Iti sango ti komun nga arungaing, intakder idi Enero 25 dagiti mangmangged iti BPO (business process outsourcing), telekomunikasyon, drayber a taga-deliber ken dadduma pay a trabaho a patpatarayen dagiti digital platform (wenno dagiti sistema nga online) ti Coalition of Digital Employees-Artificial Intelligence wenno CODE-AI. Nabuangay ti nasao a koalisyon tapno mangibagi kadagiti mangmangged ken empleyado iti sango ti lumawlawa a panagaramat dagiti gangannaet a kumpanya ti teknolohiya nga AI. Bukbuklen ti CODE-AI ti BIEN, Riders Watch, Gabay sa Unyon sa Telekomunikasyon Supervisors-PLDT (GUTS-PLDT), Digital Justice, Computer Professionals Union, May Day Multimedia, Ecumenical Institute for Labor Education and Research.

Segun iti maysa a panagadal, 36% wenno 8.5 milyon a trabaho iti Pilipinas ti apektado ti panagaramat ti AI. Tallo a milyon ditoy ket dagiti trabaho a klerikal, nasurok 2.5 milyon iti panaglako ken serbisyo, 500,000 trabaho a teknisyan ken kagiddan a propesyon, ken 700,000 trabaho a propesyunal. Dandani dua iti tunggal 10 trabaho kadagitoy a tay-ak ti naikeddeng a mapukaw gapu iti AI.

Iti pay laeng industriya ti BPO, 300,000 trabaho ti manamnama a mapukaw iti sumaruno a lima a tawen gapu iti AI. Iti agdma, adun a kumpanya iti industriya ti agar-aramat ti AI para iti rutina a trabaho a klerikal ken panagsungbat kadagiti saludsod dagiti kliyente. Nayon a presyur kadagiti empleyado a papardasen ti panagtrabaho usar ti AI uray awan ti kabatog a nayon a sweldo ken benepisyo.

Anya ti AI? Ti AI ket maipapan iti teknolohiya iti kompyuter a mangmangted ditoy ti kabaelan a tuladen ti laing ti maysa a tao kas ti panangawat ti lenggwahe, panangbigbig kadagiti padron, panangrisut kadagiti parikut ken panagaramid kadagiti desisyon. Maysa kadagiti klase daytoy ti maaw-awagan a “generative” AI nga addaan kabaelan a mangparnuay ti teksto, imahe, musika ken bidyo manipud iti nalawa nga impormasyon ti publiko a nakadeposito iti internet.

Ipanpannakkel dagiti kumpanya a digital, kakoro ti reaksyunaryo nga estado ti Pilipinas, a mangpataud kadagiti baro a trabaho ti AI iti pagilyan. Nupay kasta, segun iti CODE-AI, saan a masubbot ti mapatta-patta a 100,000 a mapartwat a baro a trabaho ti AI ti kinaadu ti trabaho a mapukaw gapu ditoy. Nayon ditoy, maibilbilang ti Pilipinas kas “digital sweatshop.” Kayat na a sawen, ti klase ti trabaho nga adda kainaigan na iti AI a maipaspasa kadagiti Pilipino ket nakatutok iti maulit-ulit a trabaho, kas ti data annotation ken content moderation nga agpada a trabaho a “pangsanay” iti nadumaduma a tipo ti AI. Nababa ti pasweldo kadagitoy a trabaho ($1 – $3/oras), adayo nu ikumpara kadagiti mangmangged nga agar-aramid ti kapada a trabaho iti sabali a pagilyan ($15/oras, nu idiay US). Awan seguridad iti trabaho dagiti mangmangged ditoy ken awan ti proteksyon da manipud iti abuso.

Tatta pay laeng, pinullo a ribo a mangmangged ken propesyunal iti Pilipinas ti agtrabtrabahon kadagiti gangannaet a kumpanya kas “freelancer” dagiti kumpanya a digital. Agkukumpetisyon da para iti sumagmamano a trabaho nga ididyaya dagitoy, kabilang kadagiti social media platform kas ti Meta (agtagikua ti Facebook ken Instagram) ken dagiti ahensya ti gangannaet nga estado kas ti US. Adu kadakuada ket dagiti baro a nagturpos nga awanan mastrekan a trabaho iti tay-ak ti nagadalan da.

Kontrolado ti teknolohiya nga AI ti sumagmamano a monopolyo a kumpanya a nakabase idiay US. Maysa kadagiti kadakkelan ti OpenAI a nangaramid ti GPT. Adda met ti kabukbukodan a teknolohiya nga AI ti tunggal social media platform kas ti Llama ti Meta Gemini ti Google ken Grok ti Twitter. Daytoy Pebrero, simmungad ti bukod a modelo nga AI ti maysa a kumpanya a Chinese a Deepseek.

Saan a mailibak a padpadur-asen ti teknolohiya nga AI ti proseso ti panagtrabaho, nangruna kadagiti trabaho a paulit-ulit, simple ken makapatuok. Nupay kasta, gapu ta tagikua ken kontrolado daytoy dagiti monopolyo kapitalista, saan a mailibak nga usaren daytoy laban kadagiti mangmangged, nangruna kadagiti atrasado a pagilyan kas ti Pilipinas, nga awanan sagsagrapen a karbengan.