Niadtong Abril 2, gianunsyo ni Donald Trump, presidente sa US, ang 10% nga taripa sa tanang mga import sa US, nga miepekto niadtong Abril 5. Lakip dinhi ang mas taas nga “tumbasang mga taripa” gikan 11% hangtud 50% sa mga import gikan sa 57 ka nasud. Lakip ang 17% nga “gidiskwento” nga pagsaka sa taripa sa pamatigayon nga gikan sa Pilipinas (halos katunga giasembol nga gamit elektroniko ug semikonduktor).

Nagbunga og grabeng kaguliyang sa kalibutan ang dugang-taripa ni Trump. Gilauman kining motugaw sa kalibutanong produksyon ug magpataas sa gasto sa produksyon. Sa unang adlaw pa lamang sa pagpatuman niini, mihagba ang merkado sa shares sa US. Gisundan kini sa pagsaka, human gisuspinde ni Trump ang mando nga dugang-taripa, gawas sa kapin 104% nga gipahamtang sa China.

Dili timailhan sa kusog kundili desperasyon ang ginahimong pagpamig-ot ni Trump gamit ang pagpahamtang og taas nga taripa. Pinakabag-ong pagsulay kini sa imperyalistang nasud aron ibangon gikan sa dugay na nga pagkahagba ang kalibutanong sistemang kapitalista, balihon ang estratehikong paghuyang sa kaugalingon niining ekonomiya, ug bawion ang kanhing dominasyon sa industriya. Deklaradong laraw niining protektahan ang ekonomiya sa US, langkaton ang depisito sa pamatigayon, ug pakusgon ang lokal nga pagmanupaktura. Ang ingon niining proteksyunismo dugay nang palisiya sa US, gikan sa “inshoring,” “Made in America,” ug ang “CHIPS Act” sa naunang mga administrasyon nilang Obama ug Biden.

Ginagamit usab ni Trump ang mga taripa isip armas sa gubat sa ekonomiya, nga kabahin sa arsenal sa imperyalismong US aron ibalik ang istatus niini isip solong superpower sa kalibutan. Giwarawara niini ang gidak-on sa ekonomiyang Amerikano aron pugson ang China ug uban pang imperyalista ug kapitalistang nasud nga moyukbo sa iyang hegemonya, ug ang daghang huyang nga kapitalistang nasud ug semikolonya nga isurender ang bahandi sa ilang mga nasud sa kontrol ug pagpahimulos sa imperyalismong US.

Taliwala sa grabeng kapitalistang kumpetisyon, dili lamang pagpataas sa taripa ang ginahimo sa imperyalismong US aron ibalik ang dominasyon sa mga industriya niini. Ginalansang usab niini ang suhulan sa mga mamumuong Amerikano ug ginasumpo ang ilang mga katungod sa pamuo. Nahigwaos sila sa dugang-taripa tungod kay nagpasabot kini sa labawng pagsaka sa gasto sa ilang pagpuyo.

Dayag nga ginapahuyang ni Trump ang sistemang multilateral nga deka-dekada nang gipahamtang sa imperyalismo sa mga semikolonya sa ngalan sa neoliberal nga globalisasyon. Gibutyag niini ang neoliberal nga alamat sa “gawasnong pamatigayon” nga gigamit aron pugos nga ablihan ang mga ekonomiya sa pagpangawkaw sa US ug kaalyado niining mga nasud.

Atubangan sa tin-aw nga laraw ni Trump, hingpit nga pagpayukbo ang tubag sa papet nga rehimeng Marcos sa dugang-taripa nga gipahamtang sa US. Nagpasalamat pa kini sa US sa gipahamtang niining relatibong “mas ubos nga taripa” kaysa sa Vietnam ug uban pang mga nasud, nga gilantaw niini isip “higayon aron makaagni og mga langyawng pamuhunan.”

Luyo sa ginapakitang antagonismo sa US sa ekonomiya sa Pilipinas, nangagpas pa karon si Marcos ug ang iyang mga upisyal, nga makigsabot nga tangtangon ang tanang taripa sa mga produktong Amerikano nga nagasulod sa nasud baylo sa pag-atras sa US sa mga taripa niini sa gitawag og zero-to-zero tariffs. Ang ingon niining “kasabutan sa gawasnong pamatigayon” labaw nga maghikot sa Pilipinas sa ekonomiya sa US, ug magresulta sa labawng pagtipun-og ug pagbaha sa mga produkto gikan sa US. Labaw pa niiining pakusgon ang pagsalig sa nasud sa mga imported nga materyales, sa ekonomiyang nahikot sa import ug nakapunting sa eksport.

Sa pagduso ni Trump sa hegemonya sa US, labaw niyang gipaigting ang inter-imperyalistang mga kontradiksyon ug gipasiugdahan ang mga panagbangi sa lain-laing bahin sa kalibutan. Dili lahi si Trump sa mga demagogo sa Europe sa mga dekada sa 1920 ug 1930 nga nagpadilaab sa ultranasyunalismo, isip pagpangandam niini sa gubat.

Partikular sa Asia, padayon nga ginagamit sa US ang kusog-militar niini, direkta ug pinaagi sa proxy, aron painiton ang giila niining teatro sa gubat sa Indo-Pacific batok sa China.