Kontrol han US ha militar ngan mga panseguridad nga karukayaknon han Pilipinas, mas ginpapahugot
Hadton Hunyo 12, ginhandum han magkalain-lain nga patriyotiko nga grupo an ika-127 katuig han buwa nga katalwasan han nasud pinaagi han protesta ha atubangan han embahada han US ha Manila. Ginsukna nira an nagtitikapintas nga panginginlabot ngan panmilitar nga interbensyon han US ha Pilipinas ngan an kriminal nga papel han US ha henosidyo ha Palestine.
Ginkundenar nira an padayon nga pagpapahiluag han mga base militar han US, natikadamo nga gin-iistak hini nga armas ngan ginlalansar nga war games ha Pilipinas. Maaram hira nga gin-gagamit han niyutiyo nga rehimen US-Marcos an banggaay ha kadagatan han Pilipinas ngan China agud tagan rason an pangandam han gerra gamit an nasud komo lansaran.
Hini la nga syahan nga katunga han tuig, tulo nga dagko nga war games an luun-luon nga iginlansar han US, antes ngan kahuman han higante nga Balikatan. Nagpartisipar dinhi an yukut-yukot nga tropa nga Amerikano, dara an gatus-gatos nga mga sarakyan ngan armas nga iginbutang ha magkalain-lain nga parte han nasud. Kalakip ha mga gin-gamit ha mga war games an Typhon Mid-Range Capability missile system, Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) ngan Marine Air Defense Integrated Systems (MADIS). Diri pala maiha, igin-anunsyo han US an pagbilin han dugang nga mga Typhon missile system ha nasud.
Usa hini nga mga war games an Salaknib Phase 2 nga iginhimo ha Nueva Ecija, Cagayan ngan Batanes, tubtub Hunyo 20. Pareho hadton 2024, ginpamunuan ini han Joint Pacific Multinational Readiness Center-Exportable (JPMRC-X) han US para ha “reyalistiko nga pagbakyangay” han mga hukbo han US, Pilipinas ngan iba pa nga kontra ha “hulga ha seguridad ha Indo-Pacific,” nga waray iba nga gintutudlok kundi an China. Kadungan han Salaknib 2, iginlansar an Kamandag ha Luzon ngan Kasangga han Pilipinas ngan Australia ha Mindanao.
Nalalain an pagpapakaniyutiyo han rehimen Marcos ha kadamo han mga panmilitar nga kasarabutan nga ginsulod hini ngan han pasista nga Armed Forces of the Philippines (AFP) ha mga kaalyado han imperyalista nga US.
Ha balayan han Indo Pacific Strategy han US, nakigsarabot hi Marcos hadton 2023 agud padamuon an mga base militar han US ha nausd ilarum han EDCA. Nagpailarum hiya ngan an AFP ha Bilateral Defense Guidelines ngan ginpormalisa an pagpasaro ha US han sensitibo nga datos ha paniktik kasumpay ha nasyunal nga seguridad ha ginpirmahan nga Military Intelligence Sharing Agreement hadton 2024.
Diri mamenos ha lima pa nga panmilitar nga kasarabutan ha mga alyado han US an ginpirmahan ngan pipirmahan han rehimen tikang 2022 tubtub 2025. Hini nga mga kasarabutan, gintagan ni Ferdinand Marcos Jr han “unli access” (waray limitasyon nga akses) an mga langyaw nga tropa ha mga rekurso, tuna, kahanginan ngan kadagatan nga Pilipino. Gintuyangan liwat niya an mga tropa nga Japanese, New Zealander, Canadian ngan French, ngan bisan hin-o pa nga imbitado han US nga magpasikat ha Pilipinas nga haros waray baratunon ha lokal nga mga pagsurundon ngan balaud.
Usa hini nga mga kasarabutan an Japan-Philippines Reciprocal Access Agreement (RAA) nga ginpadig-on han parlamento han Japan hadton Hunyo 6. Syahan ini nga ginpirmahan han mga tinaglawas han duha nga nasud hadton naglabay nga tuig ngan ginratipikahan han Senado han Pilipinas hadton Disyembre 2024. Ngaduha ha Japan ngan Pilipinas, mahugot nga gintitipahan han katawhan ini nga kasarabutan nga sering nira nagseserbe la ha heyopulitikal nga mga ambisyon ngaduha han Japan ngan US.
Hadton Abril, magkasunod nga ginpirmihan han rehimen Marcos an Defense Cooperation Agreement kaupod an Germany ngan an Status of Visiting Forces Agreement (SOVFA) kaupod na New Zealand. An syahan agud makagbaligya an Germany han mga armas hini ha Pilipinas hin mayda bendisyon an US, samtang an ikaduha agud tuyangan an mga tropa han New Zealand nga gumawas-sulod ha nasud agud magpartisipar ha mga war games ngan pankombat nga operasyon nga ginpapangunahan han US. Duha pa nga SOVFA, ha Canada ngan France, nga may pareho nga huyob ngan rason, an nakatalaan nga pirmahan ni Marcos yana nga tuig. Dugang ini ha SOVFA nga ginpirmahan han Pilipinas ha Australia hadton 2007.
Pinaagi hini nga mga kasarabutan, ginkakayer ni Marcos an ngatanan nga mga kakunsabo han US nga tamas-tamasan an soberaniya han Pilipinas ngan gamiton an nasud ngan mga Pilipino nga baga hin pyesa ha uyag han pakiggitgitay hini ha China. Usa ini nga dako nga pagsasayop tungod kay dugang hini nga ginhihimulag an Pilipinas ha mga kaamyaw nga nasud ngan nagdudugang han kasamok ha rehiyon han Asya.