Damo a namulat ni Loren, maysa a babai nga agtutubo, idi panawen iti pandemya. Dakkel ti gura na iti inyetnag a lockdown iti rehimen Duterte a nangdalapus kadagiti napapateg a pasamak iti biag na, kas iti panagmartsa iti panagturpos na iti senior hayskul ken makairussuat iti maika-18 panagkasangay na. Naawanan trabaho dagiti nagannak na, ken natayan ti pamilya da gapu ta awan pinagbayad da iti ospital.

“Imposible a saanak a namulat kadaydi a panawen,” istorya na. Nagbabad isuna iti social media ken nakasubaybay kadagiti post ni Chad Booc, maysa nga aktibista a mannursuro. Manipud kadagiti online a panagsasarita, naamiris na iti kinapateg iti pannakipaset kadagiti organisasyon masa dagiti agtutubo a kas kanyana a maririing iti naduma-duma nga parikut iti umili.

“Nagbalin (ak) a tambay iti Discord ken dadduma pay nga online a panagsasarita,” istorya ni Loren. Ngem iti laksid ti interes na, adda panawen idi a nagsardeng isuna nga agsaludsod kadagiti mapaspasamak iti gimong. Namulat manen isuna idi nadamag na ti nakaam-ames a pammapatay kenni Booc ken dadduma pay a naam-ammo na kas New Bataan 5.

“Sangit, pungtot ken awan sarday a pammabasol iti pasista a rehimen ti nagmalem nga inaramid ko idi makompirmak iti napasamak kada teacher Chad,” pananglagip na. “Saan ko nabaelan a bukodan iti liday ken pungtot, napanak iti kalsada, iggem ken pukkaw ti panawagan iti hustisya. Dayta ti makagapu apay namulat ken nagtignayak.”

Sipud idi, saan pulos isuna naawan iti kalsada. Nagsubli isuna nga estudyante iti Nailian Demokratiko a Pagadalan. Limmaok isuna kadagiti panagprotesta.

Idi naglukat dagiti eskwelaan, simrek isuna iti maysa nga unibersidad kas “iskolar iti kabagian.” Ditoy ket sinango na ti isyu iti nangato a gastos iti edukasyon ken panangbaybay-a ti estado iti sektor. Gapu iti daytoy, nagpinget isuna nga agorganisa iti intar ti pada na nga estudyante.

“Saan a kas kari na nga ited dagiti adda iti turay dagiti maiparbeng kadagiti agtutubo,” kuna na. Napaneknekan na daytoy idi saan a naproseso ti aplikasyon na para iti pinansyal a tulong iti maudi a tawen na iti kolehiyo. “(K)asapulak nga agpakpakaasi tapno maikaradap iti panagbasak wenno makigasanggasat iti rinibribu nga estudyante nga mangnamnama a makaserrek kadagiti pampubliko nga unibersidad.”

Iti laksid daytoy, pampanunoten na latta a makapagturpos ta maysa tawen laengen ket addan diploma na. Ngem naamiris na met laeng a saan na a kasapulan iti diploma tapno baliwan ti parigat a sistema ken pyudal-patriyarkal a gimong a doble a mangparparigat iti babbai nga agtutubo a kas kanyana.

“Angaw ko kadagiti kakadua a saan kon a kasapulan iti diploma it kolehiyo nu siak metten ket ‘nakaturpos iti PADEPA’ ken tuloy-tuloy nga agad-adal iti teorya ken praktika,” kuna na.

Iti kapadasan na, ti kaipapanan na iti biag-pultaym iti syudad ket inaldaw-aldaw a panangbakbak ken panangpili a ringbawan ti nakairuaman a burgis a kultura.

“Saanakon a sumursurot iti gimik dagiti gagayyem ko,” istorya ni Loren nga idi ket nalaing nga agsusop iti vape ken agusar kadagiti app iti smartphone para iti pannakideyt. “Mas mauwawnakon a makasursuro iti teorya ken pag-aadal iti Marxismo-Leninismo-Maoismo ken agisuro iti PADEPA, lumaok kadagiti panagtignay uray kasano kasapa, makipagbiag iti bambantay ken pabrika ken mapan kadagiti eskwelaan tapno agpamulat, agorganisa ken agpatignay.”

Adda dagiti gundaway a kayat na a sumuko iti trabaho na. Ngem tapno ringbawan dagitoy, mangad-adaw isuna kadagiti adal no kasano a rinisut dagiti kakadua dagiti kontradiksyon. Pampanunuoten na iti atiddog a nagdalanan iti rebolusyon, adun iti nangidaton iti biag na. Laksid iti daytoy, adu latta ti agtaltalinaed uray ammo da a saan dan a makita ti balligi. Dakkel ti panangapresiar na kadagiti kakadua a mangitantandudo iti nailian a demokrasya para kadagiti annak, appoko, ken nabati a lagip ken paset dagiti kakadua a martir.

“Nakababain iti organisador ko a ni Teacher Chad a maysa kadagiti rinibribu a biktima iti pasista a rehimen,” kuna na. “Saanak a perpekto nga aktibista ken organisador, ngem saanak a mabannog ken agsardeng nga agsursuro, agisuro, agilinteg, agringbaw, agayat ken makidangadang.”

Ita a tawen, sangoen manen ni Loren ti narikut a pangngeddeng—nu agtuloy nga agpultaym iti syudad, wenno mapanen iti kaaw-awayan.