Ikaduhang paghari ni Trump, hulga sa mga mamumuo ug katawhan sa US ug sa tibuok kalibutan
Niadtong udto sa Enero 20 sa Washington DC, nanumpa si Donald Trump isip ika-47 nga presidente sa US ug lider sa imperyalistang tigpasiugda sa gubat sa kalibutan. Subli siyang molingkod sa gahum human sa iyang unang termino niadtong 2016 hangtud 2020. Magabarog siyang presidente sa usa ka senado ug kongreso nga dominado sa iyang mga kapartido. Misalmot sa iyang inagorasyon ang iyang mga suporter nga bilyunaryo sama nilang Elon Musk, Jeff Bezos, ug Mark Zuckerberg, mga tag-iya sa pinakadagkung kumpanya sa teknolohiya sa tibuok kalibutan.
Sa iyang pamulong, gitinuod ni Trump ang mga neopasista ug imperyalistang palisiya nga una nang gipagarpar nga ipatuman sa iyang rehimen.
Nagdeklara siya og “national emergency” aron ipatuman ang “pinakadakung programa sa deportasyon sa kasaysayan sa Amerika” nga pagpadayon sa kontra-migrante ug rasistang palisiya sa iyang unang termino. Lakip sa target nga ideport ni Trump ang gibanabanang 370,000 ka Pilipinong wala’y dokumento sa US. Iya usab nga ipadayon ang pagtukod og “border wall” o pader sa utlanan sa US ug Mexico ug ang pagpahugot sa mga palisiya bahin sa migrasyon.

Sa iyang unang adlaw, gianunsyo niya ang pipila ka mga ehekutibong kamandoan nga plano niyang ipahamtang. Lakip dinhi ang dili moubos sa 10 ka palisiya mahitungod sa imigrasyon, pagtangtang sa pag-ila sa laing kasarian sa gubyerno, pagtangtang sa US sa kasabutan kalabot sa pag-usab sa klima (Paris Climate Accords) ug pagtangtang sa regulasyon sa produksyon sa lana ug LNG.
Padayon usab nga pagapig-oton ni Trump ang mga grupong demokratiko ug progresibo ug bisan pa ang mga institusyon nga nanalipud sa mga katungod sibil ug kontra sa militaristang palisiya sa imperyalistang US.
Sa pikas bahin, pagapalapdon ni Trump ang pribilehiyo nga gihatag sa paborito niyang mga monopolyo kapitalista sa natad sa teknolohiya, enerhiya, pinansya, real estate ug industriya sa armas. Nagsaad siya nga “pagamayon ang gubyerno” aron tangtangon ang mga regulasyon sa mga monopolyong kumpanya sa kaalautan sa mga empleyado ug mamumuong Amerikano. Dungan niini, paubsan niya ang buhis alang sa pinakadakung kumpanyang Amerikano, gikan 21% ngadto 18%. Dili moubos sa 13 ka bilyunaryo ang nakatakdang mahimong kabahin sa iyang gabinete.
Labaw nga gipakusog ni Trump ang iyang agresibong palisiya lambigit sa relasyong panggawas. Sa wala pa siya makalingkod, giangkon (pugos man o paliton) niya ang Greenland, usa ka islang nga adunay kaugalingong gubyerno nga may awtonomiya nga nakapailalum sa Denmark. Naglaway si Trump sa isla tungod sa importansya niini alang estratehikong militar sa US. Sa iyang pamulong, gisubli niya ang bahad nga ilugon ang Panama Canal, kung asa nagaagi ang 40% sa mga pamatigayon nga gina-import ug gina-export sa US.
Aron arestuhon ang pagtiurok sa produksyon sa US, kanunay ginayawyaw ni Trump atol sa kampanya ang pagpataas sa taripa (10%-20%) alang sa tanang produkto nga nagasulod sa US gikan sa laing nasud, lakip ang gikan sa Pilipinas. Pinakataas nga plano niyang ipahamtang nga taripa (hangtud 60%) alang sa mga produkto gikan sa China, nga ginaila sa US isip estratehikong karibal.
Dungan niini, gilaumang padayon nga magpahamtang si Trump og mga sangsyon o mga restriksyon sa ekonomiya batok sa Venezuela, Cuba, Iran ug uban pang nasud nga nanalipud sa ilang kaugalingnan.
Ilalum ni Trump, walay gilaumang kausaban sa agresibong pagtrato sa US sa kaaway niining mga imperyalista sama China ug Russia. Luyo sa iyang mga pamahayag nga “kontra-gyera” mao ang militaristang baruganang “kalinaw pinaagi sa kusog.” Ang ginaduso niyang hunong-buto tali sa Russia ug Ukraine nakaangkla sa pagdawat sa Russia sa mga kundisyon ng US. Samtang ginaasikaso ang Russia ug Ukraine, ginapakusog ni Trump ang iyang relasyon sa maki-Too ug neo-pasistang partido ug rehimen sa EU.
Ginaangkon ni Trump ang pagtunhay sa kasabutang hunong-buto sa Gaza Strip, nga nagsugod niadtong Enero 19. Walay kasiguraduhan kung magdugay kini nga kasabutan, ilabina nga ilado ang Israel nga walay pagtahod sa bisan unsang lagda ug kasabutan. Ang tinuod, adlaw-adlaw niining ginalapas ang hunong-buto tali Lebanon.
Pagapadayunon ni Trump ang pro-Zionista ug agresibong palisiya sa Middle East. Sukad pa sa iyang unang termino, bug-os ang iyang suporta sa rehimen ni Benjamin Netanyahu ug sa okupasyon sa Zionistang estado sa mga teritoryo sa Palestine ug labaw pa. Gipasidunggan niya ang Abraham Accords diin giila niya ug gihimong lehitimo ang pakigrelasyon sa Zionistang estado ngadto sa mga Arabong nasud.
Sigurado nga pagrabehon ni Trump ang pagpanulsol sa US og gubat batok sa China. Ang rehimen ni Trump ang nagpatuman niadtong 2017 sa estratehiyang Free and Open Indo-Pacific, nga nagduso sa mas lapad na presensya militar sa US sa Asia, partikular sa South China Sea. Gideklara na sa napili niyang kalihim sa state department nga “pagakumprontahon” ni Trump ang China, nag-una pinaagi sa pag-armas ug interbensyon niini sa Taiwan. Kahinumduman nga si Trump ang unang nagpatuman sa Enhanced Defense Cooperation Agreement sa Pilipinas ug nagduso alang sa unang lima ka base militar sa US sa nasud.