Gammatan ti krisis iti pulitika iti sidong ti rehimen US-Marcos
Napaspas nga uming-inget dagiti susik ken kontradiksyon iti nagbaetan dagiti agkakaribal a paksyon ti agar-ari a dasig iti sidong ti rehimen US-Marcos. Nalawag a maim-imatangan itan ti kinabulok ti agar-ari a sistema ti pulitika a pakaitampokan dagiti maniobra, rinikkiar ken panagiinnagaw iti poder dagiti reaksyunaryo a partido a mangibagbagi iti interes ti sumagmamano a kunniber ken pasista a pulitiko nga aso-aso dagiti imperyalista a gangannaet.
Naparang nga agrikrikiar ti agpada a bukatot-iti-turay, gamrud ken pasista a gunglo ti Marcos ken Duterte. Nabiit a narunaw ti oportunista a “uniteam” da. Kasupadi iti kari nga akomodasyon, dagus a nagmiminnaniobra ken nagsisinnikil ti agkaribal a bunggoy, iti panggep a palawaen ti impluwensya ti tunggal maysa ken kontrol iti bileg ken tinakaw da a kinabaknang da, ken ikusay ti karibal da.
Iti maysa benneg, dandani katugtugaw na pay laeng kas bise-presidente ken kalpasan a naipaidaman iti kinasekretaryo iti Department of Defense, dagus a kinaradap ni Sara Duterte dagiti heneral ti militar ken pulis tapno ipaganetget ti impluwensya na. Iti bangir na, binukodan ti gunglo a Marcos dagiti kangrunaan a pusisyon iti burukrasya, militar ken kongreso. Dagiti kontrata ti gubyerno nga iggem ni Duterte nangruna dagiti dadakkel nga imprastruktura a pinondoan ti China, ket inbasura ni Marcos, pabor kadagiti kroni na, ken pabor kadagiti pautang ken puonan ti Japan ken US.
Kimmaro ti susik ti agkaribal a gunglo idi agdadata a nagpanawagan ti kampo ni Duterte ti panag-alsa iti uneg ti militar ken pulis, panangipasaknap ti pangta ti asasinasyon, ken panangsakay na iti nasaknap a panagsupyat ti umilli a Pilipino tapno ilusot ti iskema a “chacha” (charter change wenno panangbaliw iti konstitusyon). Tapno anawaen ti karibal na, ar-aramaten ni Marcos ti pangta a palubosan ti International Criminal Court nga alaen ken idarum ni Duterte ken dagiti kakumplot na, ken ti panagpaaresto iti pasurot na a ni Apollo Quiboloy. Nakasuot ken Marcos ti maskara ti “Bagong Pilipinas” ken panangitandudo iti “panagkaykaysa.” Kinapudno na, agsagsagana ni Marcos a dumteng iti nadara a rinnupak daytoy a riri iti aniaman a kanito.
Pinormal laeng ti panaglusulos ni Sara Duterte iti gabinete ti naan-anay a pannakaburak ti dati a mangbukbukel ti “uniteam,” nga isuda ita ti kangrunaan nga agriribal a paksyon ti agar-ari a dasig. Ita ket naan-anay a domdominaran ti gunglo a Marcos ti pulitika ti agar-ari a sistema, kontrol iti burukrasya, kongreso ken dagiti korte, ken dagiti armado a gamat na. Palalon a kumapkapsot ti bileg ken impluwensya ti dadduma a babassit a gunglo ken partido ti agar-ari a dasig, a ti adu ket nagpauneg wenno nakitinnulongen ken Marcos. Kalpasan a mapurwakanda ti bassit a murkat, kasla nabaybay-an dan ti nasaknap a panagsaur ken panangimula ti ranggas dagiti Marcos (kakumplot dagiti Duterte) tapno balbaliw nga ikutan da ti Malacañang.
