Una nga nakamuklat si Loren, isa ka pamatan-on nga babaye, sa panahon sang pandemya. Dako ang kaakig niya sa ginpatuman nga lockdown sang rehimen Duterte nga nagpanalasa sa importante nga mga hitabo sa iya kabuhi, pareho sang pagmartsa sa pagtapos halin sa senior hayskul kag makahiwat sang ika-18 ka tuig nga kaadlawan. Nawad-an sang trabaho ang iya mga ginikanan, kag napatyan ang ila pamilya tungod wala sila sang mabayad sa ospital.

“Imposible nga indi ako makamuklat sa panahon nga ini,” estorya niya. Permi siya nagatamod sa social media kag nagasunod sa mga post ni Chad Booc, isa ka aktibista nga manunudlo. Halin sa mga online nga mga talakayan, nakita niya ang pagka-importante sang pagpakigbahin sa mga organisasyon masa sang mga pamatan-on pareho niya nga napukaw sa lain-lain nga mga hambalanon sa pungsod.

Nangin istambay (ako) sa Discord kag iban pa nga online nga pulong,” estorya ni Loren. Apang sa pihak sang iya interes, may panahon nga nag-untat ang pagpamangkot niya bahin sa mga panghitabo sa sosyedad. Liwat siya nga napukaw sang mabalitaan ang makasiligni nga pagpatay kay Book kag iban pa nga ginkilala nga New Bataan 5.

“Paghibi, kainit kag wala untat nga pabasol sa pasistang rehimen ang ginhimo ko sa bug-os nga adlaw sang makumpirma ang natabo sa ila ni Teacher Chad,” pagdumdom niya. “Indi ko maagwanta nga ipabilin sa akon kaugalingon ang kasubo kag kaakig, nagkadto ako sa dalanon, bitbit kag singgit ang panawagan sang hustisya sa nangin kabangdanan nga-a ako namuklat kag naghulag.”

Halin sadto, wala na siya nadula sa dalanon. Nagbalik siya sa pagka-estudyante sang Pungsodnon Demokratikong Eskwelahan. Nagpakigbahin siya sa mga kalit-protesta.

Sang magbukas ang mga eskwelahan, nagsulod siya sa isa ka unibersidad bilang “iskolar sang himata.” Gin-atubang niya diri ang isyu sang mataas nga gasto sa edukasyon kag kapabayaan sang estado sa iya sektor. Tungod diri, nagtinguha siya nga mag-organisa sa kubay sang pareho niya nga estudyante.

“Indi basta-basta nga ginahatag sang mga yara sa gahum ang mga nagakadapat sa pamatan-on,” pahayag niya. Napamatud-an niya ini sang wala ginproseso ang aplikasyon niya para sa bulig pangpinansya sa ulihi nga tuig sa kolehiyo. “(K)inahanglan ko nga magpakitluoy para mapadayon ang pag-eskwela ko ukon indi gani magpasimpalad sa libuan ka estudyante nga nagahandum nga makasulod sa mga pangpubliko nga unibersidad.”

Sa pihak sini, ginapamensar pa gihapon niya nga makatapos tungod isa ka tuig na lang may diploma na siya. Apang napanghuna-hunaan man niya nga indi niya kinahanglan sang diploma para bag-uhon ang paantus nga sistema kag sosyedad pyudal-patriyarkal nga doble ang pagpaantus sa pamatan-on nga kababaenhan pareho niya.

“Lahog ko sa mga kaupod nga indi ko kinahanglan sang diploma sa kolehiyo kon ako naman ‘nakatapos sang PADEPA’ kag tayuyon nga nagatuon sang teorya kag praktika,” siling niya.

Sa iya inagihan, ang kabuhing pultaym sa kasyudaran nagakahulugan sang adlaw-adlaw nga pagpaninguha kag pagpili nga pangibabawan ang naandan na nga burgis nga kultura.

“Wala na ako naga-upod sa gimikan sang akon mga abyan,” estorya ni Loren nga sadto mahiligon nga magsupsop sang vape kag maggamit sang mga app sa smartphone para sa pagpakig-deyt. “Mas uhaw na ako nga makatuon sang mga teorya kag pagtuon sang Marxismo-Leninismo-Maoismo kag magtudlo sang PADEPA, nagpakigbahin sa mga hublag ano man ini ka-temprano, magpangabuhi sa ulumhan kag pabrika kag magkadto sa eskwelahan para magpukaw, mag-organisa kag magmobilisa.”

May mga higayon nga gusto na niya mag-surender sa hilikuton. Agud pangibabawan ang mga higayon nga ini, nagakuha siya sang mga pagtulun-an kon paano ginresolba ang amo nga mga kontradiksyon sang iban nga mga kaupod. Ginpanghuna-huna niya ang kalawigon na sang gin-agihan sa rebolusyon, madamo na ang naghalad sang kabuhi. Sa pihak sini, madamo man ang nagpabilin bisan kahibalo sila nga indi na nila makita ang kadalag-an. Dako ang pagdayaw niya sa mga kaupod nga ginasulong ang pungsodnon nga demokrasya para sa ila mga anak, apo kag ang ginbilin nga mga handurawan kag amot sang mga kaupod nga martir.

“Makahuluya sa organisador ko nga si Teacher Chad nga isa sa libuan ka biktima sang pasistang rehimen,” siling niya. “Indi ako perpekto nga aktibista kag organisador, apang indi ako makapoy kag mag-untat nga magtuon, magtudlo, manadlong, magpangibabaw, maghigugma kag maghimakas.”

Subong nga tuig, liwat nga maga-atubang sa sipak nga dalan si Loren—kon magpadayon nga pultaym sa kasyudaran, ukon magkadto sa kaumhan.