irigasyon a dinadael ti El Niño ken La Niña. Kunada, ti saan a nasimpa nga imprastruktura ti irigasyon ket nangitunda ti paulit-ulit a panaglayus iti panawen ti panagngato ti danum wenno high tide, nalabes a pannakadadael dagiti mula da ken panagserrek ti danum ti baybay kadagiti taltalon da.
Kunada, bayat a maisimsimpa ti imprastruktura kas naunday a solusyon, nasken a dagus a mangilatang ti gubyerno kadagiti kasapulan a ramit, kas kadagiti motor pump ken deep well wenno bubon, tapno dagus a sungbatan ti pagkasapulan iti produksyon.
Iti Ilocos Norte, dimmanunen iti ₱87 milyon ti perdi kadagiti mula, karaman ti nayon a ₱385,000 a gatad ti napukaw a taraken nga ayup gapu ti Bagyo Julian a simmaplit idi Oktubre 2. Bumangbangon pay laeng ti prubinsya manipud iti agsasaruno nga epekto ti El Niño ken dagiti napalabas a didigra, kabilang ti panaglayus manipud iti Bagyo Carina ken angin nga abagat, a nalabes a nakaapektar iti sektor ti agrikultura.
Ipetpetteng dagiti mannalon ditoy ti ₱25,000 subsidyo iti produksyon, ₱15,000 subsidyo para kadagiti mangngalap, ken ₱10,000 tulong a pinansyal para iti amin a naapektaran ti bagyo ken dagiti panaglayus.
Idiay Bicol, subsidyo ken kumpensasyon met ti panawagan dagiti mannalon manipud iti Libon, Albay ken Nabua ken Bato, iti Camarines Sur. Dandani 400 ektarya ti kapagayan ti agtaltalinaed a nalmes iti layus gapu iti agsaruno a bagyo. Kaadwan ditoy ket maani koman idi Setyembre. Agbaybayag ti layus manipud maysa agingga dua a bulan sakbay nga ages-es, ken dumandanon iti kangato a paga’t siket aginga labes ti tao (agarup 6-7 a kadapan). Mapatta-patta a 90-100% ti naperdi a mula kadagiti nalayus a kapagayan. Panawagan dagiti mannalon ti panangiwayat kadagiti dike, tulong para iti panaggatang ti farm inputs ken puonan para iti panagisagana ti daga ken iti panagmula.