Kada tuig, kada Nobyembre 25, ginhahandum an International Day for the Elimination of Violence Against Women (IDEVAW). Pagkilala ini ha pagkamartir han babaye nga magburugto nga Mirabal nga ginpatay han estado han Dominican Republic hadton 1960. Iginmando hadto han diktador nga hi Rafael Trujillo an pagpatay ha magburugto nga hira Patria, Minerva ngan Maria Theresa tungod ha ira pag-ato.

An mga magburugto, ginkilala komo mga alibangbang ha ira nasud, an kaupod ha nagtukod han kontra-diktadura nga kagiusan nga “14th of June (Ika-14 han Hunyo). Nagin simbolo hira han kontra-diktadura nga pakigbisog han Dominican Republic ngan magin ha iba nga nasud. An ira kamatayon an usa ha nagin mitsa ha pagpapabagsak han diktadura nga Trujillo, unom kabulan kataliwan an pagpatay.

Sugad han magburugto nga Mirabal, yukut-yukot nga kababayin-an ha Pilipinas an gin-gagamit an ira kabaltok, kusog ngan kinabuhi agud atuhan an pasismo han estado, ipakigbisog an katungod han kababayin-an ngan bag-uhon an katilingban. Sugad ha mga Mirabal, kamadarahug liwat an baton ha ira han estado. Biktima hira han pangaresto, pagsikmit, detensyon, sekswal nga pangabuso, pwersahay nga pagpawara ngan panmatay.

Kamadarahug han diri makatadungan nga pangaresto ngan detensyon

Kaupod ha biktima han kamadarahug han estado an magbugto nga Banjawan. Gin-aresto hi Fatima, organisador han Gabriela Youth, han 85th IB hadton Agosto 2, 2024 ha Sta. Elena, Camarines Sur. Kataliwan han pira kabulan, gin-aresto hi Pauline han 59th IB hadton Abril 26. Ngaduha hira iginpailarum ha pisikal ngan mental nga tortyur han militar.

Hira Fatima ngan Pauline pira la ha gatus-gatos nga kababayin-an nga biktima han pag-aresto ngan pagsikmit ha ilarum han rehimen US-Marcos.

Basar ha lista han grupo nga Karapatan, mayda 696 nga priso pulitikal ha nasud diin 164 an gin-aresto ilarum han rehimen Marcos. Ha mga priso, 146 dinhi kababayin-an. Nakaglista naman an Ang Bayan han 63 nga kaso han pangaresto han kababayin-an, tulo hini mayda kaupod nga bata o puya han gin-aresto, ngan lima ha ira burod. Kadam-an ha mga gin-aresto tikang ha Negros (14), sunod ha Bikol (10) ngan Southern Tagalog (9).

Target han estado an mga kabatan-unan nga kababayin-an nga ginpili nga mag-organisa ngan magserbe ha ranggo han mga trabahador, parag-uma, parupangisda ngan minoriya. Kaupod dinhi hira Amanda Echanis, Michelle Campos, Emelyn Acevido, Charisse Bañez, Louvaine Erika Espina, Sofia Almonte ngan Andy Magno. Iligal hira nga gin-aresto, ginsikmit ngan iginpriso ha kampo han militar ngan iginpailarum ha mental ngan/o pisikal nga tortyur antes iginpasa ha kapulisan agud igpriso. Ginsalawdan hira han mga kaso sugad han illegal possession of fire arms and explosives, homicide, murder, ngan pagtalapas ha Anti-terrorism Act.

Target an bulnerable nga kababayin-an

Tuyo nga gintatarget liwat an mga burod o nanganak pala nga gindududahan nira nga Pula nga mangaraway o asawa han Pula nga mangaraway. Bisan an puya diri talwas ha pagsikmit han mga militar.

Hadton Enero 13, 2021, dapit alas-2 han kaagahon, ginsulod han mga sundalo tikang ha 79th IB an balay nira Edwin ngan Marlyn Madin ha Barangay San Fernando, Talisay City, Negros Occidental ngan ginsikmit an hadto anay 2-kabulan nga puya nga hi Baby Marx Cairo Salino. Gin-gamit nga hostage han AFP an puya agud pwersahon an iya mga kag-anak nga membro han Bagong Hukbong Bayan nga magsurender. Hasta yana, iginhihikaw han DSWD an kustodiya ni Baby Marx ha iya lolo ngan lola, subay ha mando han AFP.

Ha pagpintas han pan-ekonomiya ngan pampulitika nga krisis ha nasud, mas natikagrabe an kamadarahug nga nahiaaguman han kababayin-an. Ngan hini nga pagpintas, piho nga mas magdadamo pa an kababayin-an nga matindog agud tapuson an pyudal-patriyarkal ngan burgis-dekadente nga sistema.

Sigon ha Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan, 65 katuig kahuman patayon an magburugto nga Mirabal, dugang pa nga nagigin mas mahinungdanon ngan importante an rebolusyon. Ha armado nga pag-ato gud la nga may sosyalista nga perspektiba an nagpapabilin nga mapagdesisyon nga dalan agud tapuson an kamadarahug nga nakabasar ha tawoa tubtub ha hul-os nga katalwasan han kababayin-an.