Kontrol sang US sa militar kag mga hambalanon pang-seguridad sa Pilipinas, mas nga ginapahugot
Sadtong Hunyo 12, ginhanduraw sang lain-lain nga grupong makibanwahanon ang ika-127 nga tuig sang peke nga kahilwayan sang pungsod paagi sa protesta sa atubang sang embahada sang US sa Manila. Ginbatikos nila ang nagasingki nga pagpasilabot kag interbensyon militar sang US sa Pilipinas kag ang kriminal nga papel sang US sa henosidyo sa Palestine.
Ginkundenar nila ang padayon nga pagpalapad sang mga base militar sang US, nagadamo nga ginatambak sini nga armas kag ginalunsar nga war games sa Pilipinas. Kahibalo sila nga ginagamit sang papet nga rehimen US-Marcos sang konplikto sa dagat sang Pilipinas sa China agud hatagan sang rason ang paghanda sa gyera gamit ang pungsod bilang lunsaran.
Sining ulihi nga tunga sang tuig, tatlo ka dalagko nga war games ang sampaw-sampaw nga ginlunsar sang US, antes kag pagkatapos ang higante nga Balikatan. Nagpakigbahin diri ang linibo ka tropang Amerikano, dala ang ginatos ka mga salakyan kag armas nga gintambak sa lain-lain nga bahin sang pungsod. Lakip sa mga gingamit sa mga war games ang Typhon Mid-Range Capability missile system, Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) kag Marine Air Defense Integrated System (MADIS). Sang sini lang, gin-anunsyo sang US ang pagtambak sang dugang nga mga Typhon missile system sa pungsod.
Isa sa mga war games nga ini ang Salaknib Phase 2 nga ginpatigayon sa Nueva Ecija, Cagayan kag Batanes, tubtob Hunyo 20. Kaangay sadtong 2024, ginpamunuan ini sang Joint Pacific Multinational Readiness Center-Exportable (JPMRC-X) sang US para sa “reyalistikong pagbinuligay” sang mga hukbo sang US, Pilipinas kag iban pa batuk sa “peligro sa seguridad sa Indo-Pacific,” nga wala sang iban nga ginapuntirya kundi ang China. Kadungan sang Salaknib 2, ginpatigayon ang Kamandag sa Luzon kag Kasangga ng Pilipinas at Australia sa Mindanao.
Pinasahi ang pagkaido-ido sang rehimen Marcos sa kadamuon sang mga kasugtanan militar nga ginsudlan sini kag sang pasistang Armed Forces of the Philippines (AFP) sa mga kaalyado sang imperyalistang US.
Sa balayon sang Indo-Pacific Strategy sang US, nakighisugot si Marcos sadtong 2023 agud padamuon ang mga base militar sang US sa pungsod sa idalum sang EDCA. Nagpaidalum siya kag ang AFP sa Bilateral Defense Guidelines kag ginpormalisa ang pagpaambit sa US sang sensitibo nga datos paniktik kaangot sa pungsodnon nga seguridad sa ginpirmahan nga Military Intelligence Sharing Agreement sadtong 2024.
Indi magnubo sa lima pa ka kasugtanan militar sa mga alyado sang US ang ginpirmahan kag pirmahan pa sang rehimen halin 2022 tubtob 2025. Sa mga kasugtanan nga ini, ginhatagan ni Ferdinand Marcos Jr sang “unli access” (wala sang limitasyon nga akses) ang mga dumuluong nga tropa sa mga rekurso,kadutaan, kahawaan kag kadagatan nga Pilipino. Ginpahanugutan man niya ang mga tropang Japanese, New Zealander, Canadian kag French, kag kon sin-o pa nga imbitado sang US nga magkumpasan sa Pilipinas nga halos wala sang salabton sa lokal nga mga pagsulundan kag layi.
Isa sa mga kasugtanan nga ini ang Japan-Philippines Reciprocal Access Agreement (RAA) nga ginpalig-on sang parlyamento sang Japan sadtong Hunyo 6. Una ini nga ginpirmahan sang mga tiglawas sang duha ka pungsod sadtong nagligad nga tuig kag gin-ratipikahan sang Senado sang Pilipinas sadtong Disyembre 2024. Hugot nga ginapamatukan sang mga pumuluyo sa Japan kag Pilipinas, ang kasugtanan nga ini nga siling nila nagaserbe lang sa heyopulitikal nga mga ambisyon sang Japan kag US.
Sadtong Abril, sunod-sunod nga ginpirmahan sang rehimen Marcos ang Defense Cooperation Agreement kaupod ang Germany kag ang Status of Visiting Forces Agreement (SOVFA) kaupod ang New Zealand. Ang una para makabaligya ang Germany sang mga armas sini sa Pilipinas nga may basbas sang US, samtang ang ikaduha agud pahanugutan ang mga tropa sang New Zealand nga mag guwa-sulod sa pungsod agud magpakigbahin sa mga war games kag operasyon kombat nga ginapangunahan sang US. Duha pa ka SOVFA, sa Canada kag France, nga may pareho nga katuyuan kag rason, ang natalana nga pirmahan ni Marcos subong nga tuig. Dugang ang mga ini sa SOVFA nga ginpirmahan sang Pilipinas sa Australia sadtong 2007.
Paagi sa mga kasugtanan nga ini, gina-imbitahan ni Marcos ang tanan nga mga kahimbon sang US nga tapakan ang sobereniya sang Pilipinas kag gamiton ang pungsod kag mga Pilipino nga daw mga pyesas sa hampang sang pagkig-gitgitan sini sa China. Isa ini ka dako nga sayop tungod mas sini nga ginaligwin ang Pilipinas sa mga kaiping nga pungsod kag nagadugang sang kahangawa sa rehiyon sa Asya.