Editoryal

Indi maghupas ang pagsilak sang bituon sang mga rebolusyonaryo

, ,

Sa pagsaulog sang Pangkalibutanon nga Adlaw sang mga Kababaenhan sa Marso 8, ginahatagan sang pagsaludo sang Partido ang tanan nga kababaehan nga nagatindog sa nagakadapat nga lugar nila sa rebolusyon. Sila ang mga babaye nga rebolusyonaryo, kadre, mga Pulang kumander kag hangaway, nga nagausoy sa mabudlay nga banas sang pakig-away, naghulag kag namuno, kag madamo sang nag-uyat sang armas, agud agumon ang matayog nga handum para sa kahilwayan sang kababaenhan kag bug-os nga pungsod.

Sila ang mga wala nagaluhod ukon nagasungka sa tunga sang grabe nga awayan, puno sang rebolusyonaryong espirito tubtob sa katapusan nga ginhawa. Sila ang mga rebolusyonaryong bituon nga tubtob katubtuban nga magasilak.

Pinakamataas nga pagsaludo ang ginhatag sang Partido sa mga kababaenhan nga nagpamuno sa Partido, sa hangaway sang banwa kag rebolusyonaryong kahublagan. Ginapasidunggan sang Partido ang mga kababaenhan nga nangin katapo sang Komite Sentral nga sila Maria Malaya (Myrna Sularte), sekretaryo sang Pang-rehiyon nga Komite sa Northeast Mindanao kag Komisyon sang Mindanao; Ka Bagong-Tao (Wilma Tiamzon), heneral nga sekretaryo sang Partido; Ka Fiel (Eugenia Magpantay), heneral nga sekretaryo sang Partido; Ka Elay (Helenita Parladis), sekretaryo sang Pang-rehiyon nga Komite sa Eastern Visayas; Ka Lalay (Aprecia Alvarez Rosete), sekretaryo sang Pang-rehiyon nga Komite sa Western Mindanao; Ka Sandy (Josephine Mendoza), ikaduha nga sekretaryo sang Pang-rehiyon nga komite sa Southern Tagalog; kag Ka Kaye (Sandra Reyes), katapo sang Komisyon sa Mindanao.

Indi man malimtan si Ka Concha Araneta Bocala, tagpamaba sang National Democratic Front-Panay kag ginatos pa nga kababaehan nga nagserbe nga mga sekretaryo, giya pangpulitika, kumander, hangaway, doktor kag nars sang masa, organisador, propagandista, giya, manunudlo kag tighanas, palautwasan sang balatyagon kag tiglaygay, kag iban pa.

Saulogon naton ang tuman ka dako nga amot sang kababaehan sa rebolusyon Pilipino. Hatagan naton sang importansya ang ginhatag nila nga kaalam, kapisan kag kalig-on nga nagpamanggad kag nagpabakod sa paghimakas sang pumuluyo. Sa patag sang paghimakas para sa pungsod kag para sa kababaehan, maagum nila ang ila kapupun-an bilang tawo kag patas sa mga lalaki. Ginapamatukan nila ang kultura nga patriyarkal nga nagakabig sa ila nga mahuyang ukon mas manubo, kag ginpakita ang salsalon nga panindugan.

Ang mga babaye nga rebolusyonaryo amo ang paglaum para sa minilyon ka kababaehan nga naga-antus sa katilingban nga nagakabig sa ila nga mas manubo kag mas mahuyang. Huwaran sila para sa mga babaye nga nagasweldo sang mas manubo kag nagakataka sa pasulit-sulit nga trabaho; nagatrabaho nga daw karabaw sa uma apang wala ginaisip bilang produktibo; mga wala sang duta kag ginapalayas sa duta ang ila mga katigulangan; nahigot sa hilikuton sa balay kag pag-atipan sa bana kag bata apang limitado, kon may yara man sang boses sa sulod sang kaugalingon nga puluy-an; sa mga indi makaguwa sa mga abusado nga relasyon tungod sa kahadlok kag kawad-on sang gahum sa ekonomiya; sa mga napugos nga magkadto sa iban nga pungsod agud may ipakaon sa pamilya; sa mga naga-antus sang diskriminasyon sa kasarian; kag sa mga biktima sang sekswal nga pagpang-abuso kag kalakasan.

Kilalahon naton ang ila pinasahi nga kontribusyon bilang mga iloy kag asawa sa pagtukod sang mga rebolusyonaryo nga pamilya kag relasyon, sa pagpamuklat kag militante nga pagtib-ong sa mga patakaran para sa proteksyon sang kababaenhan, bata kag LGBT batuk sa paghimulos kag pagpamigos. Kilalahon naton ang ila papel sa pagpasaka sang kamuklatan sang mga kalalakihan kag pumuluyo tuhoy sa mga hambalanon pang-kababaehan, pagsulong sang patas nga pagkabig sang kasarian, kag pagtukod sang malig-on nga sistemang suporta para sa mga kasubong nga babaye.

Hatagan naton sang importansya ang mga sakripisyo, ang pagtalikod sa komportable nga pangabuhi kag kaugalingon nga handum, ang pag-agwanta sa madamo nga kabudlayan sa inaway, kag ilabi na ang malawig nga pagkabulag sa kaugalingon nila nga mga anak. Sa pihak sini, ang ila mga kabuhi sa paghimakas puno sang kalipay kag kapagsik. Wala nagakaubos ang mga makawiwili nga mga estorya, makahalam-ot kag masubo nga inagihan sang mga babaye nga nagahimakas. Pareho sang pinasahi nga mga bulak sa kagulangan, ginapalangga kag ginatipigan sila sang masa kag mga kaupod.

Sa atubang sang nagalala nga kaimolon kag pag-antus sang puluon ka milyon nga pamilya sa tunga sang krisis sa ekonomiya bunga sang korapsyon sang rehimen Marcos, kag mga patakaran kag programang kontra-imol kag maki-dumuluong kapitalista, padayon nga nagakapukaw ang kababaehan kaupod ang bug-os nga pumuluyo, sa kinahanglanon nga magtindog kag makig-away.

Lakip ang mga babaye sa unahan nga kubay sang mga mamumugon nga pursigido nga nagtukod sang ila mga unyon kag nanari-sari nga organisasyon. Lakip sila sa mga nagapanguna sa pag-giit sa mga reklamo kag demanda para sa dugang nga sweldo, kinamatarung sa regular nga trabaho kag mas makatawo nga kondisyon sa pagtrabaho. Lakip sila sa maisog nga nagpanindugan sa pag-atubang sa sakon nga kapitalista, sa iya mga armado nga maton kag pasista nga ahente sang estado.

Yara sa unahan nga kubay sila sang imol nga masa nga nagapakig-away sa wala-untat nga pagsaka sang presyo sang bugas, pagkaon, lana, panggatong, bulong, pamasahe kag nanari-sari nga serbisyo. Sila ang mga nanay kag anak nga nagapakig-isa sa ila mga kaingod agud batikuson si Marcos kag mga pulitiko sa pag-garnatsar sang kwarta sang banwa sa ila magarbo nga kabuhi kag batikuson ang wala sang katapusan nga pagpangutang sang gobyerno agud pondohan ang korapsyon. Sa mga kampus, lakip ang kababaehan nga pamatan-on sa nagamartsa sa unahan sa pagpakigbato sa wala-untat nga pagsaka sang matrikula kag gasto sa pagtuon, subongman sa pagpakigbato sa pagpaka-papet ni Marcos sa US kag pagganoy sang pungsod sa imperyalistang gyera.

Sa kaumhan, lakip ang kababaenhan sa masang naga-organisa kag nagahulag batuk sa rehimeng Marcos kag sa patakaran sini sang largada nga liberalisasyon nga nagapatay sa palangabuhian sang minilyon ka mangunguma. Kaupod sila sa ululupod nga nagasinggitan para sa matuod nga reporma sa duta, kag gilayon nga mga demanda para panubuon ang arkila sa duta, interes sa pautang sang mga sakon nga usurero kag bangko, kag presyo sang mga kagamitan sa pagpanguma. Sa pila ka libo ka barangay nga gina-kontrol sang militar, maisog nila nga ginabatikos ang pagpang-abuso kag kalakasan sang mga pasistang soldado, ilabi na batuk sa kababaehan kag mga bata.

Lakip ang kababaehan sa unahan nga kubay sang mga bag-o nga pamatan-on nga mga Pulang hangaway sang BHB. Pareho sang nauna nga mga henerasyon sang kababaehan nga mga hangaway, ginpakita nila subong ang wala sang tupong nga kaisog sa pag-atubang sa kaaway, kag wala sang tupong nga pagpalangga kag pag-alagad sa masa nga kaupod nila sa handum para sa hilway kag matawhay nga palaabuton.

Indi maghupas ang pagsilak sang bituon sang mga rebolusyonaryo