Editoryal

Ibuksas an dunot nga reaksyunaryo nga eleksyon nga puno hin panlimbong

, ,


 

Panlimbong an pangilal-an han eleksyon ha ilarum han reaksyunaryo nga estado ha Pilipinas. Utro ini nga iginpakita ha naglabay nga eleksyon diin nagin hiluagan, sistematiko ngan butaray an manipulasyon han resulta han piniliay agud paburan an naghahadi nga niyutiyo nga rehimen Marcos.

Atubangan han wala-tuo nga anomaliya ngan kapalpakan han sistema han pag-iihap han botos han Commission on Elections ngan Miru Systems, diri mapatuod an dako nga parte han katawhan nga an resulta han eleksyon espiho han tinuod nga botos han katawhan. Tikang han magtikang an dekompyuter nga pag-ihap ha Pilipinas, nahingadto ha waray katupong nga lebel an panlimbong, hiluagan nga “dagdag-bawas” nga waray nakakukulaw ngan nahibabaro, labot ha naghahadi nga barkadahan ngan pribado nga langyaw nga kompaniya nga naghimo han sistema nga diri igin-aabre o iginpapainspeksyon ha publiko.

Hiluagan gihap an iba pa nga porma han panlimbong ha eleksyon sugad han pamalit han botos, paggamit han pampubliko nga pondo (labina ha pamaagi han panhatag han ayuda han gubyerno), kamadarahug ngan panhadlok, ngan Red-tagging.

Nahipabilin han rehimen Marcos an mayoriya nga kontrol han Senado ngan Kongreso. Pinaagi han kontrol ha Kongreso segurado nga dugang pa nga iduduso ni Marcos an badyet, mga balaud ngan programa subay ha dikta han langyaw nga mga bangko ngan kompaniya, nga pabug-at ngan pakuri ha nasud. Segurado nga gagamiton ini nga pagkontrol ha Kongreso agud protehiran an interes han barkadahan nga Marcos.

Todo-larga an ginhimo nga panginlabot han imperyalismo nga US ha eleksyon ha Pilipinas. Grabe nga nababaraka ini ha natikahilarum nga pampulitika nga krisis han naghahadi nga sistema, atubangan han natikapintas nga banggaay han barkadahan nga Marcos ngan Duterte. Ha partikular, atubangan han natikagrabe nga krisis ha panginabuhi ngan natikapintas nga kangalas han katawhan, nababaraka ini ha kahimulag han niyutiyo hini nga hi Marcos, ngan pagkusog han barkadahan nga Duterte, nga gin-gagamit han karibal hini nga China agud magpahilarum han impluwensiya ha Pilipinas.

Gin-gamit han US an poder, impluwensya ngan sumpayan han mga ahente hini ha pulitika, negosyo, midya, singbahan ngan iba pa nga sektor agud palutawon an usa nga “ikatulo nga pwersa” nga ginkokomponer han mga partido ngan pulitiko nga makisasangkayon ha US nga ha presente nakahan-ay ha koalisyon nga Liberal-Akbayan-Pink (LAP). Ginbug-os an mga pampulitika nga sarabot agud seguruhon nga mangunguna an mga kandidato hini ha Senado ngan sistema nga party-list, agud magin tinaglawas ngan ipantugbang ha barkadahan nga Duterte ha eleksyon 2028.

Iginpresyur hini hi Marcos nga dad-on an mga kandidato han LAP ha pagkasenador nga hira Bam Aquino ngan Francis Pangilinan. Gin-amin mismo han tagapagyakan han partido ni Marcos nga pursigido nira nga iginduso an kandidatura han duha. Kadungan hini, nakig-areglo an kilalado nga personahe han LAP nga hi Leni Robredo ha Iglesia ni Cristo agud dad-on hi Aquino kabalyo han iya pag-endorso kan Rodante Marcoleta, kilala nga taga-atake ni Duterte labina kontra ha ABS-CBN hadton 2020. Tinuyo nga “nasorpresa” an ngatanan nga nakuha han duha an ikaduha ngan ikalima nga puwesto (tikang ha ranggo nga 13 tipaubos ha mga sarbey). Nangunguyit an barkadahan nga Marcos ngan LAP, ngan mga tagasuporta hini ha akademya, masmidya ngan singbahan, ha pagpaliwanag hini nga “sorpresa,” ha pag-atentar nga saribuhan hin matugnaw nga tubig an kagiusan nga kontra-limbong ngan mahugaw nga pulitika.

