Pahimuslan ang krisis sa pulitika ubos sa rehimeng US-Marcos

, ,
Kini nga artikulo adunay hubad sa PilipinoEnglishHiligaynon

Paspas nga migrabe ang away ug bangi tali sa magkakaribal nga paksyon sa nagharing hut-ong ilalum sa rehimeng US-Marcos. Labaw nga nabutyag sa mata sa katawhan ang grabeng kadunot sa nagharing pulitikanhong sistema nga nagkinaiya sa panag-away, panagbangi ug panag-ilugay sa poder sa mga reaksyunaryong partidong mirepresenta sa interes ng pipila ka korap ug pasistang pulitiko nga pulos tuta sa mga imperyalistang langyaw.

Dayag na nga naglalis ug naglantugi ang parehong hakog-sa-gahum, hakog ug pasistang paksyon sa mga Marcos ug Duterte. Dali nga nalusaw ang ilang oportunistang “uni-team.” Sukwahi sa saad nga akomudasyon, diha-dihang nagmaniobrahanay ug nagsinikhanay ang magkakaaway nga paksyon sa tumong nga palapdon ang tagsa-tagsa nilang impluwensya ug kontrol sa gahum ug makawkaw nga bahandi, ug ietsapwera ang ilang karibal.

Sa usa ka bahin, halos pagkalingkod pa lamang isip bise-presidente ug human gihikawan sa pagkakalihim sa Department of Defense, dihadihang gikamang ni Sara Duterte ang mga heneral sa militar ug pulis aron iduso ang iyang impluwensya. Sa pikas bahin, giangkon sa paksyong Marcos ang mga yaweng pusisyon sa burukrasya, militar ug kongreso. Ang mga kontrata sa gubyerno nga gunit ni Duterte, ilabina ang dagkung imprastruktura nga gipondohan sa China, gibasura ni Marcos, pabor sa iyang mga kroni, ug pabor sa mga pautang ug pamuhunan sa Japan ug US.

Labaw nga migrabe ang panaglantugi sa magkaribal nga paksyon dihang dayag nga nanawagan ang kampong Duterte og kudeta sulod sa militar ug pulis, pagpakaylap sa hulga sa asasinasyon, ug pagsakay niini sa malukpanong pagbabag sa katawhang Pilipino sa pagsulay sa kampong Marcos nga ilusot ang iskemang “chacha” (charter change o pag-usab sa konstitusyon). Aron pugngan ang iyang karibal, ginagamit ni Marcos ang hulga nga tugutan ang International Criminal Court nga kuhaon ug taralon si Duterte ug iyang mga alipures, ug ang pagpaaresto sa iyang suluguon nga si Apollo Quiboloy. Suot ni Marcos ang mini nga maskara sa “Bagong Pilipinas” ug pagpasiugda sa “panaghiusa.” Ang tinuod, nangandam karon si Marcos nga mosangpot sa maduguong panagbangga ang maong bangi.

Gipormalisa lamang sa pagluwat ni Sara Duterte sa gabinete ang hingpit nga pagkabuak sa kanhing naglangkub sa “uni-team,” nga mao karon ang nag-unang nanagbanging paksyon sa nagharing hut-ong. Hingpit karong gidominahan sa paksyong Marcos ang pulitika sa nagharing sistema, kontrol sa burukrasya, kongreso ug mga korte, ug mga armadong gaway niini. Labaw nang nahilis ang kusog ug impluwensya sa ubang mas gagmay nga paksyon ug partido sa nagharing hut-ong, nga daghan nagpailalum o nakigtinabangay na kang Marcos. Human gibahugan og mumho, daw nalimtan na nila ang lapad nga pagpanglimbong ug pagsabwag og kabangis sa mga Marcos (kakunsabo ang mga Duterte) aron subling angkunon ang Malacañang.

