Nasaknap a perdisyon iti sibilyan a mannalon, mangmangged-talon ken uray dagiti ubbing ti inbati dagiti nasaknap ken agsasaruno a terorista nga operasyon ti Armed Forces of the Philippines (AFP) kadagiti prubinsya ti Aurora, Nueva Vizcaya ken Nueva Ecija idi Mayo ken Hunyo.

Aglaplapusanan a ranggas ken panangiluges iti internasyunal a makatao a linteg ti inpamatmat dagiti pasista a soldado. Dagiti sibilyan ti pinagipapasan ti AFP iti luksaw da kalpasan ti rinnupak iti baet ti 72nd Division Reconnaisance Company ken ti New People’s Army (BHB) idi Mayo 20 ken 21 kadagiti nasulinek a paset ti Dipaculao iti Aurora, agingga iti nadara a pammapatay da iti 10 a Nalabbaga a mannakigubat idiay Pantabangan, Nueva Ecija idi Hunyo 26. Awan pilpilienna ti inaramid a panagpatudo ti bala ken bomba dagiti pasista a militar idiay Alfonso Castañeda iti Nueva Vizcaya idi Hunyo 20.

Nangrugi a naipasidong ti Aurora iti FMO (Focused Military Operation) idi 2021. Segun kadagiti residente, nadumaduma a porma ti panaglabsing iti karbengan-tao ti sinagaba da iti napalabas a bulbulan, manipud iti peke a panagpasuko a kunada ket pamuspusan tapno makakubra ti militar ken dagiti lokal a pulitiko ti pondo, kasta met ti panangbastos iti kababaihan ken panangpairot iti gunay dagiti umili uray iti panagtalon.

Lalo nga imminget dagitoy a panaglabsing mano a lawas sakbay ti engkwentro idi Mayo 20 ken nagtuloy agingga agtapos ti Hunyo iti mano pay a barangay. Nagipatungpal da ti tsekpoynt, karpyu, panaghalughog, interogasyon ken dadduma pay a taktika ti militar. Kadagsenan ti panangiparit da iti panagtalon nangruna dagiti babassit a mannalon nga awanan daga nga agum-uma iti kabanbantayan ti Dipaculao ken Maria Aurora. Gapu iti operasyon militar, pwersaan a napapanaw ti dumanon iti 2,500 nga indibidwal idi Mayo.

Kuna dagiti residente, limmabas ti maysa a panawen ti panagmumula nga awan ti naimula wenno naitalon da. Uray dagiti mangmangged-talon nga agbunbunag ti niyog ken nateng ket apektado gapu iti limitasyon iti panaggunay nga inpatungpal ti AFP. Gapu ditoy, segun kadakuada ket nadoble pay ti saplit ti El Niño iti pagbiagan da.

Naranggas a panagraut

“Overkill” a maibilang saan laeng ti panagpakat ti rinibo a soldado kadagiti ili ti Dipaculao ken Maria Aurora, nu di ket ti panagaramat ti dua nga attack helicopter ken dadduma pay a lugan a pangtangatang.

Kaadwan kadagiti bomba ket naitennag kadagiti kabanbantayan nga kasla awan met a talaga ti punpuntiryaen na, istorya dagiti residente. Kabayatan na, dagiti bala a nausar iti istraping ket naipunta kadagiti kabalbalayan, kapagayan ken uray kadagiti taraken nga ayup dagiti residente.

Tapno kaluban ti krimen da, napaspas a tinapalan dagiti soldado dagiti nadadael nga atep gapu iti istraping, ngem awan ti inted da nga anyaman a kumpensasyon para iti danyos iti pagbiagan da nga intunda dagiti operasyon. Panagkita dagiti residente, uray desperado ti militar nga ilemmeng ti ebidensya ti terorismo da, naparang latta ti kinaawan bibiang da iti perdisyon kadagiti mula ken taraken da nga ayup nga inbati dagiti operasyon militar.

Buteng ti inpasaknap dagiti operasyon militar, nangruna kadagiti ubbing a biktima. Segun kadagiti nagannak, saanen a nakastrek iti eskwelaan dagiti annak da gapu iti suspensyon ti klase operasyon.

Posible a pannakiraman dagiti tropa a Kano

Kabayatan na, agtultuloy pay a maam-amiris dagiti ulat ti sumagmamano a saksi a karaman dagiti tropa nga Amerikano iti nadara nga engkwentro idi Hunyo 26 a nangkettel iti biag ti 10 a Nalabbaga a mannakigubat iti Pantabangan, Nueva Ecija.

Batay iti inisyal nga ulat dagiti saksi, adda sumagmamano a tropa nga Amerikano a kadwa ti 84th IB iti engkwentro iti Pantabangan. Saan a naklaro nu anya ti nagbalin a papel dagiti gangannaet a tropa, ngem posible kano a naggapu da iti Fort Magsaysay, Nueva Ecija—a maysa kadagiti siyam nga “agreed locations” nga ipapaaramat ti reaksyunaryo a gubyerno iti US iti sidong ti Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA). Dumanon laeng iti maysa ket gudwa nga oras a byahe ti kaadayo ti Fort Magsaysay iti Pantabangan.