Koresponsal Nagkagrabeng paglapas sa mga katungod sa mga bata ilalum sa rehimeng Marcos

,

Gipanghimakak ug gikundena sa Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (Makibaka) ang bag-o lang nga pamahayag sa rehimeng Marcos nga mahimo nang tanggangon ang Pilipinas gikan sa listahan sa pagsubaybay sa UN Special Representative of the Secretary-General (SRSG) on Children ang Armed Conflict o mga batang anaa sa lugar nga langkub sa armadong panagbangi. Matud sa Makibaka, haw-ang ang giingon ni Marcos nga nahimong malampuson ang iyang gubyerno sa pag-atubang sa mga isyu sa mga bata sama sa child labor, kabangis batok sa mga bata, trafficking, pagkabansot (stunting), ug bisan ang pagsulbad sa kalisud nga ugat sa gubat.

Gitambagan sa Makibaka ang UN-SRSG nga mas lalum nga susihon ang mga gisumiteng report sa rehimeng Marcos. Matud nila, malinglahon ug mausa-ka-bahin kini nga mga report nga nagtinguhang itago ang nagkalain-laing kabangis ug paglapas sa katungod sa mga bata, sa ilang mga pamilya ug mga komunidad, nga nakigbisog ug nakiggubat tungod sa nagkagrabeng kalisud. Ang reyalidad, dili “kampeon” sa proteksyon sa mga bata ang rehimeng Marcos, kundili numero unong tiglapas sa ilang mga katungod.

Sa report sa Ang Bayan, dili moubos sa 1,267 ka kaso sa paglapas sa tawhanong katungod diin nalambigit ang mga bata sukad nga makalingkod si Ferdinang Marcos Jr niadtong Hunyo 2022 hangtud Enero 28 karong tuiga. Lakip dinhi ang mga kaso sa pagpatay, pakyas nga pagpatay, pagdagit, tortyur, iligal nga pag-aresto ug detensyon sa mga menor-de-edad ug mga bata. Biktima usab sila sa pagpamomba, istraping, pugos nga pagpalayas, blokeyo sa pagkaon, pagpamig-ot ug intimidasyon ug okupasyong militar. Kining tanan lapas sa internasyunal nga makitawhanong balaod, ug sa espesyal nga mga proteksyon alang sa mga bata, ug mga bag-ong gipanganak ug ilang mga nagpasusong inahan.

Napulo ka bata ang walay kalooy nga gipatay sa mga sundalo sa AFP ug gipagawas nga napatay sa mga engkwentro tali nila ug mga yunit sa Bagong Hukbong Bayan (BHB). Lakip dinhi ang 9-anyos nga si Kylene Casao sa Batangas, 17-anyos nga si Argie Salvador sa Camarines Norte ug ang 16-anyos nga si Eusibio Cranzo (Kuni Cuba) sa Sultan Kudarat. Sa Negros, gimasaker sa 94th IB ang pamilyang Fausto, lakip na ang 11-anyos nga si Raben ug 15-anyos nga si Ben, ingonman ang pagpatay niini sa 16-anyos nga si Everly Kee, uban ang iyang 5-buwang mabdos nga inahan.

Sa Masbate, walay kaluoy nga gipatay ang 17-anyos nga si Carling Belan ug ang 14-anyos nga si JP Osabel sa magkabulag nga insidente. Pareho silang giakusahang mga Pulang manggugubat sa mga sundalo. Sa Samar, duha ka bata ang basta-basta na lang gipusil sa 73rd IB dihang ila kining nasugatan sa lasang. Sa Samar usab, dungan nga gipatay sa mga berdugo sa 63rd IB si Ronie Obiado ug ang iyang 2-ka-tuig nga apo nga si Intoy. Sa Oriental Mindoro, usa ka bata sa pamilyang Inyab ang gipatay samtang nag-operasyong kombat ang mga berdugong sundalo. Padayong gipanghimakak sa mga pamilya, higala ug katagibaryo ang bakak sa AFP nga adunay kalambigitan sa BHB ang mga biktima.

Trenta ka bata ang biktima sa pagdagit, sulayng pagdagit ug iligal nga detensyon. Lima kanila mga bag-ong panganak. Usa dinhi si Baby Rhea, anak sa mga Pulang manggugubat, nga gikidnap gikan sa 47th IB aron pugson ang iyang mga ginikanan nga mosurender. Ingon usab ang tuyo sa mga berdugo sa pagkidnap kang Baby Marx sa Negros. Sa Samar, duha ka bag-ong panganak ang sikretong gipriso sa kampo sa 8th IB uban ang ilang mga inahan aron pasurenderon ang ilang mga amahan nga giakusahang manggugubat. Samtang, gisulayan apan napugngan sa mga tagabaryo ang pagkidnap sa mga sundalo sa usa ka bata human iligal nilang giaresto ang iyang inahan sa Masbate. Pito usab ka menor-de-edad ang gidakop ug gihimong “hostage” sulod sa kampo militar para gamitong paon sa ilang mga paryente nga giakusahang manggugubat.

Dili luwas ang mga bata sa tortyur sa mga sundalo. Sa Samar, duyog nga gibulad sa adlaw ang duha ka menor-de-edad nga anak ni Tipano Rotamula human siya gipasanginlan sa sundalo nga apil siya sa ambush sa BHB. Sa Surigao, gikulata sa mga sundalo ang duha ka bata nga silang Archie ug Dennis uban ang laing sakop sa pamilyang Montenegro sa pagtoo nga sila misuporta sa rebolusyonaryong kalihukan.

Liboan ka mga bata nakasinati og troma ug kahadlok tungod paturagas nga pagpamomba, pagpangistraping ug pagpanganyon sa Samar, Negros, Ilocos, Agusan, Cagayan, Aurora, Kalinga, Bukidnon, Abra, Iloilo, Camarines Sur, Quezon, Surigao, Nueva Ecija ug Mindoro. Gamit ang pinakabag-o ug pinaka-high-tech nga eroplanong iggugubat, howitser ug drone gigun-ub sa pagpamomba sa sibilyang komunidad sa mga lumad ug mag-uuma. Apektado usab bisan ang pagtuon sa mga bata tungod kay napugos ang lokal nga gubyerno nga isuspinde ang klase sa mga lugar asa subsub ang pagpamomba ug militarisasyon.

Dili luwas ang mga bata sa mga komunidad sa mag-uuma nga kanunay adunay hulgang atakehon sa mga gwardya sa mangilugay og yuta uban ang pulis ug militar. Lakip dinhi ang mga bata sa Hacienda Yulo, Lupang Ramos, mga umahan sa Bulacan ug daghan pang uban.

Dili usab luwas ang mga bata sa komunidad sa mga mamumuo ug mala-proletaryado sa kasyudaran sa lain-laing porma sa pagpahasi. pagpanghulga, pagpangdagit ug pagpatay. Sa rekord sa AB, dili moubos sa tulo ka komunidad ang nakasinati og bangis nga demolisyon. Usa niini demolisyon sa Quezon City aron hatagag dalan konstruksyon sa parking lot sa pangpublikong ospital nga pangbata nga nagresulta pagtulog sa mga bata sa kadalanan.

Timailhan ang kaylap nga paglapas sa tawhanong katungod sa mga bata, ug sa katawhan sa kinatibuk-an, nga makanunayon ang kampanya sa pagpanumpo sa rehimen sa ngalan pagbuntog sa rebolusyonaryong kalihukan ilabina sa kabanikanhan.

Nagkagrabeng paglapas sa mga katungod sa mga bata ilalum sa rehimeng Marcos