Ibunbunannag dagiti ringgor ken dinnuklos iti poder dagiti agriribal a bunggoy ti agar-ari a dasig ti palalo a bulok a reaksyunaryo a sistema iti pagilyan. A ti dua a kangrunaan a gunglo a bukbuklen dagiti dinastiya a kakaruan iti korapsyon, pasismo, panagparigat iti masa ken panagtraydor iti pagilyan, ket nalawag a mangipakpakita a daytoy a susik ket agserserbi laeng iti bukod nga interes ti tunggal maysa nga agakup ti kinabaknang ken bileg, ken agitunda ti nakarkaro pay a panagsagaba iti nalawa a masa ti umili. Paset a sarsarmingen daytoy a susik ti riri ti dua nga imperyalista a bileg—ti US ken China, partikular ti panaggandat ti China a papigsaen ti impluwensya ken kontrol iti pagilian, ken kariten ti dominasyon ken kontrol ti US.
Ti napaspas a panagkaro ti susik iti baet dagiti Marcos ken Duterte, ket senyales ti kinauneg ken kinakaro ti krisis iti ekonomya ti agar-ari a sistema, a direkta a nakasilpo iti saan a marisut nga istagnasyon ti sangalubongan a sistema a kapitalista. Gapu iti krisis, bumassit a bumassit ti kinabaknang, bileg ken pribilehiyo a mabalin a paggugudwaan ti nadumaduma a gunglo ti agar-ari a dasig. Dagitoy a dinastiya ket bin-ig nga agbibisin ken bukatot, ken saan da a palpalabsen ti aniaman a kanito nga ibulsa ken ikutan ti amin a mabalin a sakbaben da bayat nga adda da iti turay.
Sigurado nga ad-adda nga agbalin a nabara ken nadara ti rinnupak dagitoy nga agkakaribal iti umay a reaksyunaryo nga eleksyon iti Senado, Kongreso ken dagiti lokal a gubyerno iti umay a 2025. Tatta pay laeng, ar-aramatenen ni Marcos ti pondo ti gubyerno tapno agrikus iti intero a pagilyan ken gatangen ti kinapudno dagiti lokal nga upisyal iti linged ti panangited ti ayuda ken nadumaduma a programa. Us-usaren met ni Marcos dagiti armado a gamat ti estado tapno lapdan ti umili a lumablaban ken siasinoman a kumarkarit ti panagari na.
Ti krisis ti agar-ari a sistema iti sidong ti rehimen US-Marcos ket agiluklukat ti gundaway para iti nailian-demokratiko a tignay nga iparang ti bulok a sistema iti pulitika. Agiluklukat met daytoy ti gundaway tapno kariten ti naparang a tignay masa ti reaksyunaryo nga eleksyon, itandudo dagiti lider ti nadumaduma a sektor a mangibagbagi ti nadumaduma a pulitika ti umili, ibunannag ken isina ti elitista ken reaksyunaryo a pulitika, ken ilaban a maipatugaw iti Kongreso ken Senado dagiti mangibagi a mangitandudo ti nailian ken demokratiko a tarigagay ti umili.
Daytoy a ket sigurado nga aggun-od ti dadakkel a balligi babaen ti panangisilpo ditoy iti nasaknap panag-organisa ken panagpatignay iti masa. Kadagiti sumaruno a bulan, rumbeng nga ipan amin a kabaelan nga iyabante dagiti dangadang ti masa laban iti panagngato ti presyo dagiti magatgatang, nasaknap a panagkamkam ti daga ken pagbiagan, pasista a represyon iti kaaw-awayan ken kasyudadan, nasaknap a panagdadael iti aglawlaw, kinaawan ti pagsapulan nangruna iti nalawa nga intar ti agtutubo, nababa a tangdan ken sweldo, kasta met, kontra iti maar-aramid a panangiguyod ti Pilipinas iti inter-imperyalista a risiris a parparnuayen ti US.
Ti napeklan a kinabulok ti reaksyunaryo a pulitika iti sidong ti parigat, pasista ken aso-aso a rehimen Marcos ket agiluklukat ti nasayaat a gundaway tapno riingen, organisaen ken patignayen ti umili a Pilipino iti pagkasapulan a daliasaten ti dana ti nailian a demokrasya. Ad-adda a sumaysayaat ti sitwasyon tapno ilawag iti umili a Pilipino a ti panagsagaba, pannakairurumen, kinarigat ken panagbisin ket marisut laeng nu magibusan ti agar-ari a sistema a malakolonyal ken malapyudal babaen ti demokratiko a rebolusyon ti umili tapno gun-oden ti wayawaya ti pagilyan ken kagimongan.