Sugad han naglabay nga eleksyon, iginduso han imperyalismo nga US an todo-larga nga kampanya han rehimen Marcos kontra ha mga patriyotiko ngan progresibo nga grupo nga kumandidato ha senado ngan party-list. Gin-gamit hini an NTF-Elcac, militar, ngan pulis ngan bug-os nga rekurso han estado ha hiluagan nga Red-tagging, panhadlok, pagsalawad han hinimu-himo nga kaso, pangaresto ngan panmatay. Agud tagan rason an pampulitika nga panmuypoy, gin-gamit ni Marcos an pasista nga rason nga ini nga mga grupo ginkokomponer han “insurhensiya nga nagtago ha eleksyon,” ha pag-atentar nga sadhan an ngatanan nga natad para ha demokratiko nga pagpahayag.

Kapareho ha mga naglabay nga tuig, gintarget hira han sistematiko nga pag-iban han botos han mga progresibo nga party-list gamit an dekompyuter nga sistema han pag-iihap. Ginsusuportahan han US ngan niyutiyo nga rehimen Marcos an mga maka-US nga grupo nga repormista sugad han Akbayan nga mapan-uwat nira nga iginlaladawan nga “Wala” agud ighirayo an katawhan ha dalan han tinuod nga patriyotiko ngan demokratiko nga pagbabag-o. Katuyuanan hini nga pamingawon an ngatanan nga nagyayakan kontra ha nagtitikagrabe nga panmilitar nga panginlabot han US ha Pilipinas ngan paggamit ha nasud komo dako nga base militar agud mag-istasyon hin yukut-yukot nga tropa nga Amerikano ngan magbutang hin mga armas kadungan han pangandam hini han gerra kontra ha China.

Ha luyo hini, nahimo hini nga mga grupo nga makaglansar hin hiluagan nga kampanya ha bug-os nga nasud. Klarado nga gindara nira an programa agud ipasulong an nasyunal ngan demokratiko nga hingyap han katawhan, ngan an mga panawagan para ha makaburuhi nga suhol, sweldo, trabaho, himubo nga presyo han pagkaon ngan lana, ngan iba pa nga kadagmitan nga panawagan ngan panginahanglan han mga trabahador, parag-uma ngan iba pa nga kablas ngan tinalumpigos nga sektor han katilingban Pilipino. Ha pagpartisipar nira ha eleksyon, nahimo nira nga ayaton, ibuksas ngan suknaon an paghahadi han burukrata kapitalista, kumprador burgesya ngan agaron maytuna.

Utro nga iginpakita han naglabay nga eleksyon ha nasud nga waray tinuod nga demokrasya ha Pilipinas. Nadekorasyunan la an reaksyunaryo nga gubyerno han postura han demokratiko nga pampulitika nga paisan-isanay, nga an tinuod nga nakakapag-uyag la mga partido ngan kandidato nga may dako nga kantidad han kwarta nga igparalit ha poder.

Igintututdo han kasaysayan nga kinahanglan an rebolusyunaryo nga pakigbisog agud kab-uton an tinuod nga pagbabag-o nga ginhihingyap han katawhan Pilipino. Katuyuanan han rebolusyon nga agawon an pampulitika nga poder tikang ha mga naghahadi nga klase agud mahitukod an usa nga tinuod nga demokratiko nga gubyerno nga magrereprenstar ha interes han katawhan. Kinahanglan katinan han mga tiniyupi nga klase an estado poder agud ipatuman an mga pagbabag-o ha ekonomiya ngan pankatilingban nga sistema nga pabor ha katawhan.

Mahihimo la ini nga pagbabag-o pinaagi han rebolusyunaryo nga armado nga pakigbisog, komo prinsipal nga porma han armado nga pakig-away, kadungan an iba pa nga porma han pag-ato. Pinaagi han pagpapasulong han Bagong Hukbong Bayan han panmaihaan nga gerra han katawhan para paru-parte nga rumkon an kusog han kaaway, barubalitang nga tutukuron han BHB ngan masa an bag-o nga demokratiko nga gubyerno ngan bag-o nga pankatilingban nga sistema, diin an masa an nakakatagamtam ha karikuhan nga ira ginhihimo.

Nagpupursige an katawhan Pilipino ngan ira mga rebolusyunaryo nga pwersa ha dalan han armado nga pakig-away hin may determinasyon nga sumulong ngan kab-uton an kadaugan ha tidaraon. Waray makakapugong ha pagtuman nira han pankasaysayan nga responsabilidad nga kab-uton an nasyunal nga katalwasan ngan tinuod nga demokrasya.

Ibuksas an dunot nga reaksyunaryo nga eleksyon nga puno hin panlimbong