Kadaytoy Enero, sinuspende ti presidente iti US a ni Donald Trump ti operasyon ti US Agency for International Development (USAID), National Endowment for Democracy (NED) ken dadduma pay a kapada nga ahensya. Dagitoy nga ahensya ket direkta a tengngel iti departmant of State iti US, ti departamento a mangtartarawidwid iti relasyon a pangruar iti imperyalista nga estado. Pagdalanan dagitoy iti pondo para kadagiti maka-US nga korporasyon, institusyon ken grupo iti uneg ken ruar iti pagilian.

Ti suspensyon iti pondo ket kagiddan iti nasaknap a panangikkat ken reorganisasyon iti sibil a burukrasya a pakakitaan iti kumarkaro a krisis iti pulitika ti US. Idurduron daytoy ni Trump iti gandat a kontrolen iti grupo na iti sububukel a burukrasya ken ireorganisa ti badyet tapno agserbi iti bukod na nga interes ken ultra-konserbatibo nga adyenda.

Idi 2024, naggastar iti US iti nasurok kumurang $30 bilyon para iti USAID, adayo a basbassit (3%) ngem iti $886 bilyon kabuklan a ginastar na para iti depensa ken militar. Instrumento daytoy para iti aw-awagan a “soft power” iti US. Ti “soft power” ket estratehiya tapno impluwensyaan dagiti desisyon dagiti estado ken galad dagiti umili, grupo ken organisasyon babaen kadagiti manangngallilaw a proyekto. Maysa daytoy a langa iti saan a direkta a pannakibiang, imbes nga agaramat iti panangpilit wenno kinaranggas. Ar-aramaten daytoy kagiddan iti “hard power” wenno direkta ken naranggas a pannakibiang, kas kadagiti operasayon nga irurussuat iti Central Intelligence Agency. Agpada nga ar-aramaten ti US ti “soft” ken “hard power” tapno papigsaen ti imperyalista a bileg ken pagtalinaeden iti hegemonya na iti intero a lubong.

Iti naglabas a dekada, nagbalin a napateg nga instrumento ti USAID iti panangiyabante kadagiti neoliberal a pagannurutan iti ekonomya, panangpapigsa iti kultural nga impluwensya iti US, pananggamrud kadagiti nainsigudan a kinabaknang dagiti malakolonya, panangiduron kadagiti proyekto a pang-imprastraktura nga agnumnumar kadagiti korporasyon nga US ken panangitandudo kadagiti seguridad ken interes militar ti US. Kadagiti pagilian a kayat a kontrolen iti US, nangruna iti Latin America, ar-armaten met laeng dagitoy a proyekto para iti paniktik ken pannakibiang kadagiti pang-uneg nga usapin dagiti pagilian.

It Pilipinas, maar-aramat iti USAID ken pangpabanglo na kadagiti proyekto tapno kalluban dagiti nasaknap nga ayuda militar ti US iti pagilian. Segun kadagiti report, apektado iti $4-bilyon gatad a proyekto iti USAID ditoy pagilian ita a tawen. Kakuyog iti daytoy a pondo ti $500 milyon wenno P27.5 bilyon ayuda militar a naikkedeng nga ibukbok .ti US iti kapada a panawen.

Kas iti dadduma a pagilian, dagiti programa na iti Pilipinas ket panglimlimo a panangitantandudo iti “wayawaya,” “demokrasya,” “karbengan-tao,” ken kabiagan. Sumagmamano kadagiti kababayagan a program iti USAID iti pagilian ket us-usaren iti panangduprak iti pannakilaban ken kapitulasyon iti pannakidangadang iti Bangsamoro Mindanao. Kasta met a kangrunaan nga agnumnumar iti daytoy dagiti pribado nga kompanya iti America ken institusyon a “kabinnulig” ti ahensya iti implementasyon.

Iti aktwal, kangrunaan a ponpondoan ti US iti terorismo iti papet nga estado iti Pilipinas babaen kadagiti ayuda, panagsanay, ken indoktrinasyon iti reaksyunaryo nga hukbo iti kontra-insurhensiya. Ti ponpondoan na daytoy ket iti panangparmek iti progresibo ken indibidwal a lumablaban iti imperyalista a dominasyon ti US ken papet nga estado na.