Rinambakan dagiti biktima iti ekstrahudisyal a pammapatay ken pasismo ni Duterte ti panangaresto ken panangisango kenkuana iti International Criminal Court (ICC) ita a Marso. Inaresto dagiti pwersa iti Philippine National Police ni Duterte iti bisa iti mandamyemto de aresto nga inruar iti ICC idi Marso 11 nga inpatungpal iti International Criminal Police Organization. Indasar kenkuana iti mandamyento apagsangpet na sadiay Ninoy Aquino International Airport manipud iti panagbyahe na idiay Hong Kong.

“Awan katukad na a ragsak ti marikriknak, kagiddan iti panaglua gapu iti ragsak iti panagaresto kenni Duterte,” segun kenni Nanay Dahlia Cuartero, inang iti maysa a biktima iti gera kontra-droga ken kameng iti Rise Up Mothers.

Segun kenni Jane Lee, asawa iti maysa pay a biktima, aglalaok iti emosyon na. “Makasangsangitenak, kaykayatak la unay a makita isuna (Duterte) a nakabalud. Pagbayadan da dagiti inaramid da kadakami. Isuna ket inaresto pay laeng dagiti pulis, dagiti kakabagian mi ket dagus a pinapatay. Nagdakkelan iti nagdumaan iti nagbaetan iti nabileg ken ordinaryo a tao a kas kadakami,” kinuna na.

Idi malem iti Marso 11, agsusumbangir a protesta ti insayangkat iti intero a pagilian. Nasurok 500 ti nagu ummong iti Welcome Rotonda sadiay Quezon City iti panangiyuna dagiti pamiliya ti biktima, saan laeng a iti gera kontra droga, nu di ket iti patakaran a pammapatay iti rehimeng Duterte kadagiti aktibista.

Naaddaan dagiti panagtignay, kaaduan iti panangidaulo dagiti grupo iti agtutubo idiay La Union, Isabela, Baguio City, Pasig City, Laguna, Tarlac, Iloilo City, at Cebu City. Nagtignay met laeng dagiti estudyante iti uneg dagiti kampus iti University of the Philippines, Polythecnic University of the Philippines-Manila, University of Sto Tomas, De La Salle Unuversity, at Ateneo de Manila University.

Timmakder met laeng dagiti migrante a Pilipino iti adu a suli iti lubong laban kenni Duterte. Naaddaan iti protesta sadiay United States, United Kingdom, ken dadduma pay a pagilian. Nagmartsa dagiti progresibo nga organisasyon agturong iti compound iti ICC tapno sabaten iti protesta ti panagsangpet ni Duterte.

Nagprotesta met laeng dagiti pamilya iti biktima ken dagiti progresibo nga organisasyon idi Marso 14 ken idi Marso 17 tapno irupir ti panagsubli iti Pilipinas iti ICC ken tubngaren ti rehimen Marcos kadagiti bukod a pasista a krimen na.

Maiyannurot iti proseso

Iti mandamyento de aresto nga adda petsa na a Marso 7, saklaw iti kaso laban kenni Duterte dagiti insidente iti pammapatay manipud Nobyembre 1, 2011 inggana Maso 16, 2019. Saan a bumaba iti 19 kadagitoy a pammapatay ti napasamak idi isuna ti meyor iti Davao City ken 24 kaso iti panawen nga isuna ti presidente iti Pilipinas. Dagitoy a kaso ti mangipakita iti padron iti sistematiko a pammapatay maipasurot iti patakaran ni Duterte.

Iti dokumento nga inpubliko ti ICC idi Marso 13, ninaganan da ni Duterte kas “pinakaresponsable” iti krimen laban iti sangkataoan, ken “utek” iti panangbukel ken panangipasaknap iti plano tapno targeten “dagiti kadawyan a kriminal.” Inlanad met laeng ti dokumento nga adda dagiti “co-perpetrator” wenno kakumplot ni Duterte iti krimen. Saan nga adayo nga iruar tu met laeng ti korte ti mandamyento de aresto para kadakuada.

Idi Marso 14, insango da ni Duterte iti Pre-trial Chamber I nu sadinno ket inpakaammo kenkuana ti kaso nga insampa kontra kenkuana, ken dagiti karbengan na kas suspek. Iti 29-minuto a panagdengngeg, kinuna ti korte nga rumbeng a naidatag kenni Duterte ti mandamyento idi arestaren da isuna ken indatag kenkuana dagiti karbengan na kas suspek. Inlawag da met laeng a pimmauneg ni Duterte iti panangamiris iti doktor, ken naideklara nga isuna ket “naan-anay a mulat” kadagiti addang nga ar-aramiden iti korte.

Inkeddeng iti korte ti sumaruno a panagdengngeg intun Setyembre 23 tapno ma ikkan iti panawen ti grupo ni Duterte a makapagsagana. Iti daytoy tu pay laeng a panagdengngeg a maikeddeng nu adda kadi naan-anay nga ebidensya ti prosekusyon tapno ituloy ti pormal a panag-usig iti kaso.

Nu mapaneknekan a nagbasul, mabalin a madusa ni Duterte iti aginggana 30 tawen a pannakaibalud, pagbayaden iti multa ken kumpeskaren dagiti sanikua a natagikua na gapu iti krimen. Mabalin met laeng nga imandar iti korte nga agbayad danyos kadagiti biktima para iti amin a napukaw kadakuada.