Lapad ang kadaut sa mga sibilyang mag-uuma, mamumuong-panguma, ug bisan mga bata ang gibilin sa malukpanon ug sunud-sunod nga mga teroristang operasyon sa Armed Forces of the Philippines (AFP) sa mga prubinsya sa Aurora, Nueva Vizcaya, ug Nueva Ecija sa Mayo ug Hunyo.

Mibaha nga kabangis ug kawalay-tulubagon sa internasyunal nga makitawhanong balaod ang gipakita sa mga pasistang sundalo. Ang mga sibilyan ang gidumtan sa kasuko sa AFP human sa engkwentro sa 72nd Division Reconnaisance Company ug sa Bagong Hukbong Bayan (BHB) niadtong Mayo 20 ug 21 sa mga suuk nga bahin sa Dipaculao sa Aurora, ug Mayo 29 sa Maria Aurora, hangtud sa maduguong pagpatay sa 10 ka Pulang manggugubat sa Pantabangan, Nueva Ecija niadtong Hunyo 26. Paturagas nga nagpaulan og bala ug bomba ang AFP sa Alfonso Castañeda sa Nueva Vizcaya niadtong Hunyo 20.

Gipailalum ang Aurora sa FMO sugod niadtong 2021. Sumala sa mga residente, nakasinati sila sa lain-laing paglapas sa tawhanong katungod sa miaging mga bulan, gikan sa pekeng pagpasurender nga pamaagi aron makakubra ang militar ug mga lokal nga pulitiko og pondo, pagpasipala sa mga kababayen-an, ug pagpamig-ot sa lihok bisan sa pag-uma.

Pipila ka semana ayha ang panagsangka niadtong Mayo 20, grabe na mga paglapas ug nagpadayon hangtud sa katapusan sa Hunyo sa pipila ka barangay. Nagpahamtang ang militar og mga tsekpoynt, karpyu, pag-utingkay, interogasyon, ug uban pang taktika. Ang pinakabug-at mao ang pagbawal sa pag-uma ilabina sa gagmayng mga mag-uuma nga walay yuta nga nag-kaingin sa kabukiran sa Dipaculao ug Maria Aurora.

Tungod sa operasyong militar, pugos nga napalayas ang kapin sa 2,500 ka mga tawo niadtong Mayo.

Sumala sa mga residente, milabay ang usa ka panahon sa tingtanum nga wala silay natanum o naugmad. Apektado usab ang mga mamumuong-panguma nga naghakot og lubi ug utan tungod sa restriksyon nga gipahamtang sa AFP. Tungod niini, nadoble ang kasakit nga gibunga sa El Niño sa ilang panginabuhian.

Linuog nga pag-atake

“Overkill” nga maila dili lamang ang pagdeploy og daghang sundalo sa mga lungsod sa Dipaculao ug Maria Aurora, apan bisan ang paggamit og duha ka attack helicopter ug uban pang mga eroplanong iggugubat.

Kadaghanan sa mga bomba nahulog sa mga kabukiran nga daw walay gipuntirya, saysay sa mga residente. Samtang, miigo sa mga balay, uma, ug bisan sa mga mananap sa mga residente ang mga balang gigamit sa pagpangistraping.

Aron tabunan ang ilang krimen, dalidali nga gitapalan sa mga sundalo ang mga nagubang atop tungod sa istraping, apan walay gihatag nga unsamang kumpensasyon alang sa kadaut nga gibunga sa mga operasyon sa ilang panginabuhian. Hunahuna sa mga residente nga bisan pa desperado ang militar nga itago ang ebidensya sa ilang terorismo, makita pa gihapon ang ilang kawalay-pagtagad niini sa kadaut nga gibilin sa ilang mga operasyon sa mga tanum ug mananap.

Kahadlok ang gipakaylap sa mga operasyong militar, ilabina sa mga batang biktima. Sumala sa mga ginikanan, dili na makaeskwela ang ilang mga anak tungod sa pagpahunong sa klase tungod sa mga operasyon.

Posibleng kalambigitan sa tropang Kano

Padayon pang gisusi ang mga taho sa pipila ka saksi nga lambigit ang mga Amerikanong tropa sa maduguong panagsangka niadtong Hunyo 26 nga mibugto sa kinabuhi sa 10 ka Pulang manggugubat sa Pantabangan, Nueva Ecija.

Sa unang taho sa mga saksi, may pipila ka tropang Amerikano kunong kauban ang 84th IB sa engkwentro sa Pantabangan. Wala naklaro kung unsa ang ilang papel, apan posible nga gikan sa Fort Magsaysay, Nueva Ecija—nga usa sa siyam ka “agreed locations” nga gigamit sa reaksyunaryong gubyerno sa US ilalum sa Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA)—ang maong mga langyawng sundalo. Mokabat lang og usa ka oras ug tunga nga byahe ang gilay-on gikan sa Fort Magsaysay sa Pantabangan.