Ikaduha nga paghari ni Trump, pamahog sa mga mamumugon kag pumuluyo sa US kag bilog nga kalibutan
Sadtong udto sang Enero 20 sa Washington DC, nanumpa si Donald Trump isip ika-47 nga president sang US kag pamunuan sang pinakamapang-gyera nga imperyalista sa kalibutan. Liwat siya nga magapungko sa poder matapos ang una niya nga termino sadtong 2016-2020. Magatindog siya nga presidente sa isa ka senado kag kongreso nga dominado sang iya nga mga ka-partido. Nagtambong sa iya inagurasyon ang iya mga tigsuporta nga bilyunaryo kasubong nila Elon Musk, Jeff Bezos kag Mark Zuckerburg, mga tag-iya sang pinakadalagko nga kumpanya sa teknolohiya sa bilog nga kalibutan.
Sa ila nga pamulong-pulong, ginpamatud-an ni Trump ang mga neopasista kag imperyalista nga patakaran nga una na nga ginpalanog nga igapatuman sang iya nga rehimen.
Nagdeklarar siya sang “national emergency” para ilunsar ang “pinakadalagko nga programa sa deportasyon sa maragtas sang Amerika” nga nagapadayon sa kontra-migrante kag rasista nga patakaran sang iya una nga pagpungko. Kabahin sa target nga ideport ni Trump ang ginabulubanta 370,000 Pilipino nga indi dokumentado sa US. Igapadayon man niya ang pagpatukod sang “border wall” ukon pader sa dulunan sang US kag Mexico kag pagpahugot sa mga patakaran sang migrasyon.

Sa iya una nga adlaw, gin-anunsyo niya ang pila sa mga kasuguan ehekutibo nga tuyo niya ipagwa. Kabahin diri ang indi magnubo sa 10 patakaran sa imigrasyon, pagkakas sa pagkilala sang iban nga kasarian sa gubyerno, paghalin sang US sa kasugtanan kaangot sa pagbag-o sang klima (Paris Climate Accords) kag pagkakas sang regulasyon sa produksyon sang lana kag LNG.
Padayon man nga lagson ni Trump ang mga grupo nga demokratiko kag progresibo kag mangin ang mga institusyon nga nagatib-ong sang mga kinamatarung sibil kag kontra sa mailitarista nga patakaran sang imperyalistang US.
Sa pihak nga bahin, palaparon ni Trump ang pribilehiyo nga ginahatag sa paborito niya nga mga monopolyo kapitalista sa patag sang teknolohiya, enerhiya, pinansya, real estate kag industriya sang armas. Nagpasalig siya nga “pagamayon ang gubyerno” para kakson ang mga regulasyon sa mga monopolyo nga kumpanya sa kahalitan sang mga empleyado kag mamumugon nga Amerikano. Kadungan sini, panubuon niya ang buhis sa pinakadalagko nga kumpanyang Amerikano, halin 21% padulong 18%. Indi magnubo sa 13 bilyunaryo ang natalana nga mangin kabahin sang iya nga gabinete.
Ilabi nga ginpabaskog ni Trump ang iya agresibo nga patakaran sa angtanay pangluwas. Bag-o makapungko sa poder, paga-angkunon (pwersahan man ukon baklon) ang Greenland, isa ka isla nga may kaugalingon nga gubyerno nga may awtonomiya nga nakapaidalom sa Denmark. Nagalaway si Trump sa isla tungod sa balor sang estratehiyang militar sang US. Sa iya nga pamulong-pulong, ginsulit niya ang paandam nga agawon ang Panama Canal, kung sa diin naga-agi ang 40% sang mga baligya nga gina-import kag gina-eksport sang US.
Para mabawi ang pagtiurok sang produksyon sa US, masami ginayawyaw ni Trump sa panahon sang kampanya ang pagpataas sang taripa (10%-20%) sa tanan nga mga produkto nga nagasulod sa US halin sa iban nga pungsod, kabahin ang halin sa Pilipinas. Pinakamataas ang tuyo niya nga ipatuman nga taripa (tubtob 60%) sa mga produkto halin sa China, nga ginakabig sang US isip estratehiko nga karibal.
Kadungan sini, ginalauman nga padayon nga magapatuman si Trump sang mga sangsyon ukon tikang pagpang-ipit sa ekonomya sang Venezuela, Cuba, Iran kag mga pungsod nga nagatib-ong sang ila nga independensya.
Sa idalom ni Trump, wala sang ginalauman nga pagbag-o sa mapang-gyera nga pakig-upod sang US sa karibal sini nga mga imperyalistang China kag Russia. Sa likod sang iya mga pahayag nga “kontra-gyera” ang militarista nga panindugan nga “kalinong paagi sa kusog.” Ang ginaduso niya nga untat-lupok sa tunga sang Russia kag Ukraine, ginapabaskog ni Trump ang iya angot sa maki-Tuo kag neo-pasista nga mga partido kag rehimen sa EU.
Ginaangkon ni Trump ang pagkadihon sang kasugtanan nga untat-lupok sa Gaza Strip, nga nagsugod sadtong Enero 19. Wala kasiguraduhan nga magadugay ang kasugtanan nga ini, ilabi pa kilala ang Israel sa kawala-pagtahod sa ano man nga pagsulundan kag kasugtanan. Sa pagkmatuod, adlaw-adlaw sini ginalapas ang untat-lupok nga ginsudlan sini sa Lebanon.
Igapadayon ni Trump ang maka-Zionista kag mapang-gyera nga patakaran sa Middle East. Halin pa sa iya una nga termino, bug-os ang iya suporta sa rehimen ni Benjamin Netanyahu kag sa okupasyon sang Zionista nga estado sa mga teritoryo sang Palestine kag lapaw pa. Gindayaw niya ang Abraham Accords kung sa diin ginpabaton kag ginhimo niya nga lehitimo ang pagpakig-angot sang Zionista nga estado sa mga pungsod nga Arabo.
Sigurado nga pabaskugon ni Trump ang pagpanulsol sang US sang gyera sa China. Ang rehimen ni Trump ang nagdihon sadtong 2017 sa estratehiya nga Free and Open Indo-Pacific, nga nagduso para sa mas malapad nga presensya militar sang US sa Asia, partikular sa South China Sea. Gindeklarar na sang napili niya nga tiglikom sang state department nga “kumprontahon” ni Trump ang China, nagapanguna paagi sa pagpa-armas kag pagpasilabot sini sa Taiwan. Matandaan nga si Trump ang una nga nagpatuman sang Enhanced Defense Cooperation Agreement sa Pilipinas kag nagduso para sa una nga lima ka base militar sang US sa pungsod.