Koresponsal Maghimakas para mabuhi!
Tungod sa pakyawan sa plantasyon sang kapehan, nagabinuligay sa pag-ani sang kape ang pamilya nga Lupao. Kinahanglan madasig nga tapuson ni Lydia, sang iya bana kag tatlo nila ka anak ang 7 ka ektarya nga kapehan. Ginaatubang ni Lydia ang pamahog nga makakas siya sa listahan sang 4Ps kon indi niya ibalik sa eskwelahan ang mga anak nga kabulig nila sa palangabuhian.
Ginapa-aplay naman liwat si Tess sa iya kumpaniya nga ginsudlan sang halos duha ka tuig bilang manugtahi. Ini ang gintugon sang manedyer sa iya pagkatapos siya mangayo sang maternity leave agud manganak sa masunod nga bulan. Tuman ang kahangawa ni Tess nga madulaan siya sang palangabuhian, ilabi na nga mangin solo siya nga ginikanan.
Nasunugan naman sila Rosario, nanay sang 6-tuig nga bata kag 1-tuig nga lapsag. Ang panan-aw sang mga katapo sang ila imol nga asosasyon, ginhungod ang sunog agud palayason sila sa komunidad. Nagakabuhi lang ang iya pamilya sa tuman ka gamay nga kita sang bana niya nga nagapasada sang pedikab. Nagapasilong sila sa evacuation center nga ginabaha kon magbagyo.
Isa ka masahista si Kris, isa ka transgender, sa isa ka gamay nga spa. Sa makaubos sang kusog nga trabaho niya, wala sa minimum nga sweldo ang suma total sang komisyon nga ginapasweldo sang iya amo. Sabat niya ang balayran sa SSS kag Philhealth. Wala sang ginahatag nga proteksyon sa iya bisan pila ka beses siya nagakahangawa sa mga kliyente nga nagapangayo sang “espesyal nga serbisyo.”
Ini ang lain-lain nga dagway sang kababaenhan nga Pilipino. Indi mahimutig ang grabe nga ginaagwanta nila nga kabudlayan kag sakripisyo. Kayod karabaw nila nga ginabuhi ang ila mga pamilya apang mayoriya sa ila ginakabig nga “indi produktibo.” Sobra tunga sa kababaehan wala ginaisip sa “pwersa sang pamugon.” May mga laye kag programang pangkababaenhan nga manami pamatian apang hungod nga wala sang ngipon kag wala sang pulos sa atubang sang lapnagon nga pagpanglapak nga ginaantus sang kababaenhan.
Sa bug-os nga kalibutan, naga-antus ang kababaehan sang doble nga pagpamigos sa atubang sang lapnagon nga disempleyo kag manubo nga sweldo. Mas madamo ang mga babaye nga wala sang palangabuhian. Nagabaton sila sang mas manubo nga sweldo kumparar sa mga lalaki nga mamumugon. Mas makahalalit ang igo sa ila sang delubyo sang climate change kag mga gyera. Nagalala ang ginaantus nila nga kalakasan sa human trafficking, pornograpiya, prostitusyon, pagbaligya sang bata, lakip ang nagaagi sa social media kag iban pa.
Ang ginaantus nga pagpamigos sang kababaenhan mas pa nga nagalala sa idalum sang mala-kolonyal kag mala-pyudal nga sistema. Nasandig sa pundamental nga problema sang imperyalismo, pyudalismo kag burukrata kapitalismo, dugang nga ginaatubang sang mga kababaehan nga Pilipino ang lain-lain nga porma sang pyudal kag burges nga patriyarkal nga sistema.
Sa atubang sa nagabalingaso nga krisis sa ekonomiya, pulitika kag kultura, diin dapat ang kababaehan? sa tunga kag unahan sang pagsulong sang rebolusyon matuod nga magbag-o sa ila nga kahimtangan nga ginapigos kag ginahimuslan. Ini ang ginpamatud-an sang pila ka dekada nga praktika sang rebolusyonaryong kahublagan sang kababaenhan sa Pilipinas sa pagpanguna sang Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (Makibaka) nga ginaubayan sang Partido Komunista sang Pilipinas. Ginapakita sang Makibaka nga lakip sa kubay sang rebolusyon ang kababaehan, pati na ang mga LGBTQ, kag bisan ang mga bata.
Sa kaumhan, ang mga organo sang gahum pampulitika gintukod nga hugot nga katimbang ang kababaehan paagi sa mga lokal nga sanga sang Makibaka. Indi mapakagamay ang pag-abante sang papel sang kababaehan nga mangunguma sa pulitika, bitbit sini ang mga pang-ekonomiya nga ganansya sang mga alayon, asosasyon sang ulumhan kag mga kooperatiba. Bisan sa aspetong kultural ginapalapnag sini ang demokratisasyon sa sulod sang pamilya, makamasa nga pagpamulong kag pagpahulag sa mga bata para sa alternatibo nga kultura kag edukasyon.
Sa kasyudaran, ginasulong sang Makibaka ang pag-giit sa mga demokratikong demanda, kaayuhan kag kinamatarung sang kababaehan, bata kag LGBTQ sa kahublagan masa. Pursigido nga ginabuyagyag kag ginapakigbatuan ang pagkadunot, pagka-inutil kag pasismo sang nagahari nga sistema tungod sa mapagsik nga pag-amot sang kahublagan kababaenhan sa mga paktorya, eskwelahan, komunidad, opisina, simbahan kag kon diin pa nga lugar kon diin yara ang kababaenhan. Gina-amot nila ang ila tingog sa singgit sang pumuluyo para sa pungsodnon nga kahilwayan halin sa dumuluong nga paghari kag pagpmigos.
Luyag sang imperyalismong US nga punggan ang pagpakigbahin sang kababaehan sa rebolusyon kag sapawan ang espirito nga makig-away sang kahublagan kababaenhan. Gamit ang USAID, World Bank, Asian Development Bank, United Nations kag iban pa nga instrumento, ginaluto kag ginaduso ang mga programa nga nagagamit sang mga mahumot nga tinaga nga “inclusion,” “safe spaces,” kag “peace zones para sa mga bata.” Katuyuan sang mga “adbokasiya” nga ini nga labugayon ang hambalanon sang pungsodnon nga pagpamigos kag makasahi nga paghimulos bilang ugat sang ginaantus nga pagpamigos sa mga kababaenhan, ipalayo sila sa rebolusyonaryo nga banas sang pagbag-o kag dal-on sila sa banas sang repormismo, ligalismo kag NGOismo.
Sa atubang sini, dapat mas nga ipakita sa malapad nga masa sang kababaenhan nga ang ila kahilwayan halin sa lain-lain nga dagway sang pagpamigos maangkon lang sa patag sang armadong paghimakas. Sa nagligad nga pila ka dekada, gin-usoy sang kababaenhan nga Pilipino ang banas sang armadong rebolusyon, kag nag-amot sang kaalam kag kabuhi bilang mga Pulang hangaway kag kumander sang Bagong Hukbong Bayan kag mga lider kag kadre sang Partido.
Kasubong nila Lydia, Tess, Rosario kag Kris, nagahulat ang malapad nga kubay sang kababaenhan nga angkunon ang ila lugar sa rebolusyon. Labi nga kritikal subong sa kababaenhan, ilabi na sang kababaenhan nga anakbalhas, magpursige sa magpamuklat, mag-orgnaisa kag maghimakas. Kinahanglan hugot nga uyatan ang mga prinsipyo sang rebolusyonaryong kahublagan sang kababaenhan kag iwagayway ang bandera sang pungsodnon-demokratiko nga kahublagan.