Ginabutyag sa lantugiay ug away sa poder sa mga nanagbanging paksyon sa nagharing hut-ong ang dunot kaayong reaksyunaryong sistema sa nasud. Nga ang duha ka nag-unang paksyon gilangkuban sa mga dinastiyang pinakakorap, pasista, paantus sa masa ug traydor sa nasud, tin-aw nga nagpakita nga ang maong bangi magsilbi lamang sa tagsa-tagsa nilang interes nga maghakop og bahandi ug gahum, ug magdala og grabeng pag-antus sa lapad nga masa sa katawhan. Kabahin usab sa maong panaglantugi ang bangi sa duha ka imperyalistang gahum—ang US ug China, partikular na ang pagsulay sa China nga magpakusog sa impluwensya sa nasud, ug hagiton ang dominasyon ug kontrol sa US.

Ang paspas nga pagkusog sa bangi tali sa mga Marcos ug Duterte, timailhan sa kalalum ug paggrabe sa krisis sa ekonomiya sa nagharing sistema, nga direktang nakasumpay sa dili masulbad nga istagnasyon sa kalibutanong kapitalistang sistema. Tungod sa krisis, nagkagamay ang bahandi, gahum ug pribilehiyo nga pwedeng mabahin-bahin sa lain-laing paksyon sa nagharing hut-ong. Ang maong mga dinastiya pulos gutom ug hakog, ug walay higayon nga gisayang para ibulsa ug angkunon ang tanang pwede nilang kawaton samtang sila ang anaa sa gahum.

Siguradong labaw nga magdilaab ug magmaduguon ang bangi sa mga magkaribal nga paksyon sa umalabot nga reaksyunaryong eleksyon sa Senado, Kongreso ug mga lokal nga gubyerno sa umalabot 2025. Karon pa lang, ginagamit na ni Marcos ang pondo sa gubyerno aron libuton ang tibuok nasud ug paliton ang pagdapig sa mga lokal nga upisyal sa takuban sa paghatag og ayuda ug lain-laing programa. Ginagamit usab ni Marcos ang mga armadong gaway sa estado aron sumpuon ang katawhang nagasukol ug kinsamang nagahagit sa iyang paghari.

Ang krisis sa nagharing sistema ilalum sa rehimeng US-Marcos nag-abli og oportunidad alang sa nasudnon-demokratikong kalihukan nga ibutyag ang dunot nga pulitikanhong sistema. Nag-abli usab kini og higayon aron hagiton sa dayag nga kalihukang masa ang reaksyunaryong eleksyon, dalhon ang mga lider sa lain-laing demokratikong sektor nga nagarepresenta sa pulitika sa katawhan, ibutyag ug ihimulag ang elitista ug reaksyunaryong pulitika, ug paningkamutang mapalingkod sa Kongreso ug Senado ang mga representante nga magdala sa nasudnon ug demokratikong tinguha sa katawhan.

Ang maong paghagit siguradong makaangkon og dakung kadaugan pinaagi sa pagsumpay niini sa malukpanong pag-organisa ug pagpalihok sa masa. Sa umalabot nga mga bulan, kinahanglang kusganong iasdang ang mga pakigbisog sa masa batok sa pagsaka sa presyo sa mga palaliton, malukpanong pagpangilog sa yuta ug panginabuhian, pasistang pagpanumpo sa kabanikanhan ug kasyudaran, malukpanong paggun-ub sa kinaiyahan, kawalay panginabuhian ilabina sa lapad nga han-ay sa kabatan-onan, ubos nga suhulan ug sweldo, ingonman, kontra sa ginahimong pagpaguyod sa Pilipinas sa inter-imperyalistang panagbangi nga ginahulhugan sa US.

Ang tagos-sa-bukog nga kadunot sa reaksyunaryong pulitika ilalum sa paantus, pasista ug papet nga rehimeng Marcos nag-abli og paborableng higayon para pukawon, organisahon ug pakusgon ang katawhang Pilipino sa panginahanglang baktason ang dalan sa nasudnong demokrasya. Labaw nga haum ang sitwasyon aron ipatin-aw sa katawhang Pilipino nga ang nasinati nilang pag-antus, pagpanglupig, kalisud ug kagutom masulbad lamang kung tapuson ang nagharing sistemang semikolonyal ug semipyudal pinaagi sa demokratikong rebolusyon sa katawhan aron abton ang nasudnon ug katilingbanong kalingkawasan.

Pahimuslan ang krisis sa pulitika ubos sa rehimeng US-Marcos