Atubangan sa komun nga reklamo, gitukod niadtong Enero 25 sa mga mamumuo sa BPO (business process outsourcing), telekomunikasyon, mga delivery driver ug uban pang trabaho nga ginapadagan sa mga digital platform ang Coalition of Digital Employees-Artificial Intelligence o CODE-AI. Gitukod ang maong koalisyon aron magrepresentar sa mga mamumuo ug empleyado atubangan sa nagkalapad nga paggamit sa teknolohiyang AI sa mga langyawng kumpanya. Ang CODE-AI gilangkuban sa BIEN, Riders Watch, Gabay sa Unyon sa Telekomunikasyon Supervisors-PLDT (GUTS-PLDT), Digital Justice, Computer Professionals Union, May Day Multimedia, ug Ecumenical Institute for Labor Education and Research.

Sumala sa usa ka pagtuon, 36% o 8.5 milyong trabaho sa Pilipinas ang apektado sa paggamit sa AI. Tulo ka milyon niini mga trabahong klerikal, kapin 2.5 milyon sa komersyo ug serbisyo, 500,000 trabahong teknisyan ug kaubang mga propesyon, ug 700,000 trabahong propesyunal. Halos duha sa matag 10 ka trabaho niining mga natad ang gikabalak-ang mawala tungod sa AI.

Sa industriya pa lang sa BPO, 300,000 trabaho ang gilaumanng mawala sa umaabot nga lima ka tuig tungod sa AI. Sa kasamtangan, daghan nang mga kumpanya sa industriya ang naggamit og AI alang sa adlaw-adlawng klerikal nga mga buluhaton ug pagtubag sa mga pangutana sa mga kliyente. Dugang pa niini, aduna’y dugang presyur sa mga empleyado aron paspason ang ilang trabaho gamit ang AI bisan wala’y bugting dugang-suhol ug benepisyo.

Unsa ang AI? Ang AI mao ang teknolohiya sa kompyuter nga naghatag og abilidad nga mosundog sa kinaadman sa usa ka tawo sama sa pagsabot sa pinulongan, pag-ila sa mga padron, pagsulbad sa mga problema ug paghimo og mga desisyon. Usa sa mga tipo niini mao ang gitawag og “generative” AI nga adunay katakus sa paghimo og teksto, hulagway, musika ug bidyu gikan sa halapad nga impormasyon nga natipun-og sa internet.

Gipasigarbo sa mga kumpanyang digital, uban sa reaksyunaryong estado sa Pilipinas, nga magmugna og bag-ong mga trabaho ang AI sa nasud. Bisan pa, sumala sa CODE-AI, dili mabawi ang gibanabanang 100,000 nga mga bag-ong trabaho nga mahimo pinaagi sa AI kumpara sa gidaghanon sa mga trabaho nga mawala tungod niini. Dugang pa, giisip ang Pilipinas nga usa ka “digital sweatshop.” Nagpasabot kini nga ang klase sa trabaho nga may kalabutan sa AI nga ginapasa sa mga Pilipino nakatutok sa balik-balik (routine) nga mga buluhaton sama sa data annotation ug content moderation nga pareho usab mga trabahong “pangbansay” alang sa lain-laing klase sa AI. Ubos kaayo ang suhol alang sa maong mga trabaho ($1-3/oras), layo kung itandi sa mga mamumuo nga pareho ang trabaho didto sa ubang nasud ($15/oras, kung sa US). Walay seguridad sa trabaho ang mga mamumuo dinhi ug wala silay proteksyon gikan sa abuso.

Karon pa lang, gatusan ka libo na ka mamumuo ug propesyunal sa Pilipinas ang nagatrabaho sa langyawng kumpanya isip “freelancer” sa mga kumpanyang digital. Nagkumpetensyahanay sila sa usag usa alang sa gamayng trabaho nga ilang ginatanyag, lakip na ang mga social media platform sama sa Meta (tag-iya sa Facebook ug Instagram) ug mga ahensya gikan sa ubang estado sama sa US. ubay-ubay kanila mga bag-ong gradweyt nga walay masudlang trabaho sa kursong ilang gikuha.

Gikontrolar ang teknolohiyang AI sa pipila lamang ka monopolyong kumpanya nga nakabase sa US. Usa niini ang OpenAI nga naghimo sa GPT. Aduna usay kaugalingong teknolohiyang AI ang mga social media platform sama sa Llama sa Meta, Gemini sa Google ug Grok sa Twitter. Niining Pebrero lang, mibutho ang kaugalingong modelong AI sa usa ka kumpayang Chinese nga Deepseek.

Dili ikalimod nga ginapalambo sa teknolohiyang AI ang proseso sa pagtrabaho, ilabina alang niining mga trabaho nga balik-balik, yano ug makalaay. Apan tungod kay kini gipanag-iya ug kontrolado lamang niining mga monopolyong kapitalista, dili ikalimod nga gamiton kini batok sa mga mamumuo, ilabina sa mga atrasadong nasud sama sa Pilipinas, nga walay natagamtam nga mga katungod.