Gisuspinde niadtong Pebrero sa presidente sa US nga si Donald Trump ang operasyon sa US Agency for International Development (USAID), National Endowment for Democracy (NED) ug uban pang susamang ahensya. Kini nga mga ahensya direktang gihuptan sa Department of State sa US, ang departamento nga nagdumala sa relasyong panggawas sa imperyalistang estado. Sila ang daluyan sa pondo alang sa mga maka-US nga mga korporasyon, institusyon ug grupo sa sulod ug gawas sa nasud.

Ang suspensyon sa pondo kadungan sa malukpanong pagpanangtang ug reorganisasyon sa burukrasya sibil nga salamin sa nagkagrabeng krisis sa pulitika sa US. Gitukmod kini sa rehimen ni Trump sa katuyoang kontrolon sa iyang pundok ang tibuok burukrasya ug i-reorganisa ang badyet aron magsilbi sa kaugalingon niining oligarkong interes ug ultra-konserbatibong adyenda.

Niadtong 2024, migasto ang US og mga $30 bilyon para sa USAID, gamay ra kaayo (3%) kumpara sa $886 bilyon nga kinatibuk-ang gigasto sa US alang sa depensa ug militar. Instrumento kini sa gitawag nga “soft power” sa US. Ang “soft power” usa ka estratehiya aron impluwensyahan ang mga desisyon sa mga estado ug pamatasan sa mga katawhan, grupo ug organisasyon pinaagi sa malinglahong mga proyekto. Usa kini ka porma sa dili direktang interbensyon, kaysa pagpamugos o kabangis. Gigamit kini kauban ang “hard power” o direkta ug mangtas nga interbensyon, sama sa mga operasyon nga gilunsad sa Central Intelligence Agency. Parehong gigamit sa US ang “soft” ug “hard power” aron palig-onon ang imperyalistang gahum ug pagpabilin niini sa hegemonya sa tibuok kalibutan.

Sa milabayng mga dekada, nahimong importanteng instrumento ang USAID sa pagpasiugda sa mga neoliberal nga palisiya sa ekonomiya, pagpakusog sa impluwensya sa kultura sa US, pagpahimulos sa natural nga bahandi sa mga semikolonya, pagduso sa mga proyektong imprastraktura sa benepisyo sa mga korporasyong Amerikano ug pagpalambo sa seguridad ug interes militar sa US. Sa mga nasud nga gustong kontrolon sa US, ilabina sa Latin America, gigamit usab ang mga proyekto niini sa pagpaniktik ug direktang interbensyon sa internal nga mga kalihukan sa mga nasud.

Sa Pilipinas, gakagamit ang USAID ug ang mga pangpahumot nga proyekto niini aron tabunan ang mas malukpanong ayudang militar sa US sa nasud. Sumala sa mga taho, apektado ang ₱4-bilyong kantidad sa mga proyekto sa USAID sa nasud karong tuiga. Kadungan niini nga pondo ang $500 milyon o ₱27.5 bilyon nga ayudang militar nga gitakdang ibubo sa US sa parehong nga panahon.

Sama sa ubang nasud, ang mga programa niini sa Pilipinas nagpakaaron-ingnong nagpasiugda sa “kagawasan,” “demokrasya,” “tawhanong katungod,” “katungong sa kasarian,” ug “panginabuhian.” Pipila sa pinakadugay nga programa sa USAID gigamit sa pagsumpo sa pagsukol ug kapitulasyon sa pakigbisog sa Bangsamoro sa Mindanao. Ingonman, nag-unang nakabenepisyo sa maong mga proyekto ang mga pribadong Amerikanong kumpanya ug institusyon nga “kaabag” sa ahensya sa pagpatuman.

Sa aktwal, nag-unang ginapondohan sa US ang terorismo sa papet niining estado sa Pilipinas pinaagi sa ayuda, pagbansay, ug indoktrinasyon sa reaksyunaryong hukbo sa kontra-insurhensiya. Ang gipondohan niini mao ang pagsumpo sa progresibo ug patriyotikong mga grupo ug indibidwal nga nagabatok sa imperyalistang dominasyon sa US ug sa papet niining estado.