Ginsupenso sining Pebrero sang presidente sang US nga si Donald Trump ang operasyon sang US Agency for International Development (USAID), National Endowment for Democracy (NED) kag iban pa nga kaangay nga ahensya. Ang mga ahensya nga ini direkta nga gina-uyatan sang Department of State sang US, ang departamento nga nagadumala sang relasyon pangluwas sang imperyalistang estado. Alagyan ang mga ini sang pondo para sa maka-US nga mga korporasyon, institusyon kag grupo sa sulod kag guwa sang pungsod.

Ang pagsuspenso sang pondo kadungan sa lapnagon nga kakasanay kag reorganisasyon sang burukrasya sibil nga nagalaragway sa krisis pulitika sa US. Ginaduso ini sang rehimen Trump sa katuyuan nga kontrolon sang iya hubon ang bug-os nga burukrasya kag reorganisahon ang badyet agud magserbe sa kaugalingon sini nga oligarko nga interes kag ultra-konserbatismo nga adyenda.

Sadtong 2024, naggasto ang US sang mas o menos $30 bilyon para sa USAID, mas nga magamay sa (3%) kon ianggid sa $886 bilyon nga pangkabug-osan nga gingasto sang US para sa depensa kag militar. Instrumento ini sang ginatawag nga “soft power” sang US. Ang “soft power” estratehiya para impluwensyahan ang mga desisyon sang mga estado kag pagginawi sang mga pumuluyo, grupo kag organisasyon paagi sa mapaniplang nga mga proyekto. Isa ini ka dagway sang indi direkta nga pagpasilabot, imbes nga maggamit sang pagpangpwersa ukon kalakasan. Ginagamit ini kaupod ang “hard power” ukon direkta kag mapintas nga interbensyon, pareho sang mga operasyon nga ginalunsar sang Central Intelligence Agency. Pareho nga ginagamit sang US ang “soft” kag “hard power” agud pabaskugon ang imperyalistang gahum kag pagpabilin sini sang hegemonya sa bug-os nga kalibutan.

Sang nagligad nga dekada, nangin malahalon nga instrumento ang USAID sa pagsulong sang mga neoliberal nga patakaran sa ekonomiya, pagpabaskog sang impluwensya kultural sang US, paghimulos sa dunang manggad sang mga mala-kolonya, pagduso sang mga proyektong imprastruktura sa benepisyo sang mga korporasyon sang US kag pagsulong sang seguridad kag interes militar sang US. Sa mga pungsod nga luyag kontrolon sang US, ilabi na sa Latin America, ginagamit man ang mga proyekto sini sa pagpanilag kag direkta nga pagpasilabot sa internal nga mga hambalanon sang mga pungsod.

Sa Pilipinas, ginagamit ang USAID kag pangpahamot sini nga mga proyekto agud tabunan ang mas masangkad nga ayuda militar sang US sa pungsod. Suno sa mga report, apektado ang ₱4-bilyon nga balor sang mga proyekto sang USAID sa pungsod subong nga tuig. Kapid ang pondo nga ini sa $500 milyon ukon ₱27.5 bilyon nga ayuda militar nga natalana nga ibubo sang US sa amo nga panahon.

Pareho sa iban nga pungsod, ang mga programa sini sa Pilipinas nagapakuno-kuno nga nagaduso sang “kahilwayan,” “tawhanon nga kinamatarung,” kag pangabuhian. Pila sa pinakamadugay nga programa sang USAID ginagamit sa pagpang-ipit sa pagpakig-away kag kapitulasyon sang paghimakas sang Bangsamoro sa Mindanao. Subongman, nagapanguna nga naga-pulos sa mga proyekto nga ini ang mga pribadong Amerikano nga mga kumpanya kag institusyon nga “kabulig” sang ahensya sa implementasyon.

Sa aktwal, nagapanguna nga ginapondohan sang US ang terorismo sang papet sini nga estado sa Pilipinas paagi sa ayuda, paghanas, kag indoktrinasyon sang reaksyunaryong hukbo sa kontra-insurhensya. Ang ginapondohan sini amo ang pagpang-ipit sa progresibo kag patriyotiko nga mga grupo kag indibidwal nga nagapakig-away sa imperyalistang dominasyon sang US kag sang ido-ido sini nga estado.