Kolor hin tsaa o kape, mabaho ngan diri akos inumon nga tubig; mayda tubig la kada katutnga han gab-i o kaagahon, mayda mga adlaw nga waray tubig, pira kaminuto nga puro hangin la an nagawas ha gripo kundi naandar an metro; mahal ngan padayon nga natikamahal nga sukot ha serbisyo ha tubig – ini an makarimadima nga kamutangan ngan eksperyensya han katawhan ha pira katuig na nga nakapailarum ha PrimeWater an pagsuplay han tubig ha ira mga lugar.

Pribatisasyon han serbisyo ha tubig

An PrimeWater Infrastructure Corporation (Prime Water) usa nga kompaniya nga pananag-iya han pinakadako nga kumprador burges ha bug-os nga Pilipinas nga pamilya nga Villar. Ha bug-os nga nasud, naabot ha 130 nga water district tikang ha mga syudad ngan munisipalidad an kontrolado han PrimeWater pinaagi han mga joint venture agreement (JVA). Gintatantiya nga aada ha 16 kamilyon an nasarig hini.

Ilarum han JVA, ginpapasakob an mga local water district (LWD) ha public private partnership (PPP) ha PrimeWater. Ha sugad nga sistema, nagigin pribado an serbisyo ha tubig imbes nga pampubliko nga serbisyo.

Ha JVA, iginhihigot han kompaniya an mga LWD ha 25 katuig nga kontrata. An PrimeWater na an magdudumara ha operasyon, pagpapaupay, pagpapauswag ngan pagtitindog han mga imprastraktura, pagmentinar han suplay han tubig ngan septic management system, ngan pagsukot han bayad ha serbisyo. An PrimeWater liwat an nagtatalaan ha magigin umento han taripa ngan sukot ha serbisyo komo parte han pondo hini kunuhay para ha pagpapauswag han serbisyo. Tagsubaybay na la an mga LWD.

Sukwahi ha mga saad nga gin-uunod han JVA, pira katuig na nga iginrereklamo han mga LWD an butaray nga diri pagsunod han PrimeWater ha ira mga kontrata nga nagdurot han palpak nga serbisyo ha mga ginsusuplayan hini han tubig ha bug-os nga nasud. Pira kabeses gihap nga nagpaabot an Commission on Audit hiunong ha diri pagsunod ha kontrata han PrimeWater, diri paghatag hin sadang nga pondo o puhunan para ha pagpapauswag han serbisyo ngan paghimubo han kita han mga LWD samtang mas dako an ganansya han PrimeWater pag-abot ha bahinay ha kita ngan iba pa nga anomaliya.

Pagbasura ha PrimeWater

Tikang ha luun-luon nga reklamo ha dunot nga serbisyo han PrimeWater, pagsalawad han petisyon, paglansar hin mga press conference, noise barrage, tubtub ha pagsalawad han pormal nga reklamo, magkalain-lain nga porma han duruyog nga paggios an ginhimo han katawhan ngan han mga organisasyon nga nagpapasulong han katungod ha serbisyo ha tubig. Tungod hini, nahiduso an mga LWD ngan lokal nga ahensya han gubyerno nga imbestigahan, aksyunan ngan utdon na an kontrata ha PrimeWater.

Nagpagawas hin resolusyon nga nagtatangpos han JVA ha PrimeWater an LWD han San Jose del Monte hadton Abril 3, an prubinsya han Quezon hadton Abril 30 ngan an Metro San Fernando Water District ha La Union hadton Mayo 8.

Nagsalawad naman han Notice of Intention to Pre-terminate han JVA ha PrimeWater an Camarines Norte Water District hadton Enero 20, sugadman an City of San Fernando Water District ha Pampanga hadton Mayo 1. Nagpahayag gihap an Leyte Metropolitan Water District ha Tacloban City han intensyon nga bawion an JVA hadton Mayo 5.

Natikahiluag ngan natikakusog naman an panawagan han katawhan han Bacolod ngan mga residente han Tierra Nova Subdivision ha Barangay Bagumbong, Caloocan agud tapuson na an JVA han PrimeWater ha ira lugar.

Ha kongreso, nagsalawad an mga representante han mga party-list ilarum han Makabayan han House Resolution 2279 hadton Mayo 6, nga nag-aaghat nga imbestigahan han Kongreso an mga JVA han PrimeWater ngan masobra 130 nga LWD ha bug-os nga nasud. Nanawagan hi Rep. Arlene Brosas han Gabriela Women’s Party para ha dagmit nga pagsabalaud han House Bill 10150 o Anti-Privatization of Public Water Systems Act.

Nagsubmiter liwat han reklamo an mga konsyumer han PrimerWater ngan Bayan Muna ha Malacañang hadton Mayo 8 agud iduso hi Ferdinand Marcos Jr nga ipabasura an ngatanan nga JVA ha PrimeWater tungod ha luun-luon nga mga kapalpakan ngan ligal nga mga anomaliya